Hội hoa xuân tại công viên Tao Đàn (TP HCM) năm nay gây ấn tượng bởi sự xuất hiện của tulip, được xem là quốc hoa của Hà Lan. Hình ảnh do bạn Giang Vỹ Hùng chia sẻ.

Hoa tulip đã xuất hiện giữa Sài Gòn, giữa nắng xuân ấm áp.

Những bông hoa tinh khiết.

Nhụy hoa.

Du khách đến thưởng lãm hoa đều không thể nào bỏ qua khu vườn hoa tulip đầy màu sắc và thơ mộng này.

Hương thơm thoảng thoảng bay theo gió xuân.

Thật tuyệt vời khi ngắm nhìn cả vườn hoa đủ mọi sắc màu.

Vườn hoa đẹp tạo ấn tượng với người xem.

"Năm mới cận kề, không khí đầm ấm bao trùm cả xứ đạo Báo Đáp (Hồng Quang, Nam Trực, Nam Định). Nhiều gia đình giáo dân bộn bề bên những cánh hoa giấy ngày Tết", bạn Vũ Quang chia sẻ.

Những bông hoa được làm bằng giấy.

Trẻ em cũng tham gia làm hoa.

Những mẩu gỗ được dùng làm giò phong lan giả.

Cành hoa cúng dạng thô.

Những cành mai được xếp vào túi nhỏ, giá khoảng 15.000-20.000 đồng.

Những bông mai đỏ như hoa thật.

Mai vàng.

Các loại hoa cúng chuẩn bị được chuyển đi.

Hoa chất đống trong nhà.

Một cây mai hoàn thiện có giá bán buôn khoảng 30.000 đồng.

Cứ đến dịp Tết đến xuân về, hoa lại ngập tràn từ nhà ra ngõ. Chợ hoa Tết từ nẻo quê ra phố nơi nào cũng đẹp rực rỡ. Nhưng cũng có người nhờ hoa mà Tết sung túc; cũng có kẻ ngày 29-30 rồi vẫn “méo mặt” vì hoa.

Khai chợ đã 8 ngày nay (từ 20/12 âm lịch) nhưng chợ hoa tết của Huế mới chỉ đón người tới xem.

Hơn một tuần trôi qua, ông Hồ Thương (phường An Đông, TP Huế) mới bán được hơn 50 trong tổng số 1.000 chậu cúc. 30 năm bán hoa, sự ảm đạm của thị trường năm nay khiến ông lo lắng.

Ông Hồ Thương âu sầu bên những chậu hoa vàng rực rỡ. (Ảnh: Thiên Thư)

Cùng tâm trạng thấp thỏm như ông Thương, anh Nguyễn Văn Tiến (Phú Mậu, Phú Vang) sở hữu 500 chậu cúc, nói ngày rất vắng, tối khách đông như hội nhưng toàn người tới… xem rồi chụp hình. Điều làm anh Tiến lo lắng hơn nữa là thời tiết, đang nắng thế này mà gặp trận mưa là hoa đổ màu, lụi ngay.

Hẩm hiu hơn những chậu cúc, đào, quất chuyển từ Bắc vào. Anh Dương, chủ 45 gốc đào, ngậm ngùi: nắng như mùa hè, hoa nở hết và đã sắp tàn. Mỗi gốc đào anh chỉ ra giá 300 nghìn đồng mà vẫn chưa gốc nào tìm được chủ mới.

Các chợ hoa ở Đăk Nông, mai, cúc vàng rực vẫn nằm im chờ khách. Một số chậu mai đã nở rộ, những cánh hoa rụng vàng mặt đất. Mang 200 chậu hoa cúc từ thành phố Ban Mê Thuột lên thị trấn Đăk Mil, hoa nở đẹp đều nhưng đã 15 ngày mà anh Nguyễn Văn Vương mới bán được 6 chậu. Một khách xem hoa nói năm nay cà phê rớt giá nên người dân tính toán rất kỹ trong mọi khoản chi tiêu.

Cả một vạt cúc vàng rực không người hỏi mua. (Ảnh: Đức Hùng)

Anh Phan Văn Vinh đến từ Bình Định nằm dài trên chiếc ghế xếp đọc báo, uể oải nói: “Mấy ngày nay họ chỉ đến đây xem hoa, hỏi giá thôi chứ 150 chậu mai vẫn gần như còn nguyên”.

Lan rừng bù lại rất đắt hàng. (Ảnh: Đức Hùng)

Bù lại, người dân “phố núi” năm nay lại rất chuộng lan rừng. Hàng lan rừng của chị Nguyễn Thị Tuyết (45 tuổi) rất đắt hàng vì thứ hoa này nhìn sang, lạ và giá cũng phải chăng: 50-250 ngàn đồng/chậu. Chị Tuyết cho biết năm nay chị trưng 250 giỏ lan mà cũng không đủ bán.

Không khí Xuân đã theo những chợ hoa ngập tràn Đà Nẵng. Một hội chợ hoa xuân đã được UBND TP Đà Nẵng tổ chức trước quảng trường lớn 2-9 với đủ loại hoa đẹp rực rỡ đến từ mọi miền đất nước, thu hút rất đông người tới mua và thưởng ngoạn.

Hội chợ hoa xuân thu hút đông người tới thưởng lãm. (Ảnh: Công Bính - Trọng Huy)

Tại Cần Thơ, nắm bắt tình hình kinh tế có nhiều khó khăn, dịch vụ cho thuê mai vàng trưng tết đã ra đời. Nhiều người dân nơi đây cho biết thu nhập hạn hẹp, việc bỏ ra mấy triệu mua chậu mai là quá xa xỉ nên họ chỉ muốn thuê hoa chơi mấy ngày.

Hy vọng bán mai nhưng treo biển cho thuê mai. (Ảnh: Huỳnh Hải)

Các chủ bán mai cũng cho rằng đây là cách họ “chia sẻ khó khăn” với mọi người, đồng thời để níu kéo khách khi việc bán hoa gặp nhiều khó khăn. Phương thức thuê cũng rất đơn giả: người thuê đến chọn hoa rồi cho địa chỉ, người cho thuê sẽ chở hoa tới tận nhà, không cần cam kết. Giá cho thuê bằng khoảng 20% giá trị của cây mai.

Trên khắp nẻo đường Hội An, hoa cũng khoe sắc rực rỡ khiến lòng người nôn nao.

Hoa xuân làm tôn vẻ đẹp của một phiên chợ Hội An

 

Mỗi năm chỉ họp vài ngày vào dịp giáp Tết Nguyên Đán, kẻ bán người mua nói chuyện nhẹ nhàng với nhau và không hề mặc cả - đó là những nét đặc trưng của phiên chợ “bán rủi, mua may” trên phố Hàng Mã.

 

Chợ đồ cũ, đồ cổ Hà Nội hàng năm chỉ họp vào những ngày giáp Tết Nguyên đán từ ngày 20 đến 30 tháng Chạp Âm lịch, đông nhất là từ 28 đến 30 tết, tại khu vực ngã tư Hàng Mã - Hàng Rươi.

 

Cũng giống như chợ Viềng ở Nam Định, phiên chợ đồ cũ, đồ cổ duy nhất ở Hà Nội này cũng mang ý nghĩa bán đi cái rủi, mua lấy cái may về cho năm mới. Các đồ bày bán ở đây rất đa dạng song phần nhiều là đồ cũ, chỉ có những tay chơi đồ cổ “máu mặt” mới kiếm tìm được những món đồ cổ thực sự tại phiên chợ này.

 

Du khách đến đây có thể ngắm nghía từ chiếc bình gốm Bát Tràng vuốt tay, những chiếc vò, thạp, thố, ấm, chén… đã sứt miệng, nứt quai, phai ố màu men bởi thời gian đến những chiếc rìu, rựa, dao hoen gỉ. Chiếc giá cắm nến bằng đồng, hay những bức tượng rồng, tượng nghê, thiềm thừ (cóc vàng), kim ngưu (trâu vàng), cá chép… cũng trở thành thứ hàng được bày bán.

 

Không xô bồ, không mặc cả, kẻ bán, người mua cư xử với nhau rất lịch sự, nhẹ nhàng, khác hẳn những phiên chợ khác. Nó tạo thành một nét riêng, độc đáo, hiếm có của phiên chợ “độc nhất vô nhị” giữa lòng Hà Nội này.

Sạp đồ đồng với hàng trăm món hàng khác nhau.

Từ những con vật linh thiêng.

Đến đôi chim công.

Một cái án.

Có những sạp hàng đậm màu cổ kính.

Những món đồ bé xíu.

Một anh lính thời xưa.

Đồ đồng “thời Đông Sơn” nằm lẫn trong đống đồ sành sứ.

Vũ khí của người xưa?

Sạp hàng gốm sứ.

Một chú rùa tí hon đã “vài chục năm tuổi” như lời quảng cáo của chủ hàng.

Đồ cổ hay đồ cũ?

Sạp hàng bán vô vàn các loại đèn.

Những ngọn đèn cổ vẫn leo lét cháy.

Một chiếc đồng hồ kiểu dáng cổ xưa.

Mô hình súng thần công.

Chiếc điếu hút thuốc phiện.

Đủ loại tiền từ hàng trăm năm trước.

Một cụ già đếm thời gian với chiếc đồng hồ cổ.

Huyện lỵ Mộc Châu - Sơn La cách Hà Nội 190km, nơi đang thu hút sự chú ý của các bạn trẻ yêu thích du lịch với những khung cảnh núi rừng mờ ảo trong làn hơi lạnh của cao nguyên cùng đồi chè trải dài tít tắp...

 

SẼ UPLOAD BỔ SUNG SAU (CONTINU...)

Dưới đây là 1 số lời chúc các bạn hãy chọn lựa cho mình nhé

- Chúc bạn một ngày 20/10 thật là ý nghĩa, vui tư­ơi ngập tràn hạnh phúc. Chúc bạn luôn c­ời tư­ơi,cư­ời duyên cư­ời e thẹn,cư­ời trẻ trung và cư­ời các kiểu hoài hoài trong ngày hôm nay.

- Chúc bạn từ hôm nay sẽ xinh đẹp hơn bao ngày trư­ớc đây và cứ đẹp hoài không nghỉ ngơiImage

- Chúc bạn nhận đư­ợc nhiều quà, nhiều hoa nhiều lời khen lời chúc của phái nam trong ngày hôm nay. Chúc bạn gặp nhiều may mắn hơn, hạnh phúc hơn nhiều niềm vui, nhiều điều tuyệt diệu hơn.

- Chúc bạn có một tình yêu đẹp và sống hạnh phúc bên gia đình chúc bạn vạn sự như­ ý.

- Ngày 20-10 chúc một nửa Thế Giới luôn thành công trong cuộc sống! Chúc bạn luôn duyên dáng và xinh đẹp trong mắt một nửa thế giới còn lại

-Ngày 20/10 luôn là ngày thật đặc với em và đặc biệt với cả em nữa. Vì đó lại thêm ngày anh đư­ợc yêu th­ương chăm sóc em. Anh chúc em tràn đầy hạnh phúc ngọt ngào hãy gìn giữ và nuôi dư­ỡng tình yêu của chúng mình em nhé. Anh mong rằng ngày 20-10 gần đây nhất anh đư­ợc nói với em rằng chúc bà xã của anh mọi sự tốt lành.

- Em yêu hôm nay là ngày phụ nữ Việt Nam ngày dành riêng để thể hiện lòng biết ơn sự quan tâm đến phụ nữ. Anh muốn gửi tới em trọn vẹn khối óc và trái tim anh, gửi tới em trọn vẹn tấm lòng anh, gửi tới em tất cả những gì cao quý và thiêng liêng nhất của anh.

- Chúc em một ngày thật nhiều t­ơi vui và hạnh phúc hơn những ngày khác. Ở bên em 365 ngày trong năm đều là những ngày thật ngọt ngào với anh. Mãi mãi yêu em.

- Em có đủ tố chất để vươn lên những đỉnh cao hãy lấy bầu trời xanh làm giới hạn em nhé. Chúc em ngày PNVN thật Hạnh Phúc.

- Tới ngày 20-10 rồi anh không biết nhắn tin nhắn thế nào là ngọt ngào tới em nhưng anh biết tình yêu của em dành cho anh là rất nhiệu Anh hứa với em là anh sẽ mãi mãi yêu thương em suốt cuộc đời này cho dù có bao nhiêu sóng gió anh sẽ luôn ở bên để bảo vệ cho em.

- Hãy sống là chính em, biết yêu những gì mình đang có, biết tìm kiếm những gì mình chưa có, điều chưa có của anh là 1 nửa như em, điều chưa có của em có phải là 1 nửa của anh, dù sao đi chăng nữa anh chúc em 1 ngày của phụ nữ vui vẻ mãi đẹp như anh vẫn nghĩ về em

- Chúc bạn một ngày, cũng như 365 ngày trong năm luôn vui, hạnh phúc và yêu chồng...thương con

- Chúc Honey của anh thật nhiều niềm vui và hạnh phúc,chúc cho em 1 ngày 20/10 tràn ngập tình yêu thương..mong cho em mọi điều tốt đẹp...

- Chúc em đã tuyệt vời nay còn tuyệt vời hơn! Chúc em luôn trẻ khỏe như cô gái Hà Lan!

Để ngày phụ nữ Việt Nam 20/10 thêm vui vẻ, ý nghĩa, xin gửi đến các chị em phái đẹp những lời chúc dí dỏm, độc đáo và ngộ nghĩnh nhất như một món quà mang lại nụ cười sảng khoái cho một nửa thế giới của chúng ta:

Xin chúc toàn thể chị em phụ nữ :

Dù thất bại hay thành công,
Dù lông bông hay đang làm việc
Dù thất nghiệp hay đang tìm việc
Đang ăn tiệc hay ở nhà,
Dù già hay trẻ,
Dù đang sắp đẻ hay chưa có chồng,
Dù là rồng hay là tôm,
Đang bia ôm hay trà đá,
Hút thuốc...... lá hay là không
Dù có công hay có tội,
Dù bơi lội hay karate,
Dù đi xe hay đi bộ... 20/10 vui vẻ hạnh phúc!

***

Trẻ trung như heo sữa,
Bốc lửa như heo hơi,
Chịu chơi như heo nái,
Hăng hái như heo con,
Sắc son như heo đất,
Đủ chất như...heo thịt

Chúc các chị em:

Vui như chim sẻ,
Khoẻ như đại bàng,
Giàu sang như chim phượng,
Làm lụng như chim sâu,
Sống lâu như chim đà điểu.

Chúc các bạn nữ:

Hay ăn chóng béo,
Tiền nhiều như kẹo,
Tình chặt như keo,
Dẻo dai như mèo,
Mịn màng trắng trẻo,
Sức khỏe như Heo

***

Phụ nữ Việt Nam
Trung hậu, đảm đang
Kiên cường, bất khuất
Chơi gì cũng phất
Từ chứng tới vàng
Nhiều chị chơi ngang
Găm thêm tý đất
Chiều về tươm tất
Cơm nước chồng con
Sáng sau cười giòn
Đêm qua có thưởng!

***

Nhân dịp ngày Phụ nữ Việt Nam 20-10, xin gửi những lời chúc nồng nhiệt nhất đến toàn thể các bạn nữ. Chúc các bạn ngày một xinh đẹp để ngày càng có thêm nhiều chàng trai đeo bám nhằng nhằng như lửa bám xăng, như răng bám lợi, như trời bám mây, như cây bám đất, như bít tất bám ...bàn chân!

Theo phong tục người Việt chúng ta, Tết Trung Thu được tổ chức vào giữa mùa thu, tức là hôm rằm tháng tám âm lịch, khi trăng tròn và sáng nhất. Trong dịp này người ta làm cỗ cúng gia tiên và bày bánh trái ra sân cúng mặt trăng.

Nhân dịp tết này, người lớn thì uống rượu, thưởng trăng, trẻ em thì rước đèn, đi xem múa lân, ca hát và phá cỗ. Người Việt ta ăn Tết Trung Thu vào ngày rằm tháng tám âm lịch là do ta phỏng theo phong tục của người Trung Quốc.

Chuyện xưa kể rằng vua Đường Minh Hoàng (713-741 Tây Lịch) dạo chơi vườn Ngự Uyển vào đêm rằm tháng tám âm lịch. Trong đêm Trung Thu, trăng rất tròn và trong sáng. Trời thật đẹp và không khí mát mẻ. Nhà vua đang thưởng thức cảnh đẹp thì gặp đạo sĩ La Công Viễn còn được gọi là Diệp Pháp Thiện. Đạo sĩ có phép tiên đưa nhà vua lên cung trăng.

Ở đấy, cảnh trí lại càng đẹp hơn. Nhà vua hân hoan thưởng thức cảnh tiên và du dương với âm thanh ánh sáng huyền diệu cùng các nàng tiên tha thướt trong những xiêm y đủ màu xinh tươi múa hát. Trong giờ phút tuyệt vời ấy nhà vua quên cả trời gần sáng. Đạo sĩ phải nhắc, nhà vua mới ra về nhưng trong lòng vẫn bàng hoàng luyến tiếc.

Cũng trong dịp này người ta mua bánh trung thu, trà, rượu để cúng tổ tiên, biếu ông bà, cha mẹ, thầy cô, bạn bè, họ hàng, và các ân nhân khác. Thật là dịp tốt để con cháu tỏ lòng biết ơn ông bà cha mẹ và để người đời tỏ lòng săn sóc lẫn nhau.

Thời xưa, người Việt còn tổ chức hát trống Quân trong dịp Tết Trung Thu. Điệu hát trống quân theo nhịp ba “thình, thùng, thình.” Ngày xưa trai gái dùng điệu hát trống quân để hát trong những đêm trăng rằm, nhất là vào rằm tháng tám. Trai gái hát đối đáp với nhau vừa để vui chơi vừa để kén chọn bạn trăm năm. Người ta dùng những bài thơ làm theo thể thơ lục bát hay lục bát biến thể để hát.

Thu sang, giới trẻ Hà thành lại nô nức rủ nhau đến vườn hoa Nhật Tân. Hòa trong sắc tím của loài hoa bách nhật, các bạn trẻ kỳ vọng có những khuôn hình đẹp, lạ mắt.
>Hoa khôi báo chí rạng rỡ dưới nắng hè

Mỗi độ chớm thu, hoa bách nhật lại nhuộm tím một vùng trời. Ở Hà Nội, hoa bách nhật được trồng nhiều nhất ở Nhật Tân (Tây Hồ).

Đúng lúc hoa đang độ đẹp nhất, giới trẻ Hà thành lại xúm xít rủ nhau đi ngắm hoa và tạo dáng chụp ảnh.

Khi sen vừa tàn, bách hợp lại vươn lên đúng lúc tạo cảm giác thích thú cho giới trẻ yêu hoa.

Do nở vào mùa thu, bách hợp còn được gọi là cúc bách hợp.

Không rực rỡ như phượng, bách nhật nhẹ nhàng, thanh thoát với màu tím thủy chung.

Màu tím ngắt của hoa, màu xanh mơn mởn của lá kết hợp bầu trời trong xanh tạo nên một không gian tuyệt đẹp.

Các thiếu nữ tha hồ tạo dáng ghi lại những khoảng khắc đẹp nhất của đời mình và của loài hoa bách hợp.

Bách hợp còn được các chàng trai lựa chọn để tặng cho bạn gái. Với sắc tím nhẹ nhàng, hoa mang lời nhắn thủy chung đến với người nhận

Với các trò chơi nặn tò he, làm đồ chơi dân gian và trưng bày mô hình truyền thống, lễ trưng bày và giới thiệu phong tục, tập quán Trung thu phố cổ diễn ra chiều 7/9 tại Hà Nội.

Với chủ đề "Tết Trung thu truyền thống", các hoạt động văn hóa phục vụ thiếu nhi thủ đô vui đón Trung thu tại phố cổ vừa khai mạc chiều 7/9 với nhiều trò chơi dân gian và làm đồ chơi thủ công truyền thống.

Các trò nặn tò he, làm tiến sĩ giấy, đèn ông sao, đèn thỏ, mặt nạ làm bằng tre, gốm… cùng các hoạt động biểu diễn nghệ thuật rối nước, hề chèo, ca trù và ca nhạc truyền thống sẽ lần lượt diễn ra cả ngày tại các địa điểm 28 Hàng Buồm, 89 Mã Mây và 38 Hàng Đào.

Chương trình do Ban quản lý phố cổ Hà Nội tổ chức, chủ yếu trưng bày về Tết trung thu truyền thống nhằm giới thiệu tới du khách về phong tục, tập quán, nét văn hóa của Trung thu thủ đô xưa.

Mâm quả bày ban thờ đêm trăng rằm cũng được tái hiện ở đây.

Mặt nạ trung thu được làm kiểu sơn mài, sơn dầu...

Tiến sĩ giấy được treo và bày biện khắp nơi.

Tàu thủy, loại đồ chơi được nhiều trẻ em ưa thích ngày xưa.

Những chiếc mũ bảo hiểm cũng được các nghệ nhân trang trí mặt nạ Trung thu.

Mặt nạ nặn từ đất. Tới 28 Hàng Buồm mọi người có thể thử tự tay nặn đất ra các hình thù tùy thích.

Đèn ông sao truyền thống là thứ không thể thiếu ngày hội trăng rằm.

Du khách và nghệ nhân làm đèn tôm cá.

Xe đạp và tò he.

 



Liên tục từ ngày 20-7 đến 10-8, phóng viên Tuổi Trẻ đã có mặt trên quốc lộ 1A đoạn từ Đà Nẵng ra Hà Nội để ghi lại bức tranh khá toàn cảnh nạn mãi lộ trắng trợn diễn ra tại đây.

>> Đình chỉ cán bộ, chiến sĩ CSGT Thanh Hóa liên quan mãi lộ
>> Nhức nhối nạn mãi lộ: Trả giá "chung chi"

Bằng nhiều phương tiện, biện pháp nghiệp vụ khác nhau, chúng tôi tiếp cận hầu hết các “chốt chặn” trên đường để ghi hình, ghi âm toàn bộ hoạt động mãi lộ của lực lượng CSGT.

Rạng sáng 1-8, xe chở gỗ 47P12... bị chốt CSGT Hà Nam (đi xe tuần tra 90B3999) chặn lại "làm luật". Trong khi viên CSGT ngồi bên phải hoạnh họe đòi chung chi 1 triệu đồng thì viên CSGT ngồi bên cạnh phì phèo điếu thuốc, nhả khói vào mặt tài xế - Ảnh: H.K. (chụp từ camera)

Đó là những đêm trắng hoặc phơi mình dưới cái nắng nóng như đổ lửa ở Hòa Phước (Đà Nẵng), Phú Gia, đường tránh Huế (Thừa Thiên - Huế), Lệ Thủy, Bố Trạch (Quảng Bình), Kỳ Anh, Cẩm Xuyên (Hà Tĩnh), Nghi Lộc, Diễn Châu (Nghệ An), Tĩnh Gia, Hà Trung, Hậu Lộc (Thanh Hóa), Phủ Lý (Hà Nam), Gia Lâm, Thường Tín (Hà Nội)...

Chốt CSGT của Hà Tĩnh (xe 38A3456) liên tục chặn xe để "làm luật" - Ảnh chụp lúc 12g50 ngày 24-7 tại gần đèo Nhỏ, Kỳ Anh, Hà Tĩnh - Ảnh: H.K.

Ở một vài nơi, chúng tôi vừa tìm cách tiếp cận nhóm CSGT đang “làm luật” vừa phải tìm cách đối phó, “nghi binh” để qua mặt lực lượng “đề lô” (CSGT thuê để làm nhiệm vụ cảnh giới, báo động khi có dấu hiệu bất thường) dày đặc trên đường.

Mỗi chốt, trạm trên đường hiện nguyên hình là một “trạm thu phí” của CSGT (mỗi tỉnh có ít nhất hai trạm “trấn” ở hai đầu). Hình ảnh tài xế, lơ xe chạy lom khom đến mặc cả rồi dấm dúi “tờ giấy nằm trong tờ giấy” vào tay CSGT trở thành hình ảnh quen thuộc trên đường. Mỗi nơi gắn với một câu chuyện “làm luật” trắng trợn, nhức nhối.

Hai viên CSGT đi xe tuần tra 31A6439 (Hà Nội) không đeo quân hàm, chặn xe "làm luật" tại gần cầu vượt Phú Thụy (Gia Lâm, Hà Nội). Viên CSGT tên Thành ra giá tài xế xe 79H... phải chung "1 xị" rồi mới cho đi - Ảnh: H.K. (chụp từ camera)

Chúng tôi không khỏi chạnh lòng khi chứng kiến những CSGT còn rất trẻ không tiếc lời xỉ vả, nạt nộ, mạt sát “mày, tao” với những tài xế đáng tuổi cha chú mình để mặc cả từng đồng. Có bác tài xế bật khóc tức tưởi, thậm chí vái như tế sao khi bị CSGT bắt lỗi, “làm luật” quá dày, quá vô lý.

Nhân hội thảo “Công tác nhân tài ở Việt Nam - Một số vấn đề lý luận và thực tiễn” do Ban Tổ chức T.Ư tổ chức hôm nay (6-9), Tiền Phong trao đổi với nguyên Phó ban Tổ chức T.Ư Nguyễn Đình Hương xung quanh chủ đề này.

 

Theo ông Hương, muốn sử dụng tốt nhân tài cần đi đôi với đào tạo, nuôi dưỡng nhân tài.

Theo ông Nguyễn Đình Hương (ảnh), dùng người tài cần không lệ thuộc về nhân thân, lai lịch, quá khứ, không phân biệt người ngoài Đảng hay trong Đảng…

Nhân tài đang bị kìm hãm

Là người từng gắn bó với công tác cán bộ, ông nghĩ sao về câu chuyện sử dụng nhân tài của chúng ta hiện nay?

Vấn đề nhân tài là vấn đề đại sự của quốc gia. Đất nước này thịnh hay suy, có tiến lên đuổi kịp các nước tiên tiến không thì quyết định nhất là phải sử dụng được nhân tài. Đảng ta lâu nay vẫn khẳng định đường lối chính trị đúng thì đường lối tổ chức mới đúng. Đường lối chính trị sai thì đường lối tổ chức và cán bộ cũng sai.

Ngược lại đường lối cán bộ, sử dụng nhân tài đúng thì nó định ra đường lối chính trị đúng vì cán bộ, con người luôn là yếu tố quyết định, là nguyên nhân của mọi nguyên nhân.

Vì vậy, muốn phát huy được nhân tài tốt thì phải thay đổi toàn bộ quan điểm, cơ chế, chính sách lãnh đạo liên quan đến chuyện này. Bây giờ ai chịu trách nhiệm về chuyện này, ai chịu trách nhiệm cho việc chúng ta chưa phát huy và sử dụng được nhân tài. Không ai cả!

Lúc chiến tranh, đường lối chính trị chúng ta đúng, nhân tài nhìn rất rõ. Chiến tranh nơi thử thách rất rõ, ai kiên cường, ai trung thành, ai phản bội đều rõ. Đến thời kỳ bao cấp thì đường lối sai, tập trung quan liêu bao cấp, nó kìm hãm không biết ai giỏi ai kém, không biết thế nào mà nhận định người tốt người xấu.

Sau khi mở cửa và hội nhập bối cảnh đã rất khác, nhưng nếu cứ như hiện nay thì tôi thấy nhân tài của chúng ta không phát triển được.

Vậy theo ông, lý do của thực trạng này đang nằm ở đâu?

Nhân tài chúng ta không thiếu nhưng một câu hỏi đặt ra là chúng ta đã phát huy được chưa? Bằng thực tế của mình, tôi thấy hiện nay nhân tài của Việt Nam đang bị kìm hãm. Chính sách của chúng ta có nhiều điểm lạc hậu, bảo thủ.

Chúng ta vẫn đang quá nặng nề trong quan niệm về xuất thân, quá khứ, trong khi cái đáng phải quan tâm nhất là tài - đức hiện nay của người đó. Dùng người tài thì không lệ thuộc về nhân thân, lai lịch, quá khứ… Không phân biệt người ngoài Đảng hay trong Đảng.

Một điều nữa không kém phần quan trọng là muốn sử dụng được nhân tài thì phải chọn được người đứng đầu xứng đáng. Người đứng đầu giỏi thì họ mới chọn được những người giỏi, chứ người dốt thường họ không bao giờ muốn chọn người giỏi hơn mình. Chúng ta cũng đang có những quy định quá khắt khe về tuổi, lấy tuổi làm tiêu chuẩn chứ không phải đức - tài làm tiêu chuẩn...

Ngoài ra, một yếu tố không thể bỏ qua chúng ta muốn sử dụng được nhân tài thì phải đầu tư, nhân tài cũng như cái cây, phải chăm bón, phải có đất tốt, môi trường tốt mới phát triển được.

 

Nguyên Phó ban Tổ chức T.Ư Nguyễn Đình Hương.

Chạy chức, chạy quyền trở nên phổ biến

Theo ông, chính sách của chúng ta sắp tới phải điều chỉnh thế nào để việc sử dụng nhân tài hiệu quả hơn?

Đảng giữ vai trò quyết định còn dân bầu theo Đảng. Đáng lẽ, Đảng chỉ nêu tiêu chuẩn thôi. Đảng lãnh đạo và thuyết phục chứ không phải cái gì cũng quyết hết. Điều nữa là dân chủ trong Đảng chưa được phát huy cao, ở đây phải cụ thể hóa bằng cơ chế, có như vậy Đảng mới phát huy đầy đủ trí tuệ của nhân dân.

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng vừa rồi nói “Trí thức là vàng ròng”, ý nói là quý nhưng vấn đề quý thì có sử dụng hay không? Tôi gặp nhiều trí thức, họ tâm tư bây giờ họ nói nhưng không được một số cơ quan nhà nước lắng nghe.

Từ việc dân chủ không được thực hiện đầy đủ, nó mới đẻ ra một tiêu cực trong công tác nhân sự hiện nay là việc “chạy chức, chạy quyền” đang trở nên phổ biến. Những nhân tài thực sự thì họ sẽ không “chạy”, nhưng chính vì người có tài họ không “chạy” nên họ mới thiệt thòi.

Cơ chế lựa chọn nhân tài của chúng ta là chưa tốt, chúng ta có luân chuyển, có quy hoạch nhưng dưới thì làm quy hoạch còn trên thì không làm. Nói cho cùng, người có đức, có tài phải qua rèn luyện thực tiễn, qua công việc anh làm được gì cho cộng đồng, cho xã hội. Anh là một giám đốc, là một chủ tịch, là bí thư tỉnh… một nhiệm kỳ anh làm được gì có lợi cho đất nước, làm được gì cho nhân dân?

Thêm nữa là chính sách cán bộ phải có cạnh tranh, đãi ngộ phải đi liền với nghĩa vụ. Càng nhiều đãi ngộ thì nghĩa vụ cũng phải càng cao và nếu như không hoàn thành được trách nhiệm thì phải được thay thế, không đợi đến lúc hết nhiệm kỳ.

Một thực tế nữa là hiện tại cũng có rất nhiều người được gọi là “tài” nhưng “tài” ở đây là tài lợi dụng cơ chế của Đảng và Nhà nước để thu vén cho cá nhân, tài lách luật, tài chạy chọt, đút lót, chạy dự án.

Cảm ơn ông.

Cao Nhật thực hiện

TP - Tại Hội thảo khoa học “Công tác nhân tài ở Việt Nam- Một số vấn đề lý luận và thực tiễn” được Ban Tổ chức Trung ương tổ chức hôm qua (6-9), nhiều ý kiến đề xuất cần ban hành một chiến lược quốc gia về nhân tài.

 

Du học sinh xuất sắc dâng hương tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Ảnh: Hồng Vĩnh.

Lo người cũ không nghỉ

Phó Trưởng Ban Tuyên giáo T.Ư Vũ Ngọc Hoàng cho rằng, từng là người đứng đầu cấp ủy tại địa phương, ông cũng rất trăn trở về công tác trọng dụng người tài. Muốn phát huy và sử dụng được người tài thì phải “lấy Lễ mà đãi”. Đó là sự chân thật, tôn trọng bằng tất cả tấm lòng; xuất phát từ nhu cầu của người sử dụng. Từ đó, phải tính lại căn bản cơ chế tuyển chọn. Người mới có được trọng dụng hay không là phụ thuộc vào người cũ có nghỉ không.

Trong khi hiện nay, người cũ là người vừa ra đề vừa chấm thi. Ông Hoàng ví việc phát hiện, sử dụng nhân tài như “đừng ngồi chờ bắt sư tử mà không có rừng”. Nguyên Trưởng Ban Tổ chức T.Ư Hồ Đức Việt đồng tình, “người cũ không nghỉ thì người mới sao vào được”.

Theo Giáo sư Hoàng Chí Bảo, Thư ký khoa học, Hội đồng Lý luận T.Ư, điều phức tạp hiện nay là giá trị chân, giả lẫn lộn. Trong khi cơ chế đánh giá, thẩm định của các hội đồng đã lạc hậu.

Giám đốc Học viện Chính trị- Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh, ông Tạ Ngọc Tấn đề cập việc Trung Quốc đã thực hiện việc đào tạo, bồi dưỡng, thử thách đối với cán bộ quản lý rất bài bản. Do vậy, chính sách luân chuyển cán bộ của Việt Nam cần phải nghiên cứu lại.

Cán bộ đi luân chuyển địa phương phải được giao vị trí đứng đầu để có cơ hội rèn luyện, thử thách. Ví như luân chuyển đi làm Bí thư hoặc Chủ tịch, còn làm cấp phó thì rất khó.

 

Cần những vườn ươm, đặc khu nhân tài tại Việt Nam. Ảnh: Hồng Vĩnh.

Nhiều rào cản xuất lộ nhân tài

GS Dương Phú Hiệp, nguyên Tổng thư ký Hội đồng Lý luận T.Ư khẳng định, muốn phát triển nhân tài thì bước đầu tiên là phải coi trọng trí thức và trọng dụng trí thức, thực hiện đúng chính sách “có tài, có đức, có chức, có quyền”, không để xảy ra tình trạng không tài, không đức mà vẫn có chức có quyền do lý lịch hoặc chạy chọt, móc ngoặc, ô dù, bè cánh, nịnh bợ. “Chúng ta cũng không nên thành kiến với những trí thức dám góp ý thẳng thắn với Đảng và Nhà nước”- GS Hiệp nói.

Thứ trưởng Bộ Nội vụ Văn Tất Thu cũng cho rằng, ngoài những rào cản mang tính thời đại của các thiết chế chính trị- kinh tế- xã hội, còn những rào đối với sự xuất lộ nhân tài mang tính văn hóa, chính trị, thái độ đố kỵ, kể cả căn bệnh mà như Chủ tịch Hồ Chí Minh gọi là “thói vác mặt quan cách mạng”.

Theo ông Thu, những người có tài thường có lòng tự trọng, không chịu luồn cúi, không ưa nịnh trên, nạt dưới, không thích áp đặt thô bạo. Đối với họ, vật chất không phải là tất cả, cái nhân tài cần hơn cả là nhà nước, xã hội và giai cấp cầm quyền tạo điều kiện để họ tìm tòi, suy nghĩ sáng tạo và phát triển tài năng của mình.

Theo TS Nguyễn Thu Phương (Viện Nghiên cứu Trung Quốc), một bài học quý được rút ra từ kinh nghiệm phát triển nhân tài của Trung Quốc là phải có quy hoạch và chiến lược nhân tài quốc gia gắn với quy hoạch quốc gia, quy hoạch phát triển nguồn nhân lực. Theo TS Phương, đừng để người ta nói “nghèo như giáo sư, giẻ rách như tiến sỹ”, nếu như vậy “tôi cũng là giẻ rách”.

GS Dương Phú Hiệp cũng nêu thực tế, hiện nay nhiều nơi đua nhau “trải thảm đỏ” để thu hút nhân tài, song do nhiều lý do mà rất ít thảm đỏ giữ được nhân tài. Do đó cần xem xét lại công tác đãi ngộ cả về mặt vật chất lẫn tinh thần. Nếu nhân tài nhận thấy chưa được đãi ngộ xứng đáng và chưa được tôn vinh xứng đáng với đóng góp của mình thì họ có quyền chuyển đến nơi “đất lành chim đậu”.

Ông Hồ Đức Việt cho biết, trong chiến lược về nhân tài tới đây, phải đề ra được mục tiêu, nhiệm vụ, chính sách cụ thể. Phải có đột phá mới về thể chế, cơ chế liên quan đến nhân tài. Ngoài ra, theo ông Việt, nói phải đi đôi với làm. Nói về nhân tài cực hay nhưng không làm gì cả thì cũng không được. Phải làm cho hiệu quả để tạo lòng tin cho đội ngũ trí thức và nhân dân.

Hà Nhân - Cao Nhật

Chưa thu hút được nhiều người tài trong và ngoài Đảng

Ông Hồ Đức Việt , nguyên UV BCT, nguyên Trưởng ban Tổ chức T.Ư: Chúng ta còn thiếu những mục tiêu cụ thể, chương trình, kế hoạch tổng thể, giải pháp chiến lược để phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng, thu hút và trọng dụng nhân tài. Do đó, chưa chú ý tới nhiệm vụ theo dõi quá trình phát triển của những mầm mống tài năng được phát hiện sớm trong các trường phổ thông và đại học.

Trong cơ chế, quy trình đánh giá, tuyển chọn và sử dụng cán bộ cũng còn những mặt yếu, chưa phát huy đầy đủ dân chủ, còn hạn chế về tính khách quan, công khai, minh bạch. Vì thế, không ít người tài đã không được phát hiện, trọng dụng hoặc bố trí vào vị trí phù hợp.

Chính sách đãi ngộ đối với nhân tài trong điều kiện mới cũng chưa được nghiên cứu thực thi đầy đủ nên chưa phát huy được tác dụng, chưa thu hút được nhiều người có tài cả trong và ngoài Đảng vào công tác trong hệ thống chính trị cũng như người từ nước ngoài về Việt Nam làm việc.

Một số chủ trương về nhân tài của Đảng và Nhà nước trong những năm qua vừa còn thiếu sự chỉ đạo thực hiện chặt chẽ, tập trung và có tính hệ thống… Chính điều này dẫn đến tình trạng có người tài đã rời bỏ khu vực công tác phù hợp với năng lực, sở trường, khả năng cống hiến của mình để chuyển sang khu vực khác có chế độ đãi ngộ tốt hơn.

Bộ trưởng không cứ phải là đảng viên

GS.TS Hoàng Chí Bảo, Ủy viên Hội đồng Lý luận Trung ương: Tôi nghĩ cần phải thay đổi nhận thức cho rằng những người ở địa vị nhất định trong hệ thống chính trị ví dụ như Ủy viên Trung ương Đảng thì có thể đáp ứng, thỏa mãn mọi lĩnh vực công tác. Đó là điều không thực tế và không nên như vậy.

Chúng ta phải có một thái độ cởi mở để sử dụng cho hết những tài năng kể cả trong Đảng lẫn ngoài Đảng, kể cả có cương vị, chức vụ hay chỉ là những người bình thường. Không nên phân biệt định kiến, miễn là người đó có tài, có đức và miễn là có kết quả được xã hội thừa nhận, đánh giá qua hành động của họ.

Từ những năm 1945-1946, Việt Nam chúng ta đã có những bộ trưởng không phải là đảng viên. Bây giờ thì trên thực tế, Đảng ta là Đảng cầm quyền nên việc bố trí cán bộ của Đảng vào trong các cương vị của bộ máy Nhà nước cũng là một hiện tượng bình thường.

Tuy nhiên, điều quan trọng là người đó có đủ đức, đủ tài hay không. Nếu có những vị bộ trưởng là người ngoài Đảng nhưng xứng đáng về nhân cách, tài năng thì cũng nên coi là điều bình thường.

Nhiều nhân tài do nước ngoài phát hiện

Ông Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường: Phát hiện và nuôi dưỡng nhân tài trong đội ngũ trí thức cũng là một vấn đề chúng ta đang chậm.

Hơn nữa để làm tốt việc này, đòi hỏi phải có một môi trường cởi mở, dân chủ để trí thức có thể bộc lộ được tài năng của mình. Ngoài ra, cũng cần có những “con mắt” phát hiện và tin cậy vào nhân tài thì lúc đó nhân tài mới được trọng dụng tốt.

Có một thực tế là nhân tài của chúng ta có thể phát hiện được nơi này nơi kia nhưng chưa sử dụng được nhiều. Tôi thấy nhiều nhân tài lớn của Việt Nam thời gian gần đây là do nước ngoài phát hiện và bồi dưỡng. Hay nói cách khác, người tài của chúng ta phải sử dụng cái tài của mình ở một môi trường khác. Chúng ta chưa có một môi trường tốt để có thể nuôi dưỡng, phát triển được các nhân tài ở trong nước.

Một số nhà nghiên cứu ví von Trung Quốc như một con gà trống, với bán đảo Triều Tiên là chiếc mỏ và Việt Nam là chân của con gà. Hình ảnh so sánh này một mặt cho thấy tầm quan trọng chiến lược của Việt Nam đối với Trung Quốc, đặc biệt là về an ninh, một mặt ám chỉ tới một thực tế rằng Việt Nam từ hàng ngàn năm qua đã gánh trên vai mình, cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng, sức nặng của Trung Quốc. Vấn đề là Việt Nam nếu muốn cũng không thể làm được gì để thay đổi thực tế này.

Vì vậy, cũng giống như Cuba đối với Mỹ hay Grudia đối với Nga, Việt Nam, như cách nói của giáo sư Carl Thayer, đã bị chi phối bởi một "lời nguyền địa lý" (tạm dịch từ "tyranny of geography"). Theo đó Việt Nam không có sự lựa chọn nào khác ngoài học cách chia sẻ số phận của mình với người láng giềng Trung Quốc trong suốt từng bước đi lịch sử của mình.

Trong thực tế, một nước Trung Quốc mạnh hơn từ lâu đã là mối đe dọa nghiêm trọng nhất đối với an ninh của Việt Nam. Việt Nam đã nằm dưới ách thống trị của các triều đại Trung Quốc suốt gần một ngàn năm cho đến năm 938 sau Công nguyên. Từ thời điểm đó cho tới khi Việt Nam bị Pháp biến thành thuộc địa vào nửa sau thế kỷ 19, Trung Quốc đã xâm lược và chiếm đóng Việt Nam một vài lần…Các mối đe dọa của Trung Quốc đối với Việt Nam không chỉ xuất phát từ sự gần gũi về mặt địa lý mà còn từ sự bất đối xứng về sức mạnh giữa hai nước. Ví dụ như Trung Quốc rộng gấp 29 lần so với Việt Nam, và dân số của Việt Nam, mặc dù đông thứ 14 thế giới, cũng chỉ tương đương với số dân một tỉnh tầm trung của Trung Quốc mà thôi.

Thành tích kinh tế ấn tượng của Việt Nam từ cuối những năm 1980 cũng không cho phép Việt Nam thu hẹp khoảng cách sức mạnh với Trung Quốc. Ngược lại, cùng với quá trình hiện đại hóa của Trung Quốc trong ba thập kỷ qua, khoảng cách quyền lực giữa hai nước càng được nới rộng. Ví dụ, theo dữ liệu Ngân hàng Thế giới, GDP của Trung Quốc tính theo đô la Mỹ hiện hành đã tăng hơn 16 lần trong khoảng thời gian từ 1985 đến 2009, từ 307 tỷ USD lên 4.985 tỷ USD. Tuy nhiên, trong cùng thời gian trên, GDP của Việt Nam chỉ tăng 7 lần, từ 16 tỷ USD vào năm 1985 lên 97 tỷ USD trong năm 2009.

Nhờ kinh tế phát triển, sức mạnh quân sự của Trung Quốc cũng được gia tăng mạnh mẽ, đặt ra một mối đe dọa lớn hơn đối với an ninh Việt Nam. Trong năm 2011, theo tuyên bố chính thức của Trung Quốc, ngân sách quân sự của nước này là 91,5 tỷ USD, trong khi Việt Nam được cho là chỉ chi 2,6 tỷ USD cho quốc phòng (khoảng 2,5% GDP). Điều đặc biệt đáng lo ngại đối với Việt Nam là chi phí quân sự gia tăng của Trung Quốc được tập trung dành cho lực lượng không quân và hải quân, giúp nước này tăng cường khả năng triển khai sức mạnh quân sự ở khu vực Biển Đông, nơi Trung Quốc và Việt Nam đang có tranh chấp chủ quyền.

 

Ảnh minh họa: tutor2u.net

Bên cạnh đó, quá trình chuyển đổi của Việt Nam sang một nền kinh tế thị trường mở lại bổ sung thêm một khía cạnh khác cho "lời nguyền địa lý" mà Việt Nam phải gánh chịu, đó chính là khả năng bị tổn thương về kinh tế ngày càng gia tăng.

Kể từ khi Việt Nam nối lại quan hệ thương mại với Trung Quốc vào cuối những năm 1980, sản xuất trong nước của Việt Nam đã từ lâu bị đe dọa bởi hàng hóa Trung Quốc, tràn vào Việt Nam thông qua đường thương mại chính thức lẫn buôn lậu. Ví dụ như vào đầu những năm 1990, hàng tiêu dùng Trung Quốc nhập lậu vào Việt Nam quá nhiều và gây bất lợi cho sản xuất trong nước đến mức chính phủ Việt Nam đã phải áp đặt một lệnh cấm trên 17 chủng loại hàng hoá nhập khẩu từ Trung Quốc. Trong những năm gần đây, bất chấp khả năng cạnh tranh ngày càng cao của sản phẩm Việt Nam và ấn tượng về tình trạng kém chất lượng của hàng hóa Trung Quốc, buôn lậu từ Trung Quốc vẫn còn phổ biến. Điều này không chỉ tạo nên tác động tiêu cực đối với sản xuất trong nước mà còn đe dọa người tiêu dùng Việt Nam, đặc biệt là khi nhiều mặt hàng nhập lậu từ Trung Quốc có chất độc hại, ảnh hưởng xấu tới sức khỏe của người dùng.

Một điểm dễ bị tổn thương khác chính là tình trạng thâm hụt thương mại kinh niên của Việt Nam với Trung Quốc, lên tới 5,4 tỷ USD trong tổng thâm hụt thương mại 7,5 tỷ USD của Việt Nam trong nửa đầu năm 2011. Hơn nữa, Trung Quốc đã nổi lên như là nguồn nhập khẩu lớn nhất của Việt Nam, chiếm gần một phần tư kim ngạch nhập khẩu trong năm 2010. Việt Nam phụ thuộc nhiều vào Trung Quốc đối với các nguyên liệu đầu vào cho một số ngành xuất khẩu chủ yếu của mình, chẳng hạn như giày dép, dệt may, hay đồ nội thất. Trong khi đó, xuất khẩu của Việt Nam sang Trung Quốc chỉ chiếm một phần rất nhỏ trong tổng kim ngạch nhập khẩu của Trung Quốc. Vì vậy, nếu Trung Quốc quyết định ngưng trao đổi thương mại với Việt Nam vì lý do nào đó, thiệt hại cho nền kinh tế của Việt Nam sẽ là rất lớn.

Một mối quan ngại được nêu lên ở Việt Nam gần đây chính là việc các công ty Trung Quốc đã giành được đến 90% các hợp đồng EPC (Thiết kế/Mua sắm/Xây lắp) cho các dự án công nghiệp lớn của Việt Nam, đặc biệt là các nhà máy điện đốt than. Nhà thầu Trung Quốc được ưa chuộng vì họ cung cấp công nghệ giá rẻ và hứa sẽ giúp đỡ bố trí vốn cho chủ đầu tư từ các ngân hàng Trung Quốc. Dù có vẻ là rẻ nhưng trong thực tế Việt Nam đang phải trả giá đắt cho các hợp đồng này.

Thứ nhất, công nghệ rẻ gây nên ô nhiễm. Các báo cáo cho thấy một số công nghệ được cung cấp bởi các công ty Trung Quốc đã bị nước này đào thải hoặc cấm sử dụng từ năm 2005. Thứ hai, năng lực nhà thầu Trung Quốc hạn chế làm cho nhiều dự án bị chậm tiến độ, ngay cả khi dự án hoàn thành đúng thời hạn thì họ cũng để lại cho các chủ dự án những hóa đơn bảo dưỡng tốn kém. Thứ ba, do nhà thầu Trung Quốc từ chối sử dụng các sản phẩm sẵn có ở địa phương và thay vào đó nhập khẩu mọi thứ từ Trung Quốc, kể cả những chi tiết cơ bản như bù-loong, nên góp phần làm cho thâm hụt thương mại của Việt Nam với Trung Quốc tăng cao. Nhà thầu Trung Quốc thậm chí không sử dụng lao động địa phương mà còn đưa lao động Trung Quốc vào làm việc bất hợp pháp, gây nên sự phản đối trong công luận Việt Nam.

Một điểm dễ bị tổn thương về kinh tế của Việt Nam xuất phát từ Trung Quốc được thể hiện trong thời gian gần đây liên quan đến việc các thương lái Trung Quốc mua ào ạt số lượng lớn nông sản Việt Nam, từ vải thiều, sắn đến hải sản hay thịt lợn. Điều này đã góp phần khiến giá thực phẩm tại Việt Nam tăng mạnh, khiến cho tới tháng Sáu lạm phát đã tăng 20,8% so với cùng kỳ năm ngoái bất chấp những nỗ lực kiềm chế lạm phát của chính phủ.

Những điểm dễ tổn thương về kinh tế hiện nay mang lại cho Việt Nam một mối đe dọa khác bên cạnh những mối đe dọa quân sự vốn rõ ràng hơn. Nếu Trung Quốc quyết định phát động một cuộc "chiến tranh kinh tế", Việt Nam sẽ gánh chịu hậu quả nặng nề.

Tuy nhiên, Việt Nam dường như có ít lựa chọn để xử lý tình trạng dễ bị tổn thương của mình trong quan hệ kinh tế với Trung Quốc. Một mặt, các phản ứng nếu có sẽ bị hạn chế bởi thực tế rằng Việt Nam hiện phải tuân thủ các luật lệ thương mại và đầu tư quốc tế, như các quy định của Tổ chức Thương mại Thế giới mà Việt Nam đã là thành viên từ đầu năm 2007. Mặt khác Việt Nam cũng phải cảnh giác về khả năng trả đũa quy mô lớn nếu có động thái tiêu cực đối với Trung Quốc.

Tất nhiên, ở đây cũng không thể không kể tới các điểm tích cực. Việt Nam hy vọng rằng sự phụ thuộc lẫn nhau về kinh tế ngày càng tăng, cho dù không đối xứng, cũng sẽ giúp làm giảm khả năng Trung Quốc tấn công quân sự Việt Nam, đặc biệt là trên Biển Đông. Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp Việt Nam cũng nhận thấy hợp tác với các doanh nghiệp Trung Quốc vẫn ít tốn kém và thuận tiện hơn so với hợp tác với doanh nghiệp các nước khác.

Chính vì vậy, Việt Nam vẫn muốn kiên trì hợp tác kinh tế với Trung Quốc, tiếp tục cố gắng gặt hái càng nhiều lợi ích càng tốt từ nền kinh tế đang bùng nổ của người hàng xóm phương Bắc. Nhưng tục ngữ Việt Nam vẫn có câu "mật ngọt chết ruồi". Việt Nam vì vậy cần phải luôn nhận thức đầy đủ về các nguy cơ và tìm ra các chiến lược phù hợp để ít nhất có thể hóa giải được khía cạnh kinh tế mới nổi của "lời nguyền địa lý" mà Việt Nam đang phải gánh chịu.

 

 

Trưa 13-6, vừa xuống dốc cầu Sài Gòn phía quận 2- TPHCM vài trăm mét, nhiều người đi đường chợt loạng choạng tay lái xe vì gió cuốn theo cơn lốc bụi ồ ạt xộc vào mắt, mũi. Một số tài xế xe tải bị che khuất tầm nhìn suýt va vào dải phân cách bên đường.
 
Cơn "bão bụi" bắt nguồn từ vị trí các công nhân Công ty Công trình giao thông Đỗ Linh vệ sinh mặt đường.
 
Một nhân viên Công ty Đỗ Linh cho biết công ty phải thi công ban ngày, vào thời điểm xe cộ đông đúc vì sợ trễ tiến độ. Thêm vào đó, nếu chiều mưa thì buổi tối không thể thực hiện được công đoạn vệ sinh mặt đường trước khi trải nhựa.
 
Sau đây là những hình ảnh về cơn “bão bụi" do PV ghi lại trưa 13-6:

Đơn vị thi công đổ bụi để trải nhựa đường khiến Xa lộ Hà Nội mờ mịt

Nhiều người phải khép hờ mắt, bịt mũi tránh bụi

Các xe ì ạch qua đoạn đường bụi mịt mù

Truyền nhân của thầy bùa phải là người tốt

Các thầy bùa luôn cất giữ rất cẩn thận bí mật về những câu bùa chú của mình. Tuy nhiên, họ cũng tìm cách chuẩn bị cho mình một người học nghề nhằm tiếp tục lưu giữ bùa chú - một nét văn hóa truyền thống của các thế hệ đi trước. Việc chuẩn bị này là rất quan trọng bởi việc truyền nghề diễn ra trong thời gian khá dài và người kế tục phải hội tụ đầy đủ những điều kiện vô cùng khắt khe. Nếu không ưng ý về truyền nhân của mình, các thầy bùa sẵn sàng đem theo bí mật về gặp tổ tiên chứ nhất định không truyền lại một cách khiên cưỡng.

Đối với bùa chú của người Tày, thầy “mằn” sẽ lựa chọn và theo dõi quá trình phát triển của truyền nhân ngay từ khi người đó còn nhỏ. Trong quá trình phát triển tự nhiên, nếu người được chọn bộc lộ các yếu tố: Tính khí ôn hòa, thông minh, trung thực, nhanh nhẹn, đạo đức tốt thì thầy “mằn” sẽ xem xét quyết định truyền nghề cho người đó.

Việc chọn người truyền “mằn” phải diễn ra trong thời gian dài và kĩ lưỡng như vậy là bởi theo quan niệm của người Tày ở vùng cao, “mằn” có đa tác dụng nên nó sẽ tốt nếu thầy “mằn” có tư cách tốt. Ngược lại, nếu thầy “mằn” không tốt, “mằn” có thể biến thành cái gây hại, như vậy là có lỗi với các bậc tiền nhân. Thông thường, thầy “mằn” chỉ truyền nghề lại cho con cháu trong gia đình chứ  ít khi truyền cho người ngoài. Việc truyền nghề cũng diễn ra bí mật và phải đảm bảo chỉ hai người biết chuyện. Trong quá trình dạy dỗ đệ tử, thầy “mằn” cũng đặt ra những thử thách để rèn luyện khả năng của học trò.

Đặc biệt, trong một năm, việc truyền “mằn” chỉ diễn ra trong một ngày duy nhất là đêm ba mươi Tết, thời khắc trước giao thừa. Thầy “mằn” Đinh Văn Duyên lý giải việc này: “Từ xa xưa, việc truyền “mằn” luôn phải đảm bảo diễn ra trong bí mật. Theo phong tục truyền thống thì thời điểm trước giao thừa tất cả mọi người phải có mặt tại nhà để đón năm mới nên việc truyền “mằn” có thể diễn ra mà không sợ người khác đến học trộm. Thời khắc giao thừa với dân tộc Tày cũng là thời khắc rất linh thiêng và khi đó có tổ tiên quay về chứng giám”. Trong thời gian này, thầy “mằn” sẽ lần lượt truyền lại cho học trò những câu bùa chú tiếng Tày, cách thức thực hiện “mằn” cùng với việc cần phải tránh.

Thầy “mằn” Đinh Văn Duyên

Đáng chú ý, mỗi năm, thầy “mằn” chỉ truyền dạy cho học trò cách làm một loại bùa chú và thầy cũng chỉ hướng dẫn duy nhất một lần. Cứ như vậy, để học hết bùa của thầy thì thời gian có thể lên tới hàng chục năm.

Những yếu tố lựa chọn khắt khe, thời gian học lâu dài, thầy “mằn” không truyền cho người ngoài và truyền nhân phải biết tiếng dân Tày là nguyên nhân chính khiến việc chọn lựa truyền nhân làm “mằn” ngày càng khó khăn. Các thầy “mằn” khi không tìm được người kế tục thường giữ kín bí mật của mình và sống ẩn dật, lãnh đạm trong vùng núi sâu khiến những bí ẩn bùa chú theo đó cũng lẩn khuất nơi sơn dã.

Hai mặt của bùa chú

Thầy “mằn” Duyên kể rằng: “Bùa chú được chia thành nhiều loại và khác nhau theo từng dân tộc. Có những bùa chú sinh ra vì mục đích xấu nhưng cũng có những bùa chú được tạo ra vì mục đích tốt. Tuy nhiên, loại bùa chú tốt đó cũng có thể gây họa. Do đó, các thầy bùa cao tay thường ít khi sử dụng hết kho bùa chú của mình. Nếu quyết định truyền bùa cho thế hệ sau, họ cũng lựa chọn chỉ truyền một số loại nhất định”. Vì lý do đó nên một số loại bùa chú đã bị thất truyền và chỉ còn xuất hiện trong những câu chuyện mang màu sắc tâm linh huyền bí.

Các cụ già tại các bản trên núi cao vẫn thường kể cho con cháu nghe những câu chuyện về lời nguyền của thầy bùa. Trong đó, đáng sợ vào bậc nhất phải kể tới loại “chài” của người Thái vì quả “chài” khi được ném đến đâu thì người bị yểm bùa sẽ phải chết ở đó. Ném trên rừng, chết ở rừng. Ném xuống nước, chết bởi nước. Ném vào lửa, ắt sẽ bị lửa thiêu.

Tương truyền, cách duy nhất để giải được tai vạ là tìm bằng được quả “chài” và mang đến nhờ thầy bùa hóa giải. Cũng có chuyện kể rằng, nếu thầy “chài” ghét ai và yểm bùa thì người đó coi như mất hồn và sẽ về làm thân trâu ngựa cho nhà thầy. Dù những câu chuyện đó là 100% hư cấu dưới ánh đèn khoa học nhưng kỳ lạ một nỗi là ít ai dám coi thường sức mạnh của những lời bùa bí ẩn.

Thầy “mằn” Đinh Văn Duyên nói về các loại bùa chú mà ông ta có thể làm ra: “Những loại bùa như “mằn” của người Tày thì đơn giản hơn, tác hại của nó cũng nhỏ hơn nhưng không phải là không nguy hiểm, đặc biệt là: “mằn” say, “mằn” yêu, “mằn” ghét... Tỉ dụ như “mằn” say. Đây là loại bùa chú mà thầy “mằn” sẽ thổi bùa vào một chén rượu nhỏ. Một người bình thường dù không biết uống rượu thì với một chén nhỏ chắc chắn chưa thể say.

Thế nhưng, những ai uống phải chén rượu được thầy “mằn” thổi bùa thì tửu lượng có cao đến mấy cũng phải nằm say mê mệt hai, ba ngày. Hay như “mằn” yêu hay ghét. “Mằn” yêu có thể khiến những người chưa từng gặp gỡ hoặc yêu thương nhau nhưng sẽ phải sống chung với nhau dưới một mái nhà. Những đôi uyên ương, những gia đình hạnh phúc khi bị yểm “mằn” ghét có thể sẽ tan rã, chia ly. Cũng vì uy lực của hai loại “mằn” tình cảm này nên thầy “mằn” thường tìm hiểu rất kỹ nguyên nhân của người đến xin “mằn” rồi mới quyết định làm hay không...”.

Có tìm hiểu thì mới thấy rằng tạm bỏ qua thực hư tác dụng thần kỳ của bùa chú thì ít nhất bùa chú cũng có tác dụng làm yên gió bão trong lòng người. Ngoài ra, cứ nhìn vào những yêu cầu khắt khe khi các thầy “mằn” làm bùa và việc họ tuyển lựa truyền nhân thì mới thấy rằng mục đích cơ bản của bùa chú là giúp đỡ con người và mang đầy tính thiện. Tuy vậy, với việc các thầy bùa đang dần biến mất, có lẽ chỉ một vài năm nữa, họ sẽ là những con người của quá khứ và chỉ được nhắc đến trong những câu chuyện huyền bí kèm theo những câu hỏi về một thế giới bí ẩn mang tên “bùa chú” mà thôi...  

Phu Song Sung- chuyến đi của ý chí…

Chỉ cần nhắc đến cái tên với lời giải thích ngắn gọn, đỉnh Phu cao sấp xỉ với đỉnh Fan nhưng độ khó và vất vả thì hơn Fan nhiều lần cũng đủ đề ra 1 mốc mới cho giới hạn cả về ý chí và sức khỏe cho 9 mem của CĐCM ở chuyến đi lần này.



Ngày đầu,

5anh em Sơn, Ngọc, Thái băm, Nam bu và 1 mem mới cũng hết sức thú vị: Cường sản lụi hụi ôm lều, tấm trải lên đg từ chiều, cố chạy gấp 1 chút để đến kịp Xà Hồ trong đêm còn làm công tác thuê guide cho ngày hôm sau. Mình vì bận việc cty ko xin nghỉ thêm đc,mãi tan làm 6h tối mới cùng PV đuổi theo đoàn. Cường và tình yêu lớn trg đời- chị Oạp sau khi ( trả vờ ) chia tay đoàn cũng đã khăn gói lên đường và đến Nghĩa lộ trước cả mình. ^^ Điều đáng nhớ nhất trg ngày đầu tiên có lẽ là cái lạnh của việc đi xe suốt 1 chặng đg dài. Xe e đi từ HN-> Nghĩa Lộ mất hơn 4 tiếng bao gồm 2 lần tắc đg vì mấy vụ tai nạn và nghỉ ăn tối, đến nơi toàn bộ các cơ quan cảm giác đều bị tê cứng, đứng ko vững, cười ko xong ^^

Ngày 2,

7h sáng. 9 anh em hội ngộ nhau trên nhà chú bí thư A Sinh, sau khi ăn sáng và chụp ảnh cho nhà chú A Sinh, mọi ng đang lục đục buộc đồ để lên đg thì có anh chàng công an xã vào hỏi han giấy tờ. Lằng nhằng mất 1 hồi vì bên công an nằng nặc bắt đoàn xuống đăngký với ủy ban, bắt lỗi đoàn đêm qua ngủ ở đây mà ko khai báo tạm trú..xin xỏ chả đc, a Thái đành đại diện đi xin vài con dấu.

Cuối cùng mọi chuyện cũng ổn, 9 người cùng 4 poster lên đường, mình thì bắt đầu thấy lo với việc thức ăn mới chỉ mua cho 9 người ( vì lúc đầu tính có 2 guide và 7 ng đi thôi) Cơ mà đấy là việc của ngày mai, còn hôm nay, trước mắt điều lo lắng nhất là làm sao mà chinh phục được cái đỉnh núi lừng lững trước mặt cái đã………

Có lẽ được chuẩn bị tinh thần trước, nên dù đường đi quả thực vất vả, những dốc nối tiếp dốc, đường đi phủ đầy sương, ươn ướt và trơn trượt, nhưng ý chí của 9 người thì cao lừng lững. Mọi ng cứ đi từ tốn, chậm rãi, con đường dốc cứ lên cao, lên cao mãi. Chẳng được như Fan, đường leo được kéo dài ra hơn, lên chút rồi lại xuống 1 chút để ta có chút time điều hòa được sức khỏe và nghỉ ngơi. Đây đường đi cứ hun hút chỉ thấy những dốc dựng đứng. Men theo đường mòn mà dân bản đi chăn trâu cắt cỏ tạo ra, vừa đi mình vừa khâm phục tụi trâu bò nặng nề to cao là thế mà ngày ngày tụi nó đi lên đi xuống cũng con đường mòn này để lên được đỉnh ăn cỏ cây.

Mình bị sốt từ ở nhà, vừa đi vừa hâm hấp sốt, đoạn nào sốt cao quá thì mình đi theo cảm tính, đoạn nào hồi hồi được hết sốt thì mình bắt đầu hát hò í ới để khuấy động chính tinh thần của mình, sau đó là cũng góp phần làm mọi ng thấy vui vẻ để đường đi ngắn hơn phần nào.

Leo miệt mài từ sáng, đến khoảng 3h chiều thì đoàn đến được chỗ nghỉ đêm mà lần trước hội a Cường ở đó. Ngẫm thấy mọi ng vẫn còn quyết tâm cao, đoàn quyết đi đến thêm 1 mốc nghỉ nữa.

Lúc này đi, không khí lên cao loãng dần, ba lo ngấm nước nặng trịnh, cái mệt bắt đầu len lỏi vào 2 vai đeo balo và đôi chân cứ miệt mài leo lên lại leo lên. Nhưng trời chẳng phụ kẻ có công, sương bắt đầu bị ánh nắng đánh tạt đi, để lại cả 1 khoảng không gian đẹp đến ngỡ ngàng. Ta biết ta đã đi lạc vào thiên đàng rồi đấy, đứng trên độ cao ~ 2600m, xa xa là những ngọn núi cao hơn nằm chìm trong biển mây, còn quanh chân ta là biển mây bao bọc, ta thấy những cầu vòng mây, thấy những điểm góc khúc xạ ánh sáng với 7 mầu cầu vòng, và thấy mặt trời sáng bừng lên để làm tiêu tan hết mệt mỏi của kẻ leo núi.. và khẽ khàng lặn từ từ xuống dẫy núi xa xa..

Đoàn cũng đã tới được điểm cắm trại đẹp mê hồn, có con suối chẩy róc rách bên hông thung lũng, 1 bãi đất cỏ rộng thỏa thê cắm lều trại, và vẫn kịp thảnh thơi ngồi ngắm hoàng hôn trên biển mây trắng ngần…






Tối, cả đoàn đốt lửa trại, hỳ hụi nướng xúc xích, phết bơ thơm lừng, ăn kèm dưa chuột muối, ngô và chia nhau 1 chai rượu nhỏ. Đêm ngủ dù đã mang đầy đủ chăn màn, áo sống + mua tấm trải và tấm dán nhiệt cho thời tiết giá lạnh, thì cái lạnh của núi rừng về đêm + sương lạnh ẩm ướt cũng vẫn chiến thắng. Mấy anh em phải nằm san sát nhau để vượt qua được đêm đông buốt lạnh trong cái thời tiết chỉ khoảng 1.2 độ ấy.

Ngày 3:

Lúc này sức khỏe của mọi người cũng đã tới 1 giới hạn nhất định. Dù đỉnh không còn quá xa sau 1 ngày leo lên vất vả, thì với độ dốc và độ loãng của không khí, cụm từ chinh phục đỉnh cũng chẳng dễ dàng tý nào. Cứ vài bước lại phải nghỉ để thở, người này động viên người kia, cuối cùng 9 anh em cũng đã lên được đến đỉnh cao nhất, để phất cao cờ của CĐCM trên đỉnh, để lôi máy đo GPS ra đo lại độ cao chính xác điểm lúc ấy và cũng là để thỏa thê với chính cảm xúc của mình, mình làm được rồi, chinh phục được đỉnh rồi, chiến thắng được chính bản thân mình rồi :X Riêng mình lên được đến đỉnh, chào mọi ng 1 câu rồi vội vàng tìm chỗ bằng phẳng thiếp ngủ 1 xíu do lên.. cơn sốt xình xịch, hị hị

Nào, show ảnh kết quả tại đỉnh cao nhất là 2971m ( sai số ~8m) ( Độ cao được ghi trên bản đồ là 2979m, chính xác phết đấy nhỉ)

và cũng tự hào lắm bởi trước đây chinh phục đỉnh Phu hầu hết chỉ là những cá nhân nhỏ lẻ, có lẽ biết tới đỉnh đầu tiên trong giới Phượt là bác Kao Sơn nhỉ? còn về hội nhóm có lẽ CĐCM nhà mình là đoàn đầu tiên lên đặt chân tới nơi!





Đến trưa, sau khi ảnh ọt cho thỏa trên đỉnh núi, đoàn bắt đầu leo ngược về. Cứ đinh ninh lúc xuống sẽ đơn giản hơn là leo lên, hóa ra lại không phải. Có lẽ vì mọi ng cũng đã mệt, việc đi xuống lại dốc và trơn nên ai cũng bị đau chân, cổ chân và đặc biệt là phần mũi chân bị dồn xuống do độ cao quá dốc. Phần nữa vì đói, toàn bộ đồ ăn đã được sử dụng cho buổi sáng hôm ấy, trưa đến mọi ng chỉ còn cầm hơi bằng chút mật ong, vài túi sữa và chút kẹo của a Nam. Trước tình hình lo lắng mọi ng sẽ bị đuối sức cả về đói và mệt. Đoàn tách ra để 5 người đi khỏe nhất về trc xuống đến Xà Hồ còn kiếm thêm đồ ăn + mang đi ngược lại đón 4 người yếu hơn phía sau. Đoàn sau có mình, lúc ấy vẫn còn đang sốt đi có vẻ oải, và chị Oạp người đã kiên cường lên được tận đỉnh cũng đã đến lúc bị đuối.Cùng với a Sơn và Cường đi chậm lại take 2 chị em. 4 poster đi cùng đoàn ddc tách đôi với nhiệm vụ dẫn đường 2 tốp.

Có điều mọi ng mệt leo chậm, 4 vị poster có lẽ vì nghĩ chắc có mỗi 1 đg ai cũng về đc thôi nên tót về trước. Tốp 5 người trước vừa về đến chân núi thì trời bắt đầu tối. 4 người phía sau bị rơi vào tình trạng hoang mang chút vì chẳng có ai dẫn đường, không biết đường mình đi là đúng hay sai nữa, bộ đàm thì đúng lúc cần nhất lại hết pin, hết đồ ăn, hết nước, 4 người chỉ có 1 cái đèn pin mò mẫm lúc xế chiều… Trời rừng tối sụp rất nhanh, khi xuống đến suối lại bắt đầu xuất hiện nhiều đường mà không biết đi đươờng nào, nguy cơ lạc và ngủ đêm trong rừng đêm ấy không phải là không có…

May quá loáng thoáng có bóng đèn pin của A Tua – con trai bác trưởng bản vừa đi làm về xong, thấy đoàn trước nhờ tìm là lội ngược suối băng rừng đi tìm đoàn trên, nghe ddc tiếng A Tua mà thở phào nhẹ nhõm. Dù từ đó về đến nơi còn hơn 1 tiếng đường khó, hết đu dây, trèo vách đến bùn nước khe vực lầy lội.. 5 người cả A tua lúc ấy có thêm 1 cái đèn pin nữa, mình mắt kém cứ bám balo a Sơn đi bước thấp bước cao vì chỉ nhìn loáng thoáng được đường đi.. mò mẫm trong rừng thêm nửa tiếng nữa thì gặp a Thái với PV cũng đang vì quá sốt ruột và lo lắng mà đi ngược lên để tìm đoàn.

Lại thêm lần nữa gặp nhau mừng mừng tủi tủi, đoàn đã chinh phục thành công đỉnh Phu, về tới nơi đều mừng vui hớn hở, những vết đau đớn sau chuyến đi cũng dịu lại rất nhanh…

Thế mới biết, ở những thời khắc quan trọng nhất, nhìn những ánh mắt lo lắng của mọi người ở dưới dành cho mình, mới thấy bao nhiêu mệt mỏi bỗng dưng tan biến đâu hết. Thế mới biết giới hạn về sức khỏe và sự chịu đựng của con người ta thực ra vẫn lớn hơn nhiều so với mức mình đã và đang nhận thấy. Chuyến này, mình đi nhiều hơn những gì mình có thể làm được, nhất là những lúc người nóng bừng vì cơn sốt, nhất là những lúc đầu óc quay cuồng không còn định rõ được phương hướng, thì việc mình vẫn đi, vẫn hát vang và vẫn lên được tới mốc cao nhất là nhờ vào ý chí kiên cường cũng như sự động viên và giúp đỡ của các anh trong đoàn.



Chúng ta, đã thành công hơn cả sự mong đợi, CĐCMer nhỉ?



Phần cuối, ảnh nào ảnh nào…

ùng sắc thắm của hoa anh đào, nhiều bạn trẻ duyên dáng trong bộ đồ truyền thống của Nhật Bản. Họ trở thành điểm nhấn trong lễ hội hoa anh đào khai mạc tại Trung tâm Triển lãm Giảng Võ (Hà Nội) sáng 16/4.

Lễ hội Genki khai mạc sáng 16/4 tại Hà Nội đã thu hút hàng nghìn người tham dự. Đây cũng là hoạt động nhằm quyên góp ủng hộ người dân Nhật Bản sau thảm họa động đất và sóng thần hôm 11/3.

Từ sáng sớm, Hà Nội xuất hiện mưa nhỏ. Nhiều bạn trẻ che ô tham dự ngày hội Genki hướng về Nhật Bản.

Lễ hội được tổ chức tại khoảng sân trước cửa Triển lãm Giảng Võ với một cây anh đào thật và một cây hoa giả.

Lễ khai mạc nhộn nhịp với các tiết mục múa Yosakoi truyền thống của Nhật, do các diễn viên không chuyên của Việt Nam biểu diễn.

Xen kẽ một số tiết mục truyền thống của Việt Nam như múa rối, hát chèo.

Thu hút sự chú ý nhất vẫn là khoảng giữa khuôn viên lễ hội, nơi có cây hoa anh đào thật.

Còn với hoa anh đào giả, giới trẻ tha hồ túm cành, sờ hoa chụp ảnh.

Một cụ ông cao tuổi say mê ngắm vẻ đẹp loài hoa được mang đến từ đất nước mặt trời mọc.

Để tránh việc ngắt hoa bẻ cành như các năm trước, một tổ bảo vệ được huy động đứng xung quanh hàng rào sắt.

Các cô gái trẻ mê mẩn chụp ảnh hoa.

Một phụ nữ lớn tuổi luồn vào trong cố gắng sờ tay vào hoa.

Tại lễ hội còn có nhiều hoạt động khác như khu ẩm thực.

Chơi các trò trúng thưởng.

Ngày hội hoa anh đào (2)

Thi nhau tạo dáng chụp ảnh với hoa.

Một cô gái Nhật tranh thủ khảo sát định hướng văn hóa giới trẻ Việt Nam.

Chàng trai 27 tuổi người Nhật Hidetoshi đang tuyên truyền việc bảo vệ môi trường.

Một số người đi xe lăn tới lễ hội.

Các tay máy nhiếp ảnh lăn xả tìm mọi góc độ để có được hình bông hoa đẹp.

Cận cảnh loài hoa được nhiều người Việt Nam yêu thích. Lễ hội sẽ diễn ra đến hết ngày 17/4.

" Thế là lại đến ngày quốc tế phụ nữ 8/3 rồi các bạn nhỉ? Hãy gửi đến những người phụ nữ mà bạn yêu thương nhất những lời chúc tốt đẹp nhất thể hiện tình yêu của bạn đối với họ bạn nhé. TTND chúc các tất cả các bạn một ngày tràn đầy hạnh phúc đón nhận thật nhiều niềm vui mà những người đàn ông bên mình mang lại. Chúc chị em phụ nữ thật nhiều sức khỏe để tiếp tục "chiến đấu" sau ngày 8/3

- Chúc bạn một ngày 8/3 thật là ý nghĩa, vui tư­ơi ngập tràn hạnh phúc. Chúc bạn luôn c­ời tư­ơi,cư­ời duyên cư­ời e thẹn,cư­ời trẻ trung và cư­ời các kiểu hoài hoài trong ngày hôm nay.

- Chúc bạn từ hôm nay sẽ xinh đẹp hơn bao ngày trư­ớc đây và cứ đẹp hoài không nghỉ ngơi

- Chúc bạn nhận đư­ợc nhiều quà, nhiều hoa nhiều lời khen lời chúc của phái nam trong ngày hôm nay. Chúc bạn gặp nhiều may mắn hơn, hạnh phúc hơn nhiều niềm vui, nhiều điều tuyệt diệu hơn.

- Chúc bạn có một tình yêu đẹp và sống hạnh phúc bên gia đình chúc bạn vạn sự như­ ý.

- Ngày 8-3 chúc một nửa Thế Giới luôn thành công trong cuộc sống! Chúc bạn luôn duyên dáng và xinh đẹp trong mắt một nửa thế giới còn lại.

-Ngày 8/3 luôn là ngày thật đặc biệt với em và đặc biệt với cả anh nữa.Vì đó lại thêm ngày anh đư­ợc yêu thư­ơng chăm sóc em. Anh chúc em tràn đầy hạnh phúc ngọt ngào hãy gìn giữ và nuôi dư­ỡng tình yêu của chúng mình em nhé. Anh mong rằng ngày 8-3 gần đây nhất anh đư­ợc nói với em rằng chúc bà xã của anh mọi sự tốt lành.

- Em yêu hôm nay là ngày quốc tế phụ nữ ngày dành riêng để thể hiện lòng biết ơn sự quan tâm đến phụ nữ. Anh muốn gửi tới em trọn vẹn khối óc và trái tim anh, gửi tới em trọn vẹn tấm lòng anh, gửi tới em tất cả những gì cao quý và thiêng liêng nhất của anh.

- Chúc em một ngày thật nhiều tư­ơi vui và hạnh phúc hơn những ngày khác. Ở bên em 365 ngày trong năm đều là những ngày thật ngọt ngào với anh. Mãi mãi yêu em.

- Em có đủ tố chất để vươn lên những đỉnh cao hãy lấy bầu trời xanh làm giớ hạn em nhé. Chúc em ngày QTPN thật Hạnh Phúc.

Hãy gửi tặng những lời chúc tốt đẹp nhất của bạn đến những người phụ nữ của mình ngay trong topic này và gửi nó cho họ bạn nhé. Chắc chắn họ sẽ rất cảm động đó...Nhân ngày 8/3 mình cũng gửi lời chúc mừng toàn thể chị em trong d d
Nhân dịp ngày Quốc tế Phụ nữ xin gửi những lời chúc nồng nhiệt nhất đến toàn thể các bạn nữ .Chúc các bạnngày một xinh đẹp để ngày càng có thêm nhiều chàng trai đeo bám nhằng nhằng như: lửa bám xăng, như răng bám lợi, như trời bám mây,như cây bám đất,như bít tất bám ...bàn chân !

Hôm nay ai đẹp bằng em
Tóc xanh da trắng lại chen môi hồng
Môi hồng da trắng tóc xanh
Anh đây chẳng hiểu là em chuyện j`
Ngó lịch anh mới e dè ...
Thì ra là 8 tháng 3 lại về.

Ngày 8/3
Em cứ ngồi ngắm hoa.
Em cứ ca cứ hát.
Anh sẽ lo rửa bát.
Anh sẽ lo quét nhà.
Anh sẽ lo giặt là.
Em uống gì anh pha.
Chợ gần hay chợ xa.
Anh lần ra được hết.
Món em ưa anh biết.
Em cứ chờ mà xem.
Em đánh phấn xoa kem.
Anh nhặt rau vo gạo.
Em ung dung đọc báo.
Anh tay nấu tay xào.
Anh tự làm không sao.
Đừng lo gì em nhé.
Tà áo em tuột chỉ.
Đưa anh khâu lại giùm.
Nho anh mua cả chùm.
Buồn mồm em cứ nếm.
Bạn gái em mà đến.
Cứ vô tư chuyện trò.
Anh tắm cho thằng cu.
Rồi anh ru nó ngủ.
Màn hình bao cầu thủ.
Nghe em hét "vào rồi".
Hết một ngày em ơi.
24h thôi nhé. (8/3)
-Gửi Mẹ: Mẹ ơi, con học xa nhà mới thấy nhớ má và gia đình như thế nào, chẳng đợi đến dịp này con mới thốt lên ba tiếng con yêu mẹ, đừng lo cho con, hãy cát tường mẹ nhé.
-Gửi người yêu cũ gần 8 năm rồi phải không em? Khoảng thời gian đó lúc nào anh cũng nghĩ về em. Bây giờ em đã có một mái ấm riêng, anh cũng vậy... Nhân dịp 8-3, anh gửi đến em những lời chúc tốt đẹp nhất
-Gửi vợ: Dù ở xa, anh không trực tiếp tặng quà và hoa hồng cho em được, nhưng anh rất nhớ em và yêu em nhiều. Ngày 8-3 sắp đến, anh chúc em luôn mạnh khỏe và công tác tốt, mãi mãi là người vợ tốt của anh và là người mẹ hiền của các con. Tình yêu mà anh dành cho em cũng đỏ thắm như hoa hồng và ngọt ngào như hương vị của sô cô la vậy!
-Chúc bé con có một ngày 8-3 tràn đây vui vẻ và hạnh phúc! Bé con sẽ nhận được quà sau nhé...
-Ngày 8-3 đang cận kề, Anh cầu chúc những gì tốt đẹp nhất sẽ đến với em trong ngày 8-3. Trong lúc này anh chỉ muốn nói Anh yêu Em. Lời bài hát Nothing change may love for you là lời của anh.
-Gửi người phương xa: Hỡi người tôi yêu! Em có biết rằng anh yêu em nhiều lắm không! Dẫu rằng anh không ở bên em nhưng em hãy luôn nhớ rằng ở phương trời xa nào trái tim anh luôn hướng về em!...
(Sưu tầm)

_ Ngày 8-3 sắp đến rồi các bạn ơi hãy giành những lời chúc thật sự tốt đẹp đên những người mẹ những người chị hay những co em đặc biệt là lời chúc thật thân thương đến người yêu của mình nhé
_Với mình đầu tiên mẹ vẫn là quan trọng,mẹ ah chưa bao giờ con nói được 1 lời chúc ngày 8-3 tới mẹ nhưng trong lòng con lúc nào cũng luôn chúc mẹ mạnh khỏe luôn vui vẻ thất sự con đã làm cho bố mẹ buồn nhiều wa và giờ chính là thời gian ma con muốn bố mẹ sẽ lại tự hào về con như trước đây điều mà con đã tự mình đánh mất nó.con luôn mong bố mẹ thật thoải mái hạnh phúc và mạnh khỏe.con rất cần có bố mẹ ở bên con bố mẹ nhé
_trong thời gian này cũng là lúc mà chuyện tình yêu của tui cũng gặp trục trặc nhưng tôi đang nguyện cầu cho chuyên tình yêu của tôi sẽ vẫn đẹp như xưa nhưng tôi vẫn luôn yêu em thảo ah " anh luôn cầu chúc cho em được mạnh khỏe lúc nào cũng vui vẻ ko phải u sầu nữa,bây giờ đang là thời gian thi anh mong em ôn thật tốt và thi thật tốt nhé.hãy ở bên anh và luôn yêu anh nhé em .anh yêu em nhiều lắm
_xin lỗi bà con nhé đã nói về chuyện của tui nhiều nhưng đây là web của quê hương mình phải ko và những điều này tui ko nói được ở ngoài thì tui muốn viêt lên web này
tui xin chúc bà con tất cả những người phụ nữ đáng quý trên trái đất nay nhưng lời chúc tốt đẹp nhất luôn vui vẻ hạnh phúc đặc biệt là hãy luôn mạnh khoe nhé.cảm ơn mọi người đã lập ra website này
chúc mọi người một ngày vui vẻ"
Nhân ngày Quốc Tế Phụ Nữ 8-3, tôi muốn chúc những người thân yêu của tôi những lời chúc chân thành từ trái tim của tôi.
Cám ơn Mẹ, đã sinh ra con và nuôi dưỡng con cho đến ngày trưởng thành. Cám ơn Mẹ, về những tháng ngày nhọc nhằn đã làm lưng Mẹ còng xuống, đôi mắt mẹ thâm quầng vì những đêm không ngủ, về những nỗi buồn lo mà Mẹ đã từng âm thầm chịu đựng suốt hơn 30 năm qua....Con chúc Mẹ của con mỗi ngày đều vui vẻ và sống khỏe, con yêu Mẹ nhiều.
Cám ơn các cô dì của con, đã luôn chăm sóc con từ khi con mới lọt lòng, những ngày Mẹ con bận bịu với công việc, các cô dì đã như người Mẹ thứ 2 của con, yêu mến con như con ruột của mình, không bao giờ để con cảm thấy cô đơn. Con chúc các cô các dì của con luôn hạnh phúc và gia đình lúc nào cũng đầm ấm.
Cám ơn chị gái của tôi, đã chia sẻ vui buồn cùng tôi. đã tâm sự, động viên những lúc tôi thành công hay thất bại. Mặc dù thời gian trôi qua, chị đang gặp rất nhiều khó khăn trong cuộc sống nhưng tôi hy vọng chị đứng vững và tự tin với cuộc sống này. Chúc chị thật nhiều hạnh phúc.
Cám ơn bà chủ của tôi, đã hướng dẫn cho tôi những kinh nghiệm trong công việc, đã cho tôi biết giá trị của đồng tiền, để tôi hiểu mình không nên phung phí, đã nâng đỡ, vực tôi dậy những khi tôi vấp ngã và luôn động viên tôi cố gắng để có cuộc sống tốt đẹp hơn. Chúc bà chủ của tôi thành công và công việc ngày càng phát triển.
Cám ơn các Cô giáo, đã dạy dỗ tôi nên người, đã truyền cho tôi biết bao kiến thức để tôi trở thành một người hữu dụng cho đất nước, xã hội....Chúc các cô giáo luôn vui tươi và ngập tràn hạnh phúc.
Cám ơn nhỏ bạn thân của tôi, đã tặng cho tôi biết bao nhiêu kỷ niệm - buồn vui- những món quà vô giá mà không sao tôi có thể mua được. Nếu không có các bạn, thì có lẽ cả một thời áo trắng của tôi không có chút gì để mà lưu luyến cả....Chúc nhỏ bạn tôi ngày càng xinh đẹp và có một tình yêu lãng mạn.
Và cũng chúc tất cả cá chị em phụ nữ, những người tôi quen và những người phụ nữ khắp mọi nơi trên thế giới này không còn vất vả, không còn bị định kiến trọng nam khinh nữ, luôn có một cuộc sống hạnh phúc và mãi mãi hạnh phúc.
* Nhân ngày Quốc Tế Phụ Nữ 8-3, VnTim™ muốn chúc những người thân, các bạn độc giả của VnTim™ những lời chúc chân thành từ trái tim của tôi.

* Cám ơn Mẹ, đã sinh ra con và nuôi dưỡng con cho đến ngày trưởng thành. Cám ơn Mẹ, về những tháng ngày nhọc nhằn đã làm lưng Mẹ còng xuống, đôi mắt mẹ thâm quầng vì những đêm không ngủ, về những nỗi buồn lo mà Mẹ đã từng âm thầm chịu đựng suốt hơn 30 năm qua....Con chúc Mẹ của con mỗi ngày đều vui vẻ và sống khỏe, con yêu Mẹ nhiều.

* Cám ơn các cô dì của con, đã luôn chăm sóc con từ khi con mới lọt lòng, những ngày Mẹ con bận bịu với công việc, các cô dì đã như người Mẹ thứ 2 của con, yêu mến con như con ruột của mình, không bao giờ để con cảm thấy cô đơn. Con chúc các cô các dì của con luôn hạnh phúc và gia đình lúc nào cũng đầm ấm.

* Cám ơn chị gái của tôi, đã chia sẻ vui buồn cùng tôi. đã tâm sự, động viên những lúc tôi thành công hay thất bại. Mặc dù thời gian trôi qua, chị đang gặp rất nhiều khó khăn trong cuộc sống nhưng tôi hy vọng chị đứng vững và tự tin với cuộc sống này. Chúc chị thật nhiều hạnh phúc.

* Cám ơn bà chủ của tôi, đã hướng dẫn cho tôi những kinh nghiệm trong công việc, đã cho tôi biết giá trị của đồng tiền, để tôi hiểu mình không nên phung phí, đã nâng đỡ, vực tôi dậy những khi tôi vấp ngã và luôn động viên tôi cố gắng để có cuộc sống tốt đẹp hơn. Chúc bà chủ của tôi thành công và công việc ngày càng phát triển.

* Cám ơn các Cô giáo, đã dạy dỗ tôi nên người, đã truyền cho tôi biết bao kiến thức để tôi trở thành một người hữu dụng cho đất nước, xã hội....Chúc các cô giáo luôn vui tươi và ngập tràn hạnh phúc.

* Cám ơn nhỏ bạn thân của tôi, đã tặng cho tôi biết bao nhiêu kỷ niệm - buồn vui- những món quà vô giá mà không sao tôi có thể mua được. Nếu không có các bạn, thì có lẽ cả một thời áo trắng của tôi không có chút gì để mà lưu luyến cả....Chúc nhỏ bạn tôi ngày càng xinh đẹp và có một tình yêu lãng mạn.

* Và cũng chúc tất cả cá chị em phụ nữ, những người tôi quen và những người phụ nữ khắp mọi nơi trên thế giới này không còn vất vả, không còn bị định kiến trọng nam khinh nữ, luôn có một cuộc sống hạnh phúc và mãi mãi hạnh phúc.

1. Dành cho những người phụ nữ, người bạn, người yêu và cả người vợ nữa


- Chúc bạn một ngày 8/3 thật là ý nghĩa, vui tươi ngập tràn hạnh phúc.

- Chúc bạn từ hôm nay sẽ xinh đẹp hơn bao ngày trước đây và cứ đẹp hoài không nghỉ ngơi

- Chúc bạn nhận được nhiều quà, nhiều hoa nhiều lời khen lời chúc của phái nam trong ngày hôm nay. Chúc bạn gặp nhiều may mắn hơn, hạnh phúc hơn nhiều niềm vui, nhiều điều tuyệt diệu hơn.

- Chúc bạn có một tình yêu đẹp và sống hạnh phúc bên gia đình chúc bạn vạn sự như ý.

- "Tôi cầu chúc tất cả phụ nữ trên thế giới này mãi xinh đẹp, luôn là bông hoa thơm trong vườn hoa ngát hương. Và mỗi người trên con đường kiếm tìm hạnh phúc sẽ tìm được một tình yêu vừa vặn với chính mình".

- Mồng 8 tháng 3 là ngày mà phụ nữ cảm thấy mình là phụ nữ, còn đàn ông cảm thấy mình là đàn ông. Tôi đề nghị nâng cốc chúc cho những ngày còn lại trong năm phụ nữ luôn cảm thấy mình được yêu mến và quí trọng, còn đàn ông – yêu thương và che chở cho phụ nữ!

- “Phụ nữ không thể yêu người mà nàng cảm thấy thấp kém hơn mình. Tình yêu thiếu sự thán phục và tôn sùng thì đấy chỉ là tình bạn". Chúng ta chúc phụ nữ được yêu những ai xứng đáng với mình!

- Ngày 8-3 chúc một nửa Thế Giới luôn thành công trong cuộc sống! Chúc bạn luôn duyên dáng và xinh đẹp trong mắt một nửa thế giới còn lại.

- Ngày 8/3 luôn là ngày thật đặc biệt với em và đặc biệt với cả anh nữa.Vì đó lại thêm ngày anh được yêu thương chăm sóc em. Anh chúc em tràn đầy hạnh phúc ngọt ngào hãy gìn giữ và nuôi dưỡng tình yêu của chúng mình em nhé. Anh mong rằng ngày 8-3 gần đây nhất anh đư­ợc nói với em rằng chúc bà xã của anh mọi sự tốt lành.

- Em yêu hôm nay là ngày quốc tế phụ nữ ngày dành riêng để thể hiện lòng biết ơn sự quan tâm đến phụ nữ. Anh muốn gửi tới em trọn vẹn khối óc và trái tim anh, gửi tới em trọn vẹn tấm lòng anh, gửi tới em tất cả những gì cao quý và thiêng liêng nhất của anh.

- Chúc "bé con" có một ngày 8-3 tràn đây vui vẻ và hạnh phúc! "Bé con" biết không, "bé to" ở Sài Gòn nhớ "bé con" nhiều lắm đấy

- Chúc em một ngày thật nhiều tươi vui và hạnh phúc hơn những ngày khác. Ở bên em 365 ngày trong năm đều là những ngày thật ngọt ngào với anh. Mãi mãi yêu em.

- Em có đủ tố chất để vươn lên những đỉnh cao hãy lấy bầu trời xanh làm giớ hạn em nhé. Chúc em ngày QTPN thật hạnh phúc.

- Châu Âu ngủ, Châu Á cũng đang ngủ, Châu Mỹ đang tối dần, chỉ có đôi mắt đẹp nhất trên thế giới này đang đọc tin nhắn của anh. Happy 8-3!

- Dậy đi bé, sáng rồi 8-3 rồi kìa dậy đi bé ơi!, anh sai một thiên thần tới gọi bé dậy nhưng nó bảo nó không thể đánh thức một thiên thần khác...Vì thế anh đành tự đánh thức bé vậy.Have a nice 8-3

- Thông tấn xã Tình Yêu xin thông báo , chủ thuê bao 09xxx vừa nhận được 1 lời chúc mừng ngày QTPN cùng 1 nụ hôn gió từ thuê bao 09xxxx: love:

- Chúc bạn có một tình yêu đẹp và sống hạnh phúc bên gia đình chúc bạn vạn sự như ý.

- Mặc dù ta đã xa nhau nhưng tình cảm của anh dành cho em sẽ không bao giờ thay đổi, nhớ nha em! Anh bao giờ cũng bên em! Hy vọng em sẽ được hạnh phúc. Vậy là sắp tới 8-3 rồi, anh chúc em vui vẻ và tràn đầy hạnh phúc

- Gửi người phương xa: Hỡi người tôi yêu! Em có biết rằng anh yêu em nhiều lắm không! Dẫu rằng anh không ở bên em nhưng em hãy luôn nhớ rằng ở phương trời xa nào trái tim anh luôn hướng về em!

- Em yêu! Đã có lần em nói với anh, anh là người đem đến cho em những niềm vui trong cuộc sống nhưng cũng đem đến cho em rất nhiều nỗi buồn. Nếu có một điều ước thì anh sẽ ước rằng mỗi ngày trôi qua đều là một ngày 8-3 thật đẹp đối với em!

- Hôm nay là 7/3 rùi, mai là ngày 8/3 mà anh không thể gần bên em được, và vì khoảng cách địa lý anh cũng không biết phải tặng hoa cho em thế nào nữa! Chúc em luôn luôn xinh đẹp, học giỏi, đáng yêu, sẽ đạt được những điều mình mong muốn!! L(^^)v3 U4ever!

- Một ngày của nửa hành tinh, anh gửi tất cả tình cảm chân thành nhất, những lời chúc tốt đẹp nhất tới em gái nhé. Chúc em mãi luôn vui vẻ và hạnh phúc. Nhớ em gái nhiều.

- Gửi em!!! Tôi thấy thật có lỗi khi 8/3 mà không thể hiện gì cho em. Tôi thật kém cỏi em nhỉ, nhưng sự thực giờ tôi không biết nên hành động thế nào cho đúng cả. Hữu duyên thiên lý năng tương ngộ - Vô duyên đối diện bất tương phùng. Tôi chỉ có trái tim nóng bỏng chân thành dành cho em, chỉ mình em!!! Sorry I love You...

2. Dành cho mẹ

8-3 sắp đến rồi mà con vẫn chưa có gì để tặng cho mẹ cả. Mẹ là người quan trọng nhất trong cuộc đời của con. Mẹ là người đã che chở cho con, những lúc con buồn, mẹ luôn an ủi cho con... Nhưng con chưa bao giờ tặng một món quà gì cho mẹ. Có lẽ con vẫn chưa ý thức được mẹ quan trọng như thế nào đối với con... Bây giờ, vẫn còn kịp cho điều đó, phải không các độc giả của VnTim™, và dưới đây là những lời chúc hay nhất, tốt đẹp nhất để gửi tơi các Mẹ nhân ngày 8-3


- Mẹ ơi, 8-3 này chắc con không về nhà được. Con nhớ mẹ, và con mong mẹ sẽ có một ngày 8-3 với hoa, và một bữa ăn ngon của bố!

- Nhân ngày 8-3 con chúc mẹ nhiều sức khỏe và nụ cười luôn nở trên môi mẹ. Con ở xa mẹ quá, nên không thể chăm sóc cho mẹ được. Mẹ nhớ giữ gìn sức khỏe! Mong cho mọi điều tốt lành sẽ đến với mẹ! Con yêu mẹ!

- Má ơi, con học xa nhà mới thấy nhớ má và gia đình như thế nào, chẳng đợi đến dịp này con mới thốt lên ba tiếng "con yêu má", đừng lo cho con, hãy "cát tường" má nhé.

-Ngày 8-3 đã tới thật mau. Con chúc mẹ có nhiều sức khỏe để có thể dẫn dắt chúng con đi trên đường đời. Mẹ mãi mãi là người mẹ yêu quý của con, con rất mong luôn có mẹ bên cạnh!

- Lại một năm nữa chúng con ở xa nhà, nhưng đối với chúng con Mẹ luôn ở trong trái tim. Chúng con chúc Mẹ luôn được Hạnh Phúc. Gởi tặng Mẹ bó hoa tình cảm từ trái tim của các anh em con.

- Một mình mẹ tôi nuôi tôi khôn lớn trưởng thành. Mẹ tôi đã phải chịu đựng biết bao gian khó nhưng mẹ không hề lùi bước, không bị khuất phục. Tất cả những gì mẹ đã làm cũng chỉ vì tôi. Bây giờ tôi đã trở thành một sinh viên đại học rồi, đó là niềm tự hào của mẹ tôi. Tôi muốn gửi mọi điều tốt đẹp nhất đến mẹ tôi ở quê. Mong mẹ giữ gìn sức khỏe và mong mẹ không bao giờ phải buồn vì con hay là bất cứ chuyện gì. Con sẽ đem đến cho mẹ vạn niềm vui. Con biết mẹ nhớ con nhiều và điều đó sẽ thôi thúc con trong con đường đi phía trước. CON YÊU MẸ NHIỀU.

3- Dành cho vợ


- Gửi vợ: Dù ở xa, anh không trực tiếp tặng quà và hoa hồng cho em được, nhưng anh rất nhớ em và yêu em nhiều. Ngày 8-3 sắp đến, anh chúc em luôn mạnh khỏe và công tác tốt, mãi mãi là người vợ tốt của anh và là người mẹ hiền của các con. Tình yêu mà anh dành cho em cũng đỏ thắm như hoa hồng và ngọt ngào như hương vị của sô cô la vậy!

- Nhân dịp ngày 8/3, Anh muốn gửi tới em và các con tình cảm yêu thương nhất từ sâu thẳm trong trái tim Anh. Với Anh, em và các con là tất cả, tài sản vô giá của cuộc đời Anh. Anh luôn cầu nguyện và hằng mong cho em và các con có sức khoẻ để được bên Anh trên cuộc đời này. Anh luôn chúc Em thành công trong sự nghiệp, nhưng với Anh sức khoẻ của em là quan trọng nhất để Anh luôn có em bên cạnh. Anh yêu Em nhiều và nhất, chỉ một mình Em thôi! Happy Women's Day.

* Chúc chung nửa kia thế giới


- Ngày 8-3 chúc một nửa Thế Giới luôn thành công trong cuộc sống! Chúc bạn luôn duyên dáng và xinh đẹp trong mắt một nửa thế giới còn lại.

- Nhân dịp 8-3 tôi xin gửi tới tất cả phụ nữ trên toàn thế giới những lời chúc mừng tốt đẹp nhất! Chúc cho phụ nữ ngày càng xinh đẹp thành công hơn trong cuộc sống!

- Chúc mừng ngày 8/3, chúc các bà, các mẹ, chị, các bạn gái và các em gái mạnh khoẻ, hạnh phúc. Chúc các bạn gái ngày càng xinh đẹp, gặt hái được nhiều thành công trong công việc, học tập. Chúc những bạn gái có nhiều niềm vui và nhận được nhiều lời yêu thương ngọt ngào từ người yêu của mình

NHẬT KÝ CHUỐI THÁNG 03


Ngày 7-3
Ngày mai mùng tám tháng ba
Chị em ngóng đợi hết ra lại vào
Anh em túm tụm thì thào
Chị em sung sướng hết vào lại ra

Ngày 8-3
Hôm nay mùng tám tháng ba
Chị em phấn khởi chạy ra chạy vào
Anh em thấy thế "hổng" chào
Chị em tức tối đi vào đi ra

Ngày 9-3
Qua ngày mùng tám tháng ba
Chị em ủ rũ đi ra đi vào
Anh em túm tụm lại chào
Chị em sung sướng lại vào lại ra

 

Là một nhà nghiên cứu văn học, GS Hà Minh Đức rất quan tâm đến sự phát triển của nền văn hoá dân tộc vì theo ông văn hoá gắn với sự phát triển chung của đất nước, với mỗi con người, mỗi cuộc đời. Dưới đây, Tạp chí xin giới thiệu đôi điều suy nghĩ của GS về văn hoá Việt Nam.
Có một nền văn hoá Việt Nam đậm đà bản sắc dân tộc

Nói văn hoá là nói tới toàn bộ những giá trị sáng tạo về tinh thần và vật chất, thể hiện trình độ sống, dân trí, những quan niệm về đạo lý nhân sinh, thẩm mỹ của một dân tộc và dấu ấn ở mỗi con người. Văn hoá góp phần trực tiếp tạo nên bản sắc của dân tộc, tạo nên sự khác biệt giữa dân tộc này với dân tộc khác. Nhìn chung, các nền kinh tế, các công trình về khoa học, kỹ thuật ít mang dấu ấn riêng bằng công trình văn hoá.
Theo A. Kroeber và Kluckhohn (Mỹ), có trên 200 định nghĩa về văn hoá. Federico Mayor - Tổng giám đốc UNESCO xem văn hoá phản ánh và thể hiện một cách tổng quát, sống động mọi mặt của cuộc sống con người đã diễn ra trong quá khứ cũng như đang diễn ra trong hiện tại, qua hàng bao thế kỷ, nó đã cấu thành nên một hệ thống các giá trị truyền thống thẩm mỹ và lối sống, mà dựa trên đó từng dân tộc tự khẳng định bản sắc riêng của mình.
Học giả Arnold Toynbee, trong tác phẩm History - nghiên cứu về lịch sử văn hoá các dân tộc - đã chọn 34 nền văn hoá gốc có bản sắc riêng, trong đó có văn hoá Việt Nam.
Những điều kiện về lịch sử, vị trí và bản sắc dân tộc, đặc tính con người Việt Nam với những phẩm chất và năng lực sáng tạo tinh thần đã sáng tạo nên nền văn hoá văn nghệ phong phú và nhiều màu vẻ của Việt Nam. Giá trị của một nền văn hoá dân tộc thường được bồi đắp qua nhiều thế kỷ, có tính tiếp nối truyền thống như những lớp phù sa được bồi từ dòng sông. ít có những ngẫu nhiên, đột biến trong phát triển. Văn hoá Việt Nam bắt nguồn từ những nền văn hoá cổ Đông Sơn, Sa Huỳnh, óc Eo và phát triển qua nhiều thời kỳ lịch sử. Nhiều triều đại phong kiến trong công cuộc dựng nước và giữ nước đã biết khai thác và gắn bó với nhân dân để dựng nên những nền móng kỷ cương của những nhà nước phong kiến Việt Nam thịnh trị, phát triển về văn hoá - giáo dục. Trong Bình Ngô đại cáo, Nguyễn Trãi, danh nhân văn hoá, đã khẳng định sự tồn tại bền vững của một nền văn hiến của nước Đại Việt. Và khi nhìn vào những tên tuổi đáng kính của các danh nhân, thi hào, thi bá, từ Lê Thánh Tông, Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Nguyễn Du, Lê Quý Đôn, Hồ Xuân Hương đến Cao Bá Quát, Nguyễn Công Trứ, Nguyễn Đình Chiểu, Phan Bội Châu, Phan Chu Trinh, Hồ Chí Minh cũng đủ thấy nền văn hoá dân tộc được bồi đắp qua các thời kỳ và có một dòng chảy trầm lắng và thăng hoa của các giá trị tinh thần theo dòng lịch sử.
Khi Cách mạng tháng Tám thành công, nhà nghiên cứu Hoài Thanh đã khẳng định: có một nền văn hoá Việt Nam. Văn hoá thực sự đã góp phần vào công cuộc kháng chiến, kiến quốc của dân tộc. Bên cạnh những nền văn hoá lớn trong khu vực như Trung Hoa, ấn Độ, văn hoá Việt Nam vẫn tồn tại với bản sắc riêng và rất ưu trội trong trách nhiệm phục vụ sự phát triển của đất nước và những nhiệm vụ được dân tộc giao phó. Phương châm kháng chiến hoá văn hoá và văn hoá hoá kháng chiến thực sự đã đưa văn hoá vào trận và trở thành một bộ phận quan trọng của cuộc kháng chiến như tinh thần của Chủ tịch Hồ Chí Minh: văn hoá nghệ thuật cũng là một mặt trận. Anh chị em là chiến sĩ trên mặt trận ấy.
Nền văn hoá Việt Nam là một nền văn hoá đậm đà bản sắc dân tộc. ở một tiểu vùng mà văn hoá của một vài nước lớn dễ chi phối, ảnh hưởng và có xu thế đồng hoá, bộc lộ rõ qua các thời kỳ lịch sử nhưng văn hoá Việt Nam vẫn tồn tại bền vững và có bản sắc. Chưa phải là đất nước giàu có, qua nhiều thế hệ đời sống còn nhiều khó khăn, kỹ thuật sản xuất kém phát triển, song ở đất nước dường như thuần nông của chúng ta đã tụ hội nhiều giá trị của nền văn minh lúa nước, văn minh phương Đông. Văn hoá tinh thần với nhiều phẩm chất cao đẹp dễ bộc lộ trong những giá trị văn nghệ dân gian: những thiên sử thi, truyện cổ, điệu hò sông nước, làn điệu dân ca. Những đêm hội chèo, những màn trình diễn rối nước, những ngôi chùa với những pho tượng đẹp, những bài thơ hay luôn sống trong tâm trí nhiều thế hệ, tuy tất cả chưa phải bằng kỹ thuật cao. Trình độ kỹ thuật có tác động lớn đến sự phát triển của văn hoá nhưng không phải là duy nhất và không hẳn là yếu tố quyết định. Alvin Toffer (trong tác phẩm Làn sóng thứ ba và Sáng tạo một nền văn minh mới) đã phê phán xu hướng kỹ trị (technocratie) thường xảy ra ở một số nước công nghệ phát triển. Tuy nhiên cũng phải thấy văn hoá Việt Nam còn yếu về văn hoá thành thị, văn hoá khoa học kỹ thuật. Trong tư duy chưa mạnh về tư duy trừu tượng.
Bà Rosamaria Durand, đại diện UNESCO tại Việt Nam đã nhận xét: các di sản văn hoá thế giới đã được UNESCO công nhận tại Việt Nam như Quần thể di tích Huế - công nhận năm 1993, Phố cổ Hội An - 1999 và Thánh địa Mỹ Sơn -1999 là sự minh chứng cho truyền thống văn hoá và cũng là sự công nhận của thế giới đối với di sản văn hoá giàu có của Việt Nam. Năm 2003, Nhã nhạc cung đình Huế đã được công nhận là di sản văn hoá phi vật thể của thế giới. Chúng ta cũng đang tiếp tục khai thác và chuẩn bị các tư liệu chọn lọc, luận cứ sắc sảo, thuyết phục để tiếp tục giới thiệu với thế giới các di sản khác như di sản văn hoá Hoàng thành Thăng Long, thành Cổ Loa; di sản văn hoá phi vật thể Quan họ Bắc Ninh, Đờn ca tài tử Nam Bộ, Múa rối nước, Nghệ thuật cồng chiêng, Hát ca trù. Bên cạnh đó, chúng ta cũng rất tự hào về những danh nhân văn hoá đã được thế giới công nhận và tôn vinh như: Nguyễn Trãi, Nguyễn Du, Hồ Chí Minh.
Có thể dễ dàng nhận thấy, chúng ta có một nền văn nghệ giàu giá trị nhân bản. Bên cạnh nguồn mạch lớn gồm các tác phẩm giàu tinh thần yêu nước là nguồn mạch văn chương giàu giá trị nhân bản. Tinh thần nhất quán là trân trọng con người và thiết tha với trách nhiệm giải phóng con người. Tiêu biểu là những tác phẩm như: Truyện Kiều (Nguyễn Du), Chinh phụ ngâm (Đặng Trần Côn), Cung oán ngâm khúc (Nguyễn Gia Thiều), thơ Hồ Xuân Hương...
Những vấn đề đặt ra
Với vị trí chiến lược của khu vực và châu lục, Việt Nam bị nhiều thế lực tranh chấp và thường diễn ra những cuộc chiến tranh kéo dài. Trong chiến tranh, văn hoá vẫn có thể phát triển nhưng không thuận lợi như trong điều kiện hoà bình. ở Việt Nam, nhiều di sản văn hoá bị chiến tranh, thiên tai tàn phá chỉ còn lại những phế tích. Cho đến nay, chúng ta chưa có điều kiện khôi phục lại đầy đủ diện mạo văn hoá Việt Nam.
Tuy vậy, trên nửa thế kỷ qua, với đường lối văn hoá - văn nghệ của Đảng, cùng chính sách coi trọng và tôn vinh văn hoá dân tộc của Nhà nước, chúng ta bước đầu đã xây dựng thành công một nền văn hoá - văn nghệ mới, đậm đà bản sắc dân tộc và tiên tiến với nhiều di sản văn hoá được giới thiệu và thế giới công nhận. Nhiều tác phẩm văn chương, âm nhạc, hội hoạ, điêu khắc được sáng tạo và có giá trị vững vàng trong đời sống văn hoá hiện đại. Trong xây dựng nền văn hoá mới ở thời kỳ đổi mới của đất nước, có nhiệm vụ khôi phục di sản văn hoá truyền thống còn tiềm ẩn.
Những di sản văn hoá còn ẩn kín trong lòng đất.
Ngày nay, qua khả năng khai thác và khám phá của khoa học hiện đại, ít có di sản văn hoá vật chất quy mô nào tồn tại trên mặt đất mà chưa được khám phá. Không còn nữa hiện tượng tìm thấy một Angkor Thom, Angkor Vat giữa rừng sâu bị cây cối che phủ trên đất nước Campuchia hay việc tìm thấy một Đà Lạt trên cao nguyên Lang Biang của rừng núi Tây Nguyên Việt Nam... Những vùng văn hoá lớn như óc Eo, Sa Huỳnh là những chứng tích bồi đắp thêm sự phong phú, kéo dài và phát triển của lịch sử và văn hoá dân tộc. Khảo cổ học đã và đang tìm ra những dấu tích văn hoá dưới lòng đất. Đất nước chúng ta là một dải thống nhất, dù có mở rộng về phía Đông hoặc đi về hướng Nam thì chứng tích văn hoá của người Việt vẫn sẽ giữ vững tính nguyên vẹn hoặc kết hợp hài hoà với văn hoá của các vùng đất nước: những trống đồng được tìm thấy ở Quảng Nam, Quảng Ngãi đã góp phần nói lên ảnh hưởng sâu rộng của văn hoá Đông Sơn. Cồng chiêng có mặt trong lễ hội và đời thường của nhiều dân tộc, từ người Mường ở miền Bắc đến các dân tộc Bana, êđê ở Tây Nguyên đã tạo thành một nền văn hoá cồng chiêng.
Khu vực thứ hai còn lưu giữ nhiều giá trị văn hoá là văn hoá làng. Làng thời xưa là đơn vị nhỏ nhưng ổn định trong cơ cấu xã hội của chế độ phong kiến (gia đình, làng, nước). Làng là đơn vị có tổ chức hành chính, có tuần tra, bảo vệ, có thời vụ cấy cày theo nông lịch, có lớp học của các thầy đồ dạy chữ. Làng là đơn vị kinh tế mang tính chất tự cung tự cấp tuy ít giao lưu nhưng ổn định, bền vững. Làng có cơ cấu khép kín nhưng cũng mở để tiếp nhận giá trị bên ngoài. Cơ cấu của làng tích tụ theo thời gian nhiều giá trị trong đó có những giá trị tinh thần. Theo tháng năm, làng có những phong tục tập quán được duy trì. Không có sự phân bố và phân công cụ thể nhưng sự phát triển tự nhiên đã hình thành nên các loại làng thuần nông, làng nghề, làng có giao lưu thương nghiệp. Có làng quy tụ và tập trung nhiều vào chuyện học hành, nổi lên trong vùng với tính chất làng khoa bảng. Tính theo khu vực, làng cũng có những đặc điểm chịu sự chi phối chung như: làng Bắc Bộ, Trung Bộ, Nam Bộ.
Một khu vực lưu giữ nhiều giá trị văn hoá chưa được phát hiện đánh giá đầy đủ là các văn hoá phi vật thể. Dường như ở miền đất nào của đất nước ta cũng có những di sản văn hoá phi vật thể, thường quy về các loại hoạt động như: ca nhạc, điệu múa, văn học dân gian, lễ hội, hội hoạ, điêu khắc, văn tự, Điều khó khăn trong việc đánh giá các giá trị văn hoá phi vật thể thường là: đối tượng nghiên cứu mang tính chất trừu tượng, ít xác định và nhiều khi lại trôi nổi ở nhiều khu vực. Di sản phi vật thể thường có nhiều dị bản, nhất là những tác phẩm được lưu truyền qua nhiều thời kỳ lịch sử. Tiêu chí đánh giá và chọn lọc cũng là một vấn đề lớn. ở đây có hai phương diện cần chú ý: một là, chất lượng của đối tượng nghiên cứu tồn tại khách quan như những phẩm chất, giá trị tinh thần tương đối ổn định; hai là, sự tiếp nhận của thời đại với những giá trị này. Nhã nhạc cung đình Huế là một ví dụ. Văn hoá phi vật thể này đã có cội nguồn từ lâu trong nhạc cung đình qua nhiều triều đại và đã được hoàn thiện ở thời Nguyễn. Sau Cách mạng tháng Tám, đường lối văn nghệ của Đảng yêu cầu nền văn hoá cách mạng phải biết tiếp thu những giá trị của văn hoá truyền thống. Tuy nhiên, ở khu vực nghệ thuật cung đình phục vụ cho sự giải trí của vua chúa nên những giá trị của loại hình nghệ thuật này không được chấp nhận và tôn vinh ngay lúc đó. Phải có thời gian tạo độ chín cho sự tiếp nhận. Và ở đây cần có những nhân tố khách quan của các tổ chức văn hoá quốc tế góp phần cho sự công nhận giá trị văn hoá từng dân tộc.
Những giá trị văn hoá kết tinh thời hiện đại
Một trong những đường hướng bồi đắp những giá trị của văn hoá dân tộc là phần đóng góp của hiện tại. Khuynh hướng chung của các dân tộc khi đánh giá các hiện tượng văn hoá mới cũng phải chờ đợi sự lắng lại và đánh giá của thời gian (ở Mỹ, phải sau 35 năm giải thưởng Landmark mới được trao cho toà nhà lớn và đẹp của hãng Ford ở New York). Chế độ xã hội mới sau 6 thập kỷ phát triển đã tạo nên nhiều giá trị văn hoá lớn đang được thử thách với thời gian.
Những thành tích và kỳ tích trên các lĩnh vực quân sự, chính trị, xã hội nếu được gìn giữ, tôn vinh sẽ trở thành những di sản văn hoá. Chiến trường Điện Biên Phủ là một trong những ví dụ cụ thể, nơi đây lưu giữ những di tích lịch sử về một trong những chiến thắng lớn của dân tộc, đồi Him Lam, đồi A1, là những di tích có sẵn, nay cần được tô điểm thêm bằng những tượng đài chiến thắng Điện Biên Phủ, những cung văn hoá, nhà hát, đường phố, công viên. Theo thời gian, di tích lịch sử này sẽ trở thành di tích văn hoá của thời hiện đại... Có thể kể thêm những kỳ tích - dù xuất phát không phải là những công trình văn hoá - nhưng tính chất, quy mô, sự sáng tạo công phu và tài tình của hàng vạn người phục vụ cho mục đích lớn lao của dân tộc đã tạo nên những di sản văn hoá có tầm vóc của thời đại như đường mòn Hồ Chí Minh, địa đạo Củ Chi, địa đạo Vĩnh Linh.
Một trong những đóng góp của nền văn hoá mới là việc tổ chức những lễ hội. Các lễ hội gắn với những kỷ niệm về sự hình thành của một vùng đất, một thành phố, một chiến tích lớn và các hình thức liên hoan định kỳ như Festival Huế, Festival về con đường di sản miền Trung, Festival hoa Đà Lạt. Hoành tráng, nhiều màu sắc, hiện đại là những đặc điểm chung của các lễ hội trong mấy năm gần đây (kỷ niệm 990 năm Thăng Long, Festival Huế, kỷ niệm 50 năm Điện Biên Phủ,…). Có lễ hội huy động hàng ngàn diễn viên, hàng vạn quần chúng tham gia, nhưng rồi tất cả có thể sẽ trôi qua theo dòng thời sự. Vấn đề đặt ra ở đây là phải biết lưu giữ lại, cắm lại qua những mốc có những đặc điểm riêng tiêu biểu về văn hoá của một vùng đất, một chiến tích trong tổ chức lễ hội, liên hoan. Đất nước bước vào vận hội mới nên văn hoá cũng phát triển với quy mô hoành tráng, hiện đại hơn. Chúng ta đã và đang xác định những tiêu chí mới tiên tiến và đậm đà bản sắc dân tộc cho những giá trị văn hoá. Hàng vạn gia đình văn hoá mới hình thành trên khắp đất nước xây dựng nếp sống văn hoá mới, hàng trăm trường đại học đang mở ra khắp nơi. Dân tộc ngày xưa hăng hái chiến đấu bảo vệ Tổ quốc đang trở thành dân tộc ham đọc sách, ham hiểu biết để xây dựng cuộc sống mới. Những giải thưởng khoa học của quốc tế và trong nước góp phần tôn vinh nền khoa học của dân tộc. Văn hoá đang trở thành một yếu tố nội sinh tích cực, nhân tố quan trọng góp phần phát triển đất nước trong thời kỳ lịch sử mới.

Ảnh minh họaBưởi Phúc Trạch, loại trái cây có từ lâu đời trên vùng đất Hương Khê, Hà Tĩnh. Như tên gọi loại bưởi này chỉ có thể giữ được bản sắc hương vị của mình ở thượng huyện Hương Khê, Hà Tĩnh, nơi có bốn xã Phúc Trạch,Hương Trạch , Hương Đo và Lộc Yên là nơi sản sinh ra cây bưởi Phúc Trạch.
Không như một số loại bưởi khác có trái quanh năm, mùa bưởi Phúc Trạch chỉ kéo dài trong khoảng ba tháng ( 7,8 và tháng 9 âm lịch). Sản lượng bưởi hàng năm không đủ cung cấp cho các tỉnh phía Bắc cho nên ở miền Nam ít người biết đến loại bưởi này .
Trước tinh hình đó , được sự đồng ý của UBND huyện Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh cũng như sự ủng hộ của chính quyền nhân dân bốn xã thượng huyện nói trên , Hội Huynh Đệ Việt Nam , một tổ chức phi chính phủ tại Pháp gần 40 năm qua đã có nhiều đóng góp ủng hộ nhân dân việt Nam trong cuộc kháng chiến cũng như trong công cuộc phát triển đất nước quyết định triển khai một dự án “ gìn giữ và phát triển giống bưởi Phúc Trạch”
Sau thời gian thăm dò và khảo sát thổ nhưỡng cũng như đặc điểm của giống bưởi quý này , đòan giáo sư tiến sĩ của khoa Nông Nghiệp Đại học Cần Thơ đã về Hà Tĩnh trực tiếp nghiên cứu và đã đưa ra báo cáo khoa học về những điều kiện tự nhiên và con người của vùng (lượng mưa , mức bốc hơi nước, đặc điểm đất đai, các nguồn nước, tài nguyên sinh vật, thành phần dân số,..)làm cơ sở cho những ngiên cứu sau đó để áp dụng khoa học vào sản xuất nông nghiệp, đặc biệt làm cho cây bưởi Phúc Trạch giữ được chất lượng truyền thống và phát huy được hiệu quả kinh tế.
Bưởi Phúc Trạch là một sản phẩm quả đặc trưng , riêng có của huyện Hương Khê (Hà Tĩnh) đã được cục sở hữu trí tuệ thuộc Bộ KH-CN Việt Nam cấp “ giấy chứng nhận đăng kí nhãn hiệu hàng hóa “ số 57021 theo quyết định số A6212/QĐ-ĐK ngày 9/9/2004 . Với diện tích 250ha/1.600 cây đã cho quả ( phấn đấu đến 2010 mở rộng thêm 5000 ha ).Bưởi Phúc Trạch được trồng chủ yếu và có quyền sử dụng nhãn hiệu tập thể ở bốn xã gồm Hương Trạch , Phúc Trạch, Hương Đô và Lộc Yên . Sản lượng quả bình quân những năm qua đạt từ 12.000 -15.000 tấn/năm.
Bưởi Phúc Trạch có hình cầu tròn , bề ngang và chiều cao gần bằng nhau , cuống quả không lồi , đế quả hơi lõm , vỏ không trơn không ráp , màu sắc vỏ quả xanh vàng , màu sắc thịt quả màu hồng nhạt hoặc màu trắng trong , khối lượng quả đạt từ 1-1,5 kg , số múi 14-16 múi /quả, tỉ lệ ăn được từ 48,1-54,1, số hạt bình quân trong quả 50-70 hạt/quả ., độ BRIX(%) từ 10-12,8% .Bưởi Phúc Trạch có mùi thơm nhẹ tự nhiên hơi đặc trưng , có vị ngọt hơi thanh chua , ngọt hậu.
Sau hơn một năm triển khai dự án đến nay bưởi Phúc Trạch đang vào mùa thu hoạch. Theo đánh giá của bà con nông dân bốn xã trồng bưởi Phúc Trạch , sản lượng bưởi năm nay đã bội thu hơn so với năm trước . Hội Huynh Đệ Việt Nam đã ủy nhiệm cho công ty Đông Nam tại Hà Tĩnh , một công ty do Hội thành lập đễ thực hiện và quản lý dự án của hội tại Việt Nam , tiến hành các hoạt động thu mua và tiêu thụ sản phẩm bưởi của dự án.
Với ngoại hình và đặc biệt là chất lượng tạo cho bưởi Phúc Trạch khác biệt so với các sản phẩm khác cùng loại (do viện nghiên cứu rau quả TW kết luận).
Huyện Hương Khê (Hà Tĩnh) sẵn sàng phối hợp và tạo mọi điều kiện thuận lợi để các tổ chức tập thể , cá nhân trong và ngòai nước đến đăng kí , đầu tư và bao tiêu có hiệu quả sản phẩm bưởi Phúc Trạch.



Giá từ 10 000 đến 20 000 đ/quả. Tôi ăn thấy đại khái giống bưởi Năm Roi, nhưng hạt hình như to hơn.
Bưởi Phúc Trạch bán tại số 1 Công xã Paris (góc đường Nguyễn Du). Giá từ 10 000 đến 20 000 đ/quả. Tôi ăn thấy đại khái giống bưởi Năm Roi, nhưng hạt hình như to hơn.
Tất cả những trái bưởi thuộc “ dự án gìn giữ và phát triển cây bưởi Phúc Trạch “ của hội Huynh đệ Việt Nam và do công ty Đông Nam phân phối đều có dán nhãn hiệu hàng hóa (logo đính kèm)
Khi mua một trái bưởi Phúc Trạch mang nhãn hiệu này , người tiêu dùng đang tham gia vào dự án “ giữ gìn và phát triển bưởi Phúc Trạch “ , một giống trái cây quý của Việt Nam , đồng thời người tiêu dùng góp phần trực tiếp giúp người dân Hương Khê nói chung và bốn xã Phúc Trạch , Hương Trạch , Hương Đô và Lộc Yên nói riêng được phát triển bền vững

Bánh tráng Mỹ Lồng, bánh phồng Sơn Ðốc là niềm tự hào của người dân xứ dừa Bến Tre. Trải qua hàng thế kỷ, từ đời này truyền đời khác, những sản phẩm truyền thống đó giờ đây vẫn được ưa chuộng.
Bánh tráng Mỹ Lồng...
Hiện nay mối lái các tỉnh hằng ngày vẫn về Mỹ Lồng (xã Mỹ Thạnh, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre) nhận bánh rồi tỏa đi khắp nơi. Bánh Mỹ Lồng nổi danh nhất là loại bánh tráng dừa vừa béo vừa xốp, vừa đặt lên lò than đã tỏa hương thơm lừng. Thứ bánh tráng dừa đó, dân Mỹ Lồng chia làm ba loại, bánh đặc biệt có sữa, trứng gà, dừa; bánh ngang chỉ có dừa không sữa; bánh sữa không dừa...
Chẳng ai biết nghề bánh tráng có từ bao giờ. Anh Thanh Phong vốn là cán bộ phụ trách văn hóa thông tin xã, kể chuyện: "Hồi xưa ông sơ tui mê đánh bài, đất đai cò bay thẳng cánh mà cũng "teo" hết. Bà sơ nhỏ mới xoay qua nghề bánh tráng, riết rồi cũng chuộc được số đất đai mà ông sơ cầm cố. Chứng tỏ nghề tráng bánh hồi đó cũng hưng thạnh lắm...". Lan man bên câu chuyện có vẻ như... "thần thoại" đó, ông Tư Măng dẫn tôi về nhà bà Trần Thị Chống để thấy một nhân chứng lâu năm của nghề tráng bánh: Cái ghế làm bằng gỗ gõ mà bà chống chân lên cho đỡ mỏi khi ngồi tráng bánh đã lõm xuống nguyên hình bàn chân.Xã Mỹ Thạnh có hơn 150 lò bánh, nổi danh có lò Tư Măng, Hữu Tâm, Thanh Tâm, Ngọc Xuân... Các lò bánh tráng Mỹ Lồng tập trung nhiều nhất ở ấp Nghĩa Huấn. Kỳ lạ, cũng ở trong ấp Nghĩa Huấn nhưng bánh thuộc các lò ở khu II, khu IV vẫn được đánh giá là ngon hơn. Người quanh vùng cho rằng tại dừa khu II, khu IV ngọt hơn, ngon hơn nên bánh tráng Mỹ Lồng của các lò ở đây cũng được trời cho như vậy. Người ở Mỹ Lồng đi xa xứ làm ăn cũng mang theo nghề tráng bánh, nhưng bánh không ngon bằng bánh Mỹ Lồng trong khi người ở nơi khác đến học nghề rồi hành nghề tại địa phương thì... bánh cũng ngon như vậy. Bí quyết ở đâu? Ông Tư Măng cười: "Nghề truyền thống, ông bà để sao con cháu làm vậy, cũng khó nói lắm. Nhưng có lẽ đây là vùng nguyên liệu phong phú, chất lượng nên bánh ngon hơn chăng? Cái khác rõ rệt nhất của bánh tráng Mỹ Lồng với bánh các vùng khác là bánh được làm từ gạo dẻo và nước cốt dừa đậm đặc...".
Công việc của nghề làm bánh tráng bắt đầu từ lúc ba giờ chiều. Ngâm bột, nạo dừa. Khuya đến xay bột, ép nước cốt, gần sáng tráng bánh đi phơi. Nói thì đơn giản, nhưng để có một cái bánh tráng vừa tròn, vừa mỏng đều phải nhờ bàn tay khéo léo và biết bao giọt mồ hôi... Lúc trước, bánh tráng Mỹ Lồng được làm từ gạo địa phương, pha thêm nếp cho có độ dẻo vừa phải. Cách đây hơn chục năm, lúc Bến Tre mất mùa lúa vì dịch rầy nâu, dân Mỹ Lồng phải lặn lội đi tìm gạo nơi khác. Ðến Cầu Ngang, Trà Vinh, tìm được thứ gạo sỏi trắng, thứ gạo này không thể nấu cơm vì cơm chưa sôi gạo đã nát, nhưng lại là nguyên liệu rất tuyệt của bánh tráng... Về sau, bánh Mỹ Lồng còn có thêm loại bánh nem (bánh tráng cuốn) vừa mỏng, vừa dai, vừa tay cuốn. Loại bánh nem này hiện có mặt ở rất nhiều các nhà hàng sang trọng chốn thị thành...
Bánh phồng Sơn Ðốc
Từ Mỹ Thạnh đi tiếp về hướng Ba Tri mười cây số, gặp ngã ba có bày bán thiệt nhiều dừa, rẽ tay phải chưa đầy cây số là về đến Sơn Ðốc. Ngôi chợ xã tuy nhỏ nhưng khang trang nằm lọt thỏm giữa rừng dừa xanh mát và những ngôi nhà mới tường xây mái ngói chứng tỏ sự hưng thịnh của Sơn Ðốc...
Chỉ với ba, bốn lò bánh trong vòng vài chục năm trước đây, bánh phồng Sơn Ðốc vẫn giữ vững được truyền thống và danh tiếng của mình. Trong cả thế kỷ trước, tấm bánh phồng Sơn Ðốc thơm lừng, vừa ngọt, vừa giòn, vừa bùi vừa béo vẫn là thứ quà mà trẻ nhỏ ở những vùng quê miền tây trông đợi khi bà, khi mẹ đi chợ về. Bánh phồng Sơn Ðốc nổi danh hơn cả cũng với thứ bánh phồng dừa ngọt, dù bây giờ có nhiều loại khác như bánh hành, bánh mặn... Có lẽ làm bánh phồng còn cực hơn cả bánh tráng. Nguyên liệu chính được làm từ nếp, nhưng phải đồ thành xôi, cho vào cối "quết" nhuyễn cùng với các phụ liệu khác, rồi mới cán mỏng đem phơi. Cũng như bánh tráng, phơi bánh phồng là một kỳ công. Phải vừa nắng, nắng quá bánh sẽ chai, gặp mưa xuống là kể như bỏ. Một chục lít nếp (1 lít bằng khoảng 600 gam) cán chừng hơn ba trăm bánh, công việc bắt đầu khoảng 3 giờ sáng và kết thúc khi nắng vừa lên. Khó nhất là khâu quết bánh, năm người đàn ông làm cật lực để quết mỗi mẻ năm lít nếp. Vào làng nghề quết bánh phồng mỗi sáng, tiếng chày thậm thịch rộn rã khác thường. Bình thường mùa mưa mỗi lò quết khoảng ba bốn chục lít nếp mỗi ngày. Cao điểm nhất là vào dịp Tết, có khi đến hai trăm lít.
Sơn Ðốc hiện có khoảng gần ba chục nhà làm bánh, nhưng có truyền thống và lâu năm ba bốn đời trở lên thì đếm chưa đầy đầu ngón tay. Ông Ba Thành thừa hưởng nghề từ cha mình là ông Sáu Chôm, nuôi năm người con, trong đó dựng vợ gả chồng ba người nhờ nghề bánh. Vậy mà bà Ba vẫn âu lo: "Nghề quết bánh phồng làm việc theo thời vụ. Nắng làm nhiều mưa là ít. Tui chưa thấy ai quết bánh phồng mà giàu có bao giờ". Nói thì nói vậy, chứ cái nghề cha ông truyền lại cũng khó mà dứt được. Mỗi lò ngoài việc tận dụng hết nhân công trong gia đình còn phải thuê thêm khoảng gần chục người để phụ việc. Chính từ những người phụ việc này sau khi thành nghề đã "ra riêng" để nghề quết bánh phồng Sơn Ðốc phát triển như hôm nay.
Niềm vui những làng nghề...
Ngày càng phát triển, đó là niềm vui chung và lớn nhất của làng nghề Mỹ Lồng, Sơn Ðốc. Số lượng những lò bánh cứ ngày một tăng lên, càng ngày càng có nhiều máy móc, phương tiện khoa học kỹ thuật đưa vào phục vụ cho nghề truyền thống...
Người làm bánh Mỹ Lồng đã có dịp tham quan những làng nghề bánh tráng ở Củ Chi, Trảng Bàng, để học hỏi kinh nghiệm, công nghệ... Dân Mỹ Lồng đã đầu tư mua máy nạo dừa, ép dừa với giá khoảng bảy triệu đồng. Lò nào muốn vay tiền đều được ngân hàng xem xét và tạo điều kiện giúp đỡ. Sở Khoa học - Công nghệ và Môi trường Bến Tre cũng tổng kết công thức chung, công bố phương pháp cho bà con nâng thời gian bảo quản bánh từ ba tháng lên sáu tháng; trang bị ống đo độ đậm đặc của bột trước khi tráng bánh. Bánh tráng Mỹ Lồng vì thế đều hơn, "công nghiệp" hơn... Bánh phồng Sơn Ðốc cũng vậy. Sau chuyến tham quan làng bánh phồng ở Cái Bè, ông Bảy Viên đã nhanh chóng trang bị cho mình hai máy quết bánh, mỗi máy khoảng gần chục triệu đồng chỉ chuyên để... quết thuê, một chục lít nếp giá 5.000 đồng.

Nguyên tác: How Nuclear Power Works?
Có thể khi mới nghe hai tiếng nguyên tử hay "nguyên tử" có thể trong đầu bạn đã lóe lên những hình ảnh trái ngược, có thể là những nhà máy bê tông kiên cố tỏa hơi lên mây hay ghê hơn là một thảm họa và đám mây hình nấm bốc cao lên bầu trời ? [...]
Một số người khen ngợi kỹ thuật mới này nhằm hạ giá năng lượng, là loại ít khí thải nhằm thay thế cho các thứ nhiên liệu hóa thạch, trong khi đó những người khác lại đang lo sợ tới những hậu quả xấu từ những chất phóng xạ nguyên tử và cùng các tai nạn chẳng hạn như các vụ Three Mile Island (Hoa Kỳ) và Chernobyl (Liên Xô). Có nhiều điều bàn cãi về vai trò của điện năng nguyên tử ảnh hưởng tới đời sống con người, nhưng dù sao chúng ta cũng nên tìm hiểu một ít về bề trong các nhà máy điện nguyên tử có những gì ?

Tính tới tháng 7 năm 2008, chúng ta có tổng cộng 430 nhà máy điện nguyên tử trên thế giới cung cấp tới 15% tổng số điện năng thế giới của năm 2007. Trong số 31 nước có nhà máy điện nguyên tử thì có nhiều nước lệ thuộc nhiều vào lượng điện nguyên tử cung cấp, lấy thí dụ, nước Pháp 77% lượng điện tiêu thụ do điện nguyên tử cung ứng (NEI). Lithuania đứng hạng nhì khoảng 65%. Tại Hoa kỳ, có tới 104 nhà máy điện nguyên tử sản xuất tới 20% lượng điện toàn quốc, trong đó có vài tiểu bang tỷ lệ dùng lại cao hơn các tiểu bang khác.

Ngoài năng lượng thiên tạo khổng lồ từ hai chữ "nguyên tử" vốn sẵn cho nhà máy điện nguyên tử, cơ cấu hoạt động của nhà máy điện nguyên tử cũng khác xa với nhà máy nhiệt điện chạy bằng than đá. Cả hai đều làm nóng nước để tạo nên áp suất cao từ hơi nước và từ đó sẽ khởi động turbine. Cốt lõi khác nhau giữa 2 nhà máy này là từ phương pháp đun nóng nước. Một bên thì cổ lỗ sĩ đốt cháy các nhiên liệu hóa thạch, một bên thì lệ thuộc vào phản ứng hạch tâm với sự bắn phá các nguyên tử để tạo nên nhiệt năng. Trong chương này chúng ta thử tìm hiểu tiến trình của phản ứng hạch tâm ra làm sao, chúng ta sẽ xem cái gì xảy ra trong và ngoài nhà máy điện nguyên tử và thử luận bàn về bênh hay chống nhà máy điện nguyên tử.

PHẢN ỨNG HẠCH TÂM (Nuclear Fission)

Từ nhà viết truyện hài hước cho đến nhà vật lý lý thuyết cứ khi nghĩ đến vai trò hạch nhân, tách đôi nhân của nguyên tử thường cho rằng đây là vai trò hiện đại thay quyền tạo hóa của con người, và con người ta dễ quên rằng thật ra phản ứng hạch nhân xảy ra tự nhiên hàng ngày vậy thôi. URANIUM, chẳng hạn, liên miên bất tận tự chịu đựng phản ứng hạch nhân với tốc độ rất chậm. Đây là lý do tại sao chúng ta khám phá các nguyên tố này có phát tán phóng xạ,và đây là lý do tự nhiên cho phản ứng phân hạch mà các nhà máy nguyên tử đang cần.

Uranium là nguyên tố thông dụng trên địa cầu chúng ta. Nó hiện hữu từ khi hành tinh chúng ta được thành lập. Uranium -238(U-238) có thời gian half life (thời gian cần có cho một nửa số lựơng các nguyên tử mục nát) rất dài có thể tới 4.5 tỷ năm. Đó là lý do nó tồn tại với số lượng lớn. U-238 đạt tới 99% số lượng Uranium trên địa cầu, trong khi đó Uranium 235 (U-235) chỉ có khoảng 0.7% của số còn lại trong tự nhiên thôi. Uranium 234 lại còn hiếm hơn nữa, thành lập từ sự thoái hóa U-238 mà ra. U-238 tiếp tục qua nhiều giai tầng thoái hóa (decay) trong suốt cuộc đời của nó cho đến thời điểm cuối cùng ổn định thành chì (lead), như thế U-234 là một giai tầng trong suốt tiến trình thoái hóa (decay) này của U-238.

U-235 có một thuộc tính đặc biệt vì nó vừa là nguyên liệu cho cả hai nhà máy điện nguyên tử vừa làm bom nguyên tử. U-235 thoái hóa tự nhiên cũng giống U-238 nhưng U-235 chỉ hợp với phản ứng phân hạch :một neutron tự do sẽ bắn vào nhân của U-235 và bị thu hút ngay tạo nên tình trạng bất ổn định và bị chẻ đôi (splited) ra tức thời.
Xác suất nguyên tử U-235 bắt giữ neutron tự do đang bắn vụt qua rất cao. Sự thật, trong điều kiện các lò phản ứng một neutron khi bị tách ra do phản ứng phân hạch này sẽ tiếp tục gây ra phản ứng dây chuyền ngay tức khắc bằng cách gây ra cả loạt phân hạch liên tục nhau.

Ngay vừa khi các nhân nguyên tố tóm được neutron tự do này nhân này sẽ bị chẻ đôi ra thành hai nguyên tố nhẹ hơn và lại bắn ra hai hay ba neutron tự do khác (tùy thuộc vào cách mà nguyên tố U-235 bị tách ra). Nói thì chậm nhưng tiến trình thu giữ và bị chẻ đôi này rất nhanh ngoài trí tưởng tượng chúng ta thời gian chỉ vài picoseconds. (1 picosecond= 1/ 10^12
[1 giây chia ra 10^12( lũy thừa 12) lần]

Sự phân rã của một nguyên tử U 235 phóng thích khoảng 200 MeV (triệu elctron volts). Coi bộ không bao nhiêu nhưng với vô số nguyên tử (Atom) Uranium trong 1 pound uranium. Số lượng này thực sự rất lớn khi so sánh 1 pound uranium đã tinh luyện (làm giàu) nó cung cấp một năng lượng đồ sộ tương đương với 1 triệu gallons dầu khí.

Sự tách đôi của một nhân nguyên tủ phóng thích một nhiệt năng khổng lồ cùng tia phóng xạ gamma tia phóng xạ tạo ra từ quang tử (photons) năng lượng cao. Hai nguyên tử mới do sự bắn phá kể trên lại phóng thích ra tia beta (âm điện tử siêu nhanh) cùng tia gamma của chính nó như vừa nói trên.

Năng lượng phóng thích từ phản ứng phân hạch tạo ra hai nguyên tố nhẹ hơn và một số trung hòa tử (neutron) phân ly khối lượng so với nguyên tử U-235 nguyên thủy sẽ ít hơn. Khối lượng bị biến mất này vì nó đã chuyển biến thành năng lượng với phưong trình EINSTEIN:
E= năng lượng (JOULES)
m= khối lượng nguyên liệu đã mất (KG)
c= tốc độ ánh sáng (299,792,458 M/SEC)[hay gần bằng 300,000,000 mét/giây]

Muốn nhà máy điện nguyên tử hoạt động phải tinh luyện hay làm giàu tới trên 3% U-235 mới hoạt động. Còn so với vũ khí nguyên tử thì lượng U-235 phải làm giàu (enriched) ít nhất 90% mới thực hiện nổi.

Còn Plutonium thì sao?
Uranium 235 không phải là nguyên liệu duy nhất cho nhà máy điện nguyên tử. Có một nguyên tố khác cho phản ứng phân hạch nữa đó là plutonium 239. Plutonium 239 tạo thành từ sự bắn phá U-238 bằng các trung hòa tử, phản ứng năng gặp trong các lò phản ứng nguyên tử.



3 tình trạng BẤT ĐẠT, ĐẠT, VÀ SIÊU ĐẠT
[subcritical, critical, supercritical]

Khi một nguyên tử U-235 bị tách đôi, có hai hay 3 trung hòa tử (neutron) bị phân ly. Nếu không còn nguyên tử U 235 gần đó, những trung hòa tử tự do này sẽ bay thẳng vào khoảng không tạo thành tia Neutron. Tuy nhiên, nếu còn nhiều U 235 khác xung quanh thì các trung hòa tử này có cơ hội bằn phá (collide). Một hay hai trung hòa tử sẽ tung vào nguyên tử U 235 kế đó? Câu trả lời tùy thuộc vào tình trạng của lò phản ứng này mà thôi.

TÌNH TRẠNG ĐẠT (CRITICAL)

Nếu trung bình chúng ta có đích xác 1 trung hòa tử bắn vào nhân của U 235 khác để gây ra phân hạch, chúng ta nói khối lượng uranium này ổn định. Và khối lượng sẽ tồn tại trong nhiệt độ ổn định.

Tình trạng BẤT ĐẠT (SUB-CRITICAL)
Nếu, trung bình ít hơn 1 trung hòa tử tự do sẽ bắn phá vào U 235 kế tục, và khối lượng sẽ bất ổn định. Sau này, phản ứng phân hạch sẽ chấm dứt .

Tình trạng SIÊU ĐẠT (SUPER CRITICAL)
Nếu trung bình nhiều hơn 1 từ những trung hòa tử tự do này bắn vào các nguyên tử U 235 khác tức là tình trạng siêu đạt nó sẽ làm lò phản ứng này bị nóng lên .

Trong thiết kế bom nguyên tử, các kỹ sư rất cần các nguyên liệu SIÊU ĐẠT này ngõ hầu tất cả các nguyên tố U 235 đều bị bắn phá sạch trong 1 micrsecond (1 phần ngàn giây). Bạn hãy tưởng tượng các hạt bắp trong túi giấy cùng nổ một lần để tránh tình trạng ghê sợ này.

Tuy thế, trong lò phản ứng điều các bạn muốn hay ngay cả thế giới đều mong muốn tất cả các nguyên tử đều bị chẻ tung ra MỘT LẦN. Nhưng vùng trung tâm của lò phản ứng lại cần tình trạng siêu đạt nhẹ nhàng thôi. Các thanh nhiên liệu điều phối sẽ tạo điều kiện cho các nhân viên điều khiển cách để hấp thụ bớt các trung hòa tử tự do sao cho tình trạng lò phản ứng chỉ ở vào tình trạng ĐẠT (critical) mà thôi.

Làm thế nào để các kỹ sư có thể duy trì tình trạng ĐẠT của uranium?
Số lượng của Uranium trong toàn khối nguyên liệu (tỷ lệ làm giàu)đóng vai trò quan trọng trọng cũng như tạo hình cho khối năng lựong này. Nếu hình dạng là tấm nguyên liệu rất mỏng, đa số các trung hòa tử tự do sẽ bay mất vào không gian hơn là bắn vào các nguyên tử U 235 khác. Khối cầu là hình dạng tối ưu và bạn cần 2 pounds (0.9kg) của U 235 để đi tới tình trạng ĐẠT. Nếu với Pu-239 trình trạng ĐẠT chỉ cần tới 10 ounces (283grams) thôi.


BÊN TRONG NHÀ MỘT MÁY ĐIỆN NGUYÊN TỬ

Để chuyển hóa phản ứng hạch tâm thành điện năng, bước đầu của nhân viên vận hành phải biết cách thức điều khiển nguồn năng lượng khổng lồ thu được từ nguồn Uranium đã được "làm giàu" (enriched) đun nóng nguồn nước tạo thành nguồn lực từ hơi nước.

Uranium đã được "làm giàu" phải đúc theo một khuôn mẫu nhất định dài 2.5 centimet, mỗi viên có đường kính bằng đồng 10 xu (dime)= 1.791mm.
Bước kế những viên nhỏ hình trụ này được xếp thành từng thanh dài, và những thanh dài này được bó với nhau thành từng BÓ.Chúng ta tạm gọi là THANH NHIÊN LIỆU. Những thanh nhiên liệu này được nhúng vào trong nước đựng trong những nồi áp lực . Tác dụng của nước dùng để làm nguội. Để lò phản ứng hoạt động được những thanh nhiên liệu nói trên phải ở trạng thái SIÊU ĐẠT một phần nào.

Nếu chỉ đơn giản vậy thôi cứ để yên vậy uranium sẽ quá nóng và cuối cùng nóng chảy ra. Muốn tránh tình trạng quá nóng, chúng ta phải có nhiều THANH ĐIỀU PHỐI tạo ra từ những chất liệu có tính hấp thụ các neutron và những thanh này lại được nhét vào trong các thanh nhiên liệu cùng với kỹ thuật người ta có thể gia tăng hay giảm hiệu năng hấp thụ của các thanh điều phối này. Việc tăng giảm hiệu năng hấp thụ từ các thanh điều phối này cho phép các điều khiển viên kiểm soát được tỷ lệ phản ứng nguyên tử.
Khi một nhân viên điều khiển muốn các thanh nhiên liệu cung ứng tối đa nhiệt năng thì các thanh điều phối này được rút ra khỏi các thanh nhiên liệu. Trái lại muốn bớt nhiệt năng thì các thanh điều phối này được thả sâu vào trong các thanh nhiên liệu uranium nói trên . Cho đến khi các thanh điều phối ấn sâu hoàn toàn vào các thanh nhiên liệu Uranium thì xem như phản ứng bị đóng lại hoàn toàn dành cho trường hợp tai nạn nhà máy hay khi thay thế nhiên liệu nguyên tử.

Những thanh nhiên liệu uranium có tác nhân như là nguồn nhiệt rất lớn cho lò phản ứng. Nó đun nóng nguồn nước tạo thành hơi. Các luồng hơi chạy thẳng vào các tua-bin làm quay động cơ thế là tạo ra điện năng. (Nhân loại từng biết cách tận dụng tính năng sức mạnh của hơi nước hàng trăm năm rồi chuyện này thiết tưởng không có gì mới lạ. Vấn đề là nguồn năng lượng đề làm nóng nước mới là vấn đề: người dịch)
Tại vài nhà máy điện nguyên tử khác, luồng hơi nước từ lò phản ứng đầu tiên sẽ đi qua bộ phận trung gian hay còn gọi là thứ cấp, luồng năng lượng này lại làm bốc hơi lò nước thứ cấp luồng hơi thứ cấp này mới đi tới chuyện vận turbine . Lợi điểm phương pháp này là chúng ta tránh được nước hay hơi có nhiễm phóng xạ giai đoạn 1 không bao giờ tiếp xúc với turbine. Cũng thế, có vài nhà máy khác chất lỏng làm nguội (coolant fluid)trực tiếp tiếp xúc với các thanh nguyên tử được thay bằng khí (carbon dioxide) hay kim loại lỏng (sodium potassium )Những nhà máy như vậy cho phép các thanh nhiên liệu hoạt động ở nhiệt độ cao hơn nhiều.

BÊN NGOÀI NHÀ MÁY ĐIỆN NGUYÊN TỬ THÌ SAO

Khi bạn hiểu rõ nhà máy chạy bằng nguyên tử năng thì bạn sẽ thấy nó ít khác so với các nhà máy nhiệt điện chạy bằng than đá hay dầu cặn, ngoại trừ cái khác lớn nhất là nguồn năng lượng để làm hơi nước. Nhưng chính cái khác này lại phóng thích ra các tia phóng xạ nguy hiểm mà chúng ta cần phải đề phòng.

Những lớp đúc bằng bê tông kiên cố để che chở các nồi áp suất cho lò phản ứng, dùng để chắn các tia phóng xạ. Các lớp vỏ bọc bê tông này lại đươc che chở bằng các vại chứa bằng thép to lớn hơn. Các nồi chứa này dùng là nơi trung tâm cho phản ứng nói trên. Cùng lúc đó các trang bị dụng cụ các nhân viên dùng khi thay thế nhiên liệu hay sửa chữa lò phản ứng. Các bể chứa bằng thép có tính cách làm rào cản ngăn ngừa các rò rỉ hơi hay chất lỏng có phóng xạ từ nhà máy xì ra.

Vòng ngoài cùng của nhà máy cũng là bê tông, lại che chở cho các vại thép khổng lồ kia. Cấu trúc bê tông khổng lồ này dùng đối phó với các trường hợp các biến cố lớn như động đất hay phi cơ lao vào. Cấu trúc bê tông vòng ngoài cùng này cũng để ngăn ngừa các tia phóng xạ hay các luồng hơi nước có phóng xạ rò rỉ khi nhà máy gặp nạn. Tai nạn nhà máy điện nguyên tử Chernobyl bị rò rỉ phóng xạ cũng do không có vòng bê tông thứ cấp này.

Nhân viên điều khiển trong nhà máy có thể điều phối mọi hoạt động nếu có trục trặc xảy ra. Các cơ sở nguyên tử điển hình khác đều có vành đai an ninh cũng như gia tăng nhân viên bảo vệ các chất liệu các vật liệu nhạy cảm.
Mỗi khi bạn hiểu ra vấn đề này rồi, thì nhà máy điện nguyên tử dĩ nhiên lại có kẻ bênh người chống thôi.

CÁC LÝ DO BÊNH VÀ CHỐNG

Dù bạn đang nhìn vào viễn ảnh của nhà máy điện nguyên tử với một tương lai hứa hẹn hay lo lắng cho ngày tận thế không xa, dù phía nào bạn cũng khó thay đổi ý tưởng. Dù sao chăng nữa, sự thật khách quan nhà máy điện đang cho nhân loại nhiều ích lợi cũng như lắm thứ lo ngại.

Điều lợi ích nhất đến với chúng ta rằng, nhà máy nguyên tử rõ ràng giúp chúng ta hết lệ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. Rõ ràng các nhà máy điện chạy bằng than đá và khí đốt thiên nhiên đã thải quá nhiều khí carbonic vào khí quyển làm tăng nhanh sự kiện khí hậu thay đổi. Nhà máy điện nguyên tử ra đời đã giảm thiểu tối đa khí thải CO2.

Theo Viện Năng Lượng Nguyên Tử, năng lượng do toàn thể nhà máy điện nguyên tử toàn thế giới giúp chúng ta tránh đươc 2 tỷ tấn carbon dioxide hàng năm nếu cứ lệ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch (fossil fuel) Thật ra biết điều hành nhà máy điện nguyên tử tốt chúng ta còn có ít lượng phóng xạ vào bầu trời hơn cả nhà máy điện chạy bằng than đá nữa! (nguồn: Hvistendahl)

Từ chuyện thoát khỏi sự lệ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, giá thành từ năng lượng nguyên tử rõ ràng sẽ không còn bị ảnh hưởng từ sự thay đổi giá cả về nguồn dầu và than.
Đứng về phía chống đối, nhiên liệu nguyên tử dù không có CO2,chúng cũng đem lại cho chúng ta nhiều vấn đề lo ngại. Lịch sử chứng minh, việc khai khoáng các nguồn quặng uranium không phải là việc làm an toàn. Ngay cả việc chuyên chở các nhiên liệu nguyên tử tới hay đi từ các nhà máy cũng gặp nhiều rũi ro. Và còn nữa, một khi dùng xong các nguồn nhiên liệu phóng xạ này không thể "thản nhiên " vứt nó vào bãi rác thành phố được. Vì rằng các chất thải này còn chứa các phóng xạ có khả năng chết người.

Trung bình một nhà máy điện nguyên tử hàng năm thải ra 20 tấn chất thải nguyên tử, có tính phóng xạ cao. Nếu tính toán đàng hoàng với toàn bộ các nhà máy điện nguyên tử trên toàn thê giới con số chất thải này có khả năng leo lên đến con số 2000 tấn hàng năm (nguồn: NEI)

Cứ thế các tấn chất thải nguyên tử tiếp tục tỏa nhiệt cùng phóng xạ cho đến khi nó làm thủng các thùng chứa và có khả năng "liếm" vào các sinh vật lân cận. Còn thêm một nỗi lo nữa, những nhà máy điện nguyên tử còn sinh ra một vấn đề lớn khác là là các vật thải có nhiễm xạ mức độ thấp; đó là các dụng cụ và vật liệu bị NHIỄM XẠ.
Chúng cho cho rằng các chất thải đó sẽ theo tiến trình phân rã (decay) tới mức phóng xạ an toàn cho chúng ta chăng nữa thì chúng ta phải mất tới hàng chục ngàn năm chờ đợi! Và ngay cả khi có phóng xạ mức độ cho phép, tạm gọi là an toàn thì chúng ta cần tới hàng thế kỷ để đạt tới mức độ chấp nhận.

Hiện tại kỹ nghệ nguyên tử có dùng phương pháp làm nguội các chất thải nguyên tử vài năm trước khi trộn chúng với thủy tinh và tồn trữ trong môi trường lạnh và trong các cấu trúc thật kiên cố. Tương lai, rất nhiều chất thải phóng xạ sẽ bị chôn vùi thật sâu trong lòng đất. Tuy nhiên, hiện nay khối lượng chất thải này phải được canh phòng cùng bảo vệ là việc cần yếu để đề phòng quân phá hoại.
Nội các việc đã kể trên rõ ràng giá thành một nhà máy điện nguyên tử tăng lên vùn vụt!?

Kiến trúc sơ sài Chernobyl nên bị thảm nạn

Còn một vấn đề lo ngại khác, mỗi khi vận hành sai hoạt động từ nhà máy điện nguyên tử, thì chuyện gì sẽ xảy ra cho con người? rõ ràng là thảm họa. Tai nạn Chernobyl là một thí dụ điển hình.
Năm 1986, nhà máy điện nguyên tử tại Ukrainia nổ tung vương vãi ra 50 tấn chất liệu có phóng xạ ra bên ngoài làm nhiễm xạ tới hàng triệu mẫu rừng. Thảm nạn này còn bắt buộc ít nhất 30 000 dân phải di cư, và sau này lần lượt gây nên hàng ngàn cái chết do bệnh ung thư hay các bệnh liên quan đến phóng xạ nguyên tử (nguồn: History Chanel)

Tai nạn Chernobyl nguyên do từ cấu trúc và điều hành kém. Trong khi các nhà máy điện nguyên tử cần sự cẩn tắc không ngơi nghỉ của con người để giữ an toàn hoạt động cho các lò máy. Các nhà máy tối tân khác cũng cần sự giám sát thường xuyên để tránh trường hợp nhà máy bị ngưng hoạt động thình lình. Thảm nạn Chernobyl vẫn còn là một vết thương đậm nét của kỹ nghệ điện nguyên tử, còn phủ một màn đen nghi ngại cho môi sinh mà kỹ thuật cao đang cống hiến cho con người.

phật ngọc lớn nhất Việt Nam

 

 

 

 

Campuchia một lần được tới

Khả năng trạm khắc của campuchia

Kiến trúc khu du lịch

Quảng trường

Giống nghệ thuật chăm pa

Đẹp mê hồn

 

H. là cô nữ sinh trường ĐH Sư phạm. Ngay từ năm đầu tiên vào ở kí túc xá, bạn bè đã nhận ra vẻ “người lớn”, điệu đà và chải chuốt của H. Là sinh viên, lẽ ra H phải dành nhiều thời gian cho việc học hành, nghiên cứu nhưng không, cô say mê bận rộn với việc hẹn hò làm quen qua mạng hơn bất cứ thứ gì. Lâu thành “nghiện”, thời gian cho việc học trên giảng đường cũng dần bị chiếm dụng hoàn toàn.

Phòng ở 12 người không tiện, mà ai cũng ngại tiếp xúc với H. Mới đầu năm thứ hai, H chuyển ra ngoài “sống tự lập”. H không ngần ngại “tự do yêu đương” theo cách riêng của mình. Nghe hàng xóm rỉ tai nhau, người yêu H là dân lái xe tỉnh. Tuy không thường trú nhưng mỗi lần qua đêm tại Hà Nội là người yêu H lại đến và “trọ” miễn phí tại đây. Phòng 2 người đều có bạn trai, chung nhau một cái giường, chung cả lối sống.

Mỗi khi đụng hàng là đôi trên giường, đôi dưới sàn. Mỗi lần như thế, ai mà biết được chuyện gì xảy ra đằng sau cánh cửa?! Nhưng cứ khi nào H và bạn trai cãi nhau, đánh chửi nhau là cả xóm biết. Không biết “chiến sự” tiếp diễn như thế nào nhưng đến cuối năm thứ hai thì mọi chuyện kết thúc. H đột ngột xin lưu ban vì “bác sĩ bắt cưới”. Những tưởng cưới rồi, H sẽ có được hạnh phúc làm mẹ, làm vợ… nhưng rồi, cô không đủ sức giữ được sinh mệnh nhỏ bé ấy! Chồng mới cưới của cô vì thế mà cũng biền biệt theo những chuyến xe…

Còn với N.P.L và Đ.K.N lại khác. Từ hai miền quê khác nhau lên Hà Nội trọ học. Trọ cùng xóm được hai tháng, chàng và nàng bắt đầu bén duyên. Mẹ N thường xuyên lên thăm con gái nên hai người không thể tiết kiệm thuê chung phòng. Nhưng cứ tối đến là nàng mang gối cùng tập vở sang phòng chàng “học bài”. Căn phòng vẻn vẹn 12m², kê được cái giường, tủ quần áo và bàn vi tính là “hết đất”. Bạn bè cùng xóm khuyên nhủ nhưng N thản nhiên: “Chỉ học bài thôi, mệt quá thì ngủ thiếp đi, có làm gì đâu mà phải lo lắng”.

Thế là cứ đêm đêm, N mang gối đi “ngủ nhờ”, đến sáng lại về phòng với cái đầu rối bù và đôi mắt thâm quầng thiếu ngủ. Ngày qua ngày, vòng tuần hoàn “đêm sang sáng về” được lặp đi lặp lại, thản nhiên và không ngần ngại!

May mắn hơn N và H, H.M và A.T – cả hai mới học hết cấp 3 được gia đình chấp thuận và hậu thuẫn nên cả 2 hồn nhiên đến với nhau không chút đắn đo và kết quả là M có bầu. Gia đình T giàu có và dễ dãi, mẹ T lấy lí do ôn thi đại học dưới Hà Nội nên hai đứa nhỏ vô tư sống với nhau trong căn nhà chung cư mẹ T mua cho dưới sự bảo hộ, chu cấp của mẹ T, những mong hai đứa yên tâm sinh cháu.

Nhưng thật không may, lần đầu mang thai, không biết sơ sẩy thế nào mà M không giữ được cháu. Mẹ T vì thế mà hờ hững, dần dần đuổi M ra khỏi nhà và cấm T không được giao du, tiếp xúc với M nữa. Mẹ T lấy lí do vì không cưới xin, giờ không giữ được con, chẳng có gì ràng buộc nhau, đường ai nấy đi cho T còn học hành, sự nghiệp!

T vốn là công tử, mẹ cắt trợ cấp là sợ xanh mặt, nên dù yêu, thương M thế nào, chàng cũng không đủ sức giữ M ở bên mình. Thế là M ngậm ngùi, đau đớn khăn gói ra đi. Không biết M sẽ đi về đâu khi ở quê, bố mẹ đã từ mặt cô. Bạn bè ai cũng biết chuyện M và T đã từng chung sống với nhau như vợ chồng.

Sống thử đã và đang trở thành “mốt thời thượng” của khá nhiều sinh viên hiện nay (Ảnh minh họa)

Sinh viên sống thử là “mốt thời thượng” hay là hệ lụy của lối sống buông thả? Hậu quả của nó, ai sẽ gánh chịu? Biết bao nữ sinh vào viện phá thai, biết bao bạn trẻ 18, 19 tuổi phải lên xe hoa. Sống phụ thuộc vào cha mẹ, chưa chăm lo được cho gia đình, nhiều cặp vợ chồng quá trẻ đã chịu “đứt gánh” đường ai nấy đi.

Một bạn nữ gay gắt trên một diễn đàn tuổi trẻ: "Tôi không ủng hộ sống thử trước hôn nhân vì đàn ông dễ thay lòng đổi dạ lắm. Họ đến với bạn khi bạn còn là một thiếu nữ ngời ngời nhan sắc và tuổi trẻ. Nhưng họ cũng bỏ bạn mà đi, nếu như họ đã “no xôi chán chè. Ông xã tôi còn phát ngôn rằng: “Đàn ông là người đi gieo giống”. Khi người phụ nữ đã chung sống với họ rồi, họ càng mau dễ chán, vì nghĩ rằng, cô này hóa ra cũng dễ dãi quá. Không cần lễ hỏi, lễ cưới gì, đi theo mình được thì cũng theo người khác được. Cuối cùng, thiệt thòi thuộc về phụ nữ. ..

Có nhiều cách để bạn trẻ hiểu nhau, yêu nhau, cùng tìm được tiếng nói chung. Không phải cứ sống thử mới là yêu nhau, mới là thật lòng! Tuy nhiên, cũng phải nhìn nhận rằng có những cặp yêu và sống với nhau bằng tất cả trách nhiệm và tình yêu thương. Họ cùng nhau tốt nghiệp ra trường và làm đám cưới.

Vậy sinh viên có nên sống thử? Xin mượn ý kiến của cố nhà báo Trần Hòa Bình - giảng viên Học viện Báo chí và tuyên truyền thay cho lời kết :“80% các cặp yêu nhau đều có quan hệ tình dục trước hôn nhân nhưng trên thực tế chỉ có 10-15% là đi tới hôn nhân. Tình trạng này ngày càng phổ biến ở Việt Nam”. Con số - tự nó đã là câu trả lời.

Thực trạng thị trường ĐTDĐ BlackBerry tại Việt Nam đang hỗn loạn với vô số hàng nhái, hàng dựng, hàng nhân bản... Để không bị lừa, mua phải hàng kém chất lượng, người tiêu dùng cần biết một số kinh nghiệm của "dân trong nghề" để có thể tự tìm cho mình một chiếc BlackBerry ưng ý. Khi đi mua một chiếc điện thoại blackberry, để biết cửa hàng đó có uy tín hay không thì việc kiểm tra kĩ sản phẩm là điều cần thiết, nhưng những sản phẩm là hàng used thì khó có thể là xịn 100% được, nếu sản phẩm càng đạt nhiều yêu cầu dưới đây thì càng tốt Bước 1: Cũng như khi mua các món hàng công nghệ khác, người tiêu dùng nên tìm mua hàng tại những địa chỉ có cửa hàng lớn, chế độ bảo hành đầy đủ, nghiêm túc. Đọc kỹ các quy định bảo hành trước khi mua máy là một lưu ý không nên bỏ qua. Nếu cửa hàng bán cho phép mở máy kiểm tra, bạn nên đưa bạn bè có kinh nghiệm đi cùng. Bước 2: Kiểm tra hình thức máy thật kỹ càng, từ phụ kiện cho tới các yếu tố khác như vỏ hộp hay tem IMEI, serial. Tem của nhà sản xuất là tem đỏ, có gạch trắng ở giữa, dán tại vị trí trên thân máy. Đây là mã nhận diện khó làm giả và nếu có làm thì cũng rất dại, người dùng tinh ý sẽ dễ dàng nhận ra. Một điều khá nực cười là hàng BlackBerry “Dolly” (nhân bản), hàng dựng đều có phụ kiện rất đầy đủ và tem dán chi chít, tuy nhiên tem thường không sắc nét và nếu thấm chút nước sẽ dễ bị phai, lem nhem. Bước 3: Kiểm tra kỹ vỏ máy, bàn phím, trackball, sơn vỏ máy. Bàn phím xịn thông thường ấn rất chắc tay và có độ nhạy đặc trưng do lớp đàn hồi dưới phím chưa bị bung. Thêm vào đó, do sử dụng bàn phím QWERTY nên bàn phím rất nhiều nút, bạn nên ấn thử từng chữ và thao tác soạn văn bản để kiểm tra độ chắc chắn từng phím, nếu phím lung lay thì có nghĩa máy đã từng bị mở hoặc đã bị sửa chữa. Viên bi lăn trackball cũng rất quan trọng, bi lăn phải nhạy. Thông thường một lần lăn hết một vòng bi thì tùy chọn sẽ nhảy qua được ít nhất 4 biểu tượng trên màn hình kể cả dọc/ngang. Chỉ cần mắc một lần thì có nghĩa là trackball đã được sử dụng nhiều và rất có thể bộ đọc chuyển động lăn của bi bên trong máy đã bị lỗi. Lớp vỏ đặc trưng thông thường sẽ được sơn tĩnh điện, lớp sơn có độ bóng cao, logo hãng không thể tẩy xóa do được in chìm cùng lúc với sơn vỏ. Một số màu sắc đặc trưng của máy BlackBerry xịn được gắn cho từng thương hiệu mà người mua máy cần lưu ý: Màu đỏ, màu ghi thường là hàng AT&T, màu đen, màu sáng trắng, tím thường là hàng T-Mobile…Vỏ blackberry xịn thường đóng khít, không ọp ẹp so với các loại vỏ chế. Bước 4: Có lẽ đây là bước đơn giản nhưng khá hiệu quả. Bạn chỉ cần nhập IMEI hoặc mã số PIN trên máy lên thẳng trang tìm kiếm trực tuyến Google để xem kết quả hiển thị. Nếu là hàng “Dolly”, sẽ có vài kết quả hiển thị giống mã của bạn và từ đó có thể quyết định luôn việc từ chối mua máy. Bước 5: Đây là bước đòi hỏi người mua phải có ít nhiều kinh nghiệm hoặc có bạn bè quen để kiểm tra máy. Nếu hàng xách tay đảm bảo còn nguyên vẹn thì khi mở máy, ngoài lớp tem như vừa nói ở Bước 2, sẽ còn có một lớp keo trám ở thân máy. Ngoài ra, trên bo mạch mỗi máy BlackBerry chính hãng đều có một khung để chứa bộ vi xử lý, chip flash. Khung bo này được hàn bằng thiết bị chính xác nên vết hàn rất tinh vi, không nhìn thấy bằng mắt thường và khung lồng rất chắc chắn. Nếu máy từng bị tháo ra sửa chữa hoặc thay thế chipflash thì khung mạch được hàn bằng tay, rất dễ nhìn với những mối hàn to, khoảng cách các chân hàn không đều.

Phần lớn BlackBerry đang bán ở Việt Nam đều là hàng tân trang lại từ Trung Quốc, muốn biết hàng thật người dùng cần biết xem máy, tem, hộp cũng như chọn cửa hàng uy tín. Trong hai năm trở lại đây, số lượng người dùng BlackBerry tăng lên chóng mặt. Không chỉ là một chiếc máy độc, đây còn là những model có giá rất rẻ, từ 500.000 đồng (6710) đến trên dưới 1 triệu đồng (7290) hay trên 2 triệu đồng (8700, 8100). BlackBerry dựng lại được nhặt main từ các máy cũ. Ảnh: Handheldvn. Tuy nhiên, phần lớn điện thoại BlackBerry bán tại Việt Nam đều là hãng “dựng” lại từ Trung Quốc. BlackBerry “dựng” hay còn gọi là những chiếc điện thoại có main board cũ, được tân trang lại như thay vỏ mới, thay pin. Một người bán loại điện thoại này tại Hà Nội tiết lộ, “ở Trung Quốc, main BlackBerry được “bán theo cân”. Bo mạch cũ được thu gom lại từ BlackBerry dùng rồi, người ta sẽ làm vỏ, thay pin và chạy lại phần mềm. Không chỉ vậy, các “chuyên gia trang điểm” tại đất nước này cũng tiến hành làm hộp, tem. Vì thế, BlackBerry “dựng” trông long lanh không kém điện thoại mới. Khi về đến Việt Nam, những sản phẩm trên được bán với giá rẻ hơn nhiều so với model mới. Một chiếc 8100 được rao bán trên trang web của nhà cung cấp T-Mobile có giá tương đương 4,5 đến trên 5 triệu đồng (kèm hợp đồng) nhưng ở Việt Nam chỉ từ 2 đến 3 triệu đồng. Tuy nhiên, nhiều cửa hàng vẫn quảng cáo đó là hàng mới. BlackBerry làm lại, thay vỏ vẫn mới như thường. Ảnh: Quốc Huy. Chính vì giá rẻ, nên việc chọn mua BlackBerry cũ đôi khi cũng gặp nhiều rủi ro như dùng được vài ngày máy “chết”, phần mềm lỗi. Hải Anh (Cầu Giấy - Hà Nội) cho biết, “mua BlackBerry cũ là xác định ‘hên, xui’, bởi dù sao thì ‘tiền nào của ấy’, muốn dùng điện thoại tốt thì phải thêm tiền mua hàng mới”. Hàng mới là điện thoại được đặt hàng trực tiếp và xách tay từ nước ngoài về, chưa nhập code. Theo anh Nhật Khánh (cửa hàng Thiên Minh - TP HCM), để chọn được một chiếc BlackBerry không phải hàng dựng, phải xem xét máy, phụ kiện và nhập code để unlock. Máy mới trên board không có tem, trong khi hàng Trung Quốc thì tem nhiều. Hộp phụ kiện máy mới phải có logo của nhà cung cấp dịch vụ, pin chưa lắp vào máy (chưa có vết trầy xước trên vỉ đồng chỗ tiếp xúc điện). Về phần nhập code, gồm 16 số, khi nhập người dùng vào option - advance option, sau đó kích hoạt. Tuy nhiên, một chủ cửa hàng ở Hà Nội cho biết, việc tạo code với hàng Trung Quốc không khó khăn gì, đó là một “xảo thuật qua mắt khách hàng mà thôi”. Chữ trên tem dán lại của hàng “dựng” thường đậm nhạt khác nhau. Ảnh: Quốc Huy. Một kinh nghiệm để chọn một chiếc BlackBerry tốt là nên xem tem phía sau máy. Anh Thái Long (cửa hàng Đức Linh - Hà Nội) cho biết, những máy chưa chạy lại phần mềm, bo mạch chưa thay đổi thì tem dán thường rõ ràng, chữ viết sắc nét. Trong khi máy đã chạy lại phần mềm, chủ hàng thường dán tem có emei mới, chữ in đậm nhạt khác nhau và có thể bị lem mực. Giữa ma trận BlackBerry mới, cũ, hàng dựng lại, việc tìm mua được một một thiết bị khá khó khăn. “Cách tốt nhất là người dùng nên trang bị một ít kiến thức, chọn những cửa hàng uy tín. Bên cạnh đó, các thương gia cũng nên nói rõ cho khách biết, hàng nào và giá nào”.

Nhiều người có lẽ sẽ lầm tưởng đây là các thông tin “bí ẩn” mà Apple muốn chuyển tải đến người dùng. Tuy nhiên sự thật thì lại khá tẻ nhạt. Hầu hết các ký hiệu đều chỉ ra rằng iPhone đã đạt được những yêu cầu cần thiết để sử dụng cũng như vượt qua các cuộc kiểm tra về độ an toàn. Kí hiệu gồm chữ F và C (bên trong còn một chữ C nhỏ nữa) biểu thị sự cho phép của Ủy ban truyền thông Liên bang Mỹ (US Federal Communications Commission). Thông qua những quy định về FCC đối với các đồ công nghệ, việc đạt được sự công nhận này là điều không dễ. Nếu một thiết bị không có kí hiệu FCC, chúng ta có thể phỏng đoán rằng, chúng sẽ không được phép thương mại hóa tại Mỹ. Nhìn lên phía trên, bạn sẽ thấy iPhone có dòng FCC ID: BCG-xxxx (với xxx là kí hiệu). Đây là minh chứng cho việc sản phẩm của Apple đã nhận được sự cho phép hoạt động. Mỗi một FCC ID chứa 3 kí tự (với Apple là BCG) và theo đó là số hiệu của model. Kí hiệu tiếp theo là một chiếc thùng rác với dấu X gạch chéo. Biểu tượng này chỉ ra rằng sản phẩm phù hợp với quy định về việc thải loại và tái chế thiết bị điện tử - WEEE (Waste Electrical and Electronic Equipment). Quy định này đã được tán thành bởi 27 thành viên thuộc liên minh châu Âu. Qua đó, thể hiện mong muốn rằng các thiết bị như iPhone sẽ được sử dụng và thải loại theo một cách thân thiện với môi trường, thay vì bị… ném vào thùng rác. Biểu tượng này đôi khi cũng dẫn đến sự nhầm lẫn với quy định về hạn chế chất độc hại (RoHS – Restriction of Hazardous Substances). Quy định RoHS yêu cầu các nhà sản xuất phải đưa ra phương pháp để xử lý các thành phần độc hại của một sản phẩm, ví dụ như pin. RoHS không có một biểu tượng đặc trưng nào cụ thể, tuy nhiên Apple và iPhone cũng đang thực hiện theo quy định này. Biểu tượng tiếp theo gồm 2 chữ C và E, là viết tắt của "Conformité Européene". Tuy nhiên, bạn đọc có thể hiểu đơn giản rằng sản phẩm nào có biểu tượng CE, điều đó có nghĩa rằng chúng được phép thương mại hóa tại liên minh Châu Âu. Dãy số 0682 “nho nhỏ” nằm bên cạnh chữ CE biểu thị rằng nhà sản xuất đã có một cơ quan chức năng đảm bảo sản phẩm của họ đạt tiêu chuẩn CE (được phép bán ở châu Âu). Trong trường hợp của iPhone, 0682 là mã sỗ của Cetecom ICT Services, một công ty được ủy nhiệm bởi Đức để đánh giá các sản phẩm theo quy định CE. Tiếp theo, dấu cảm thán luôn được biết đến với ý nghĩa cảnh báo, và trong trường hợp này nó là bổ sung cho quy định CE. Cụ thể, biểu tượng này chỉ ra rằng liên minh châu Âu có một số giới hạn nhất định với tần số sử dụng của thiết bị. Ví dụ, một sản phẩm không dây hoạt động ở Pháp chỉ tương thích với tần số từ 2.4 GHz đến 2.454 GHz. Khi một thiết bị thỏa mãn tất cả các giới hạn này, nó được gọi là hạng 1 (Class I). Nếu không (trong trường hợp của iPhone), các thiết bị sẽ được kí hiệu kèm dấu cảm thán và được coi là sản phẩm hạng II. Vì khi đó, người dùng sẽ hiểu rằng chiếc điện thoại này sẽ hoạt động trên một số dải tần không được phép tại quốc gia nhất định. Cuối cùng, kí hiệu IC ID: xxx-xxxx là viết tắt của “Industry Canada Idenfitication”. Kí hiệu này chỉ ra rằng thiết bị thỏa mãn toàn bộ yêu cầu để được xếp vào loại I. Những thiết bị sở hữu IC ID, sẽ có 4 kí tự đầu tiên (trong trường hợp của iPhone là 579C) biểu thị công ty và các kí tự còn lại biểu thị sản phẩm (với iPhone, kí tự cuối cùng trong dãy số chỉ rõ phiên bản model mà Apple sử dụng).

Từ những chuyện đồn thổi

Trong một chuyến thực tế miền núi, tôi đã có lần đến với vùng Thanh Sơn (Phú Thọ) nơi có người Mường sinh sống nổi tiếng với những chuyện bùa ngải. Tại nơi này, tôi đã được nghe nhiều chuyện rất lạ, người dân cứ đồn thổi mà không, họ còn đưa ra những dẫn chứng người thật, việc thật. Ở xứ sở của bùa ngải người ta tin chuyện ngải là có thật.

Đến giờ tôi vẫn còn ám ảnh bởi câu chuyện của nhà văn Nguyễn Hữu Nhàn kể về một người bạn. Ông kể rằng, bạn đồng hương của ông quê Tứ Xã (Lâm Thao - Phú Thọ) dạy học nhiều năm ở xã Lai Đồng. Ông này vốn người xấu xí nên mãi không lấy được vợ. Nhưng sau nhờ ngải mà ông có vợ, có con. Nhưng người vợ chẳng may đột tử. Thay vì lo hậu sự cho vợ, ông bạn cứ ngồi... ngửi xác vợ! Lý giải điều này, những người biết về bùa ngải đều cho rằng, vì ông ta dùng ngải để lấy người khác một cách cưỡng bức nên khi vợ chết nếu không được thầy cao tay đến ké bùa (giải bùa ngải) thì sẽ chết theo vợ. Chính vì vậy, khi chưa được giải bùa, người đã trót nhờ ngải làm việc xấu cứ phải ngồi hít mùi tử thi!

Ngải trắng xương rồng

Cứ một người con gái xấu xí, người dân tộc mà lấy được anh chồng đẹp trai người Kinh là người ta đồn thổi chuyện ém bùa ngải. Ở Thanh Sơn người ta nói về chuyện của cô gái sống gần cầu Mịn. Người xấu như Thị Nở, mà xấu cả nết nữa. Vậy mà, một anh chàng làm nghề chủ thầu xây dựng người Hà Nội, đã có vợ đẹp, con khôn lại mê cô nàng vùng sơn cước như điếu đổ. Họ sống với nhau như vợ chồng, có con với nhau. Anh chàng chủ thầu xây dựng vương vào cảnh đa mang đành biến thành con thoi đôi chốn đi về. Vừa mới năm trước, nghe người dân nói, anh đã xây cho mẹ con một ngôi nhà cao rộng thênh thang vào bậc nhất nhì huyện.

Chuyện này nhiều người dân ở Thanh Sơn đều biết. Người ta bảo nếu không có bùa ngải thì làm sao một người trai Hà Nội đẹp trai, giàu có lại yêu say đắm một cô nàng xấu xí đến thế. Chuyện này khiến tôi liên tưởng đến một câu chuyện có nói đến bùa yêu của nhà văn Nguyên Ngọc. Câu chuyện đại ý: Một cô gái miền núi hình thức xấu nhưng yêu và lấy được anh bộ đội biên phòng đẹp trai. Họ sống hạnh phúc với nhau kể cả khi con cái đã xây dựng gia đình. Năm tháng trôi đi, nhưng tình cảm của hai người vẫn mặn nồng. Hỏi về chuyện bùa ngải, cả hai đều cười. Nhưng nhà văn tự giải thích "bùa yêu" là một tình cảm chân thực của những con người đối xử với nhau. Tình cảm ấy là một thứ bùa ngải tốt nhất.

Đi tìm dấu tích cây ngải

Tiến sĩ, Thiếu tướng, Nhà văn Nguyễn Chu Phác là một trong những người khá say mê tìm hiểu chuyện bùa ngải. Tin cây ngải là có thật, nhưng Chu Phác vẫn chưa gặp và chưa hình dung ra được cây ngải như thế nào. Đã hơn 70 tuổi, ông đi nhiều nhưng vẫn thấy điều mình chưa biết như một món nợ vô hình. Trong cuộc trò chuyện ông bảo: "Tôi thấy người ta nói cây ngải giống như cây gừng. Có người nói nó giống như cây hoa tóc tiên, có người lại chụp hình nó giống cây xương rồng".

Mặc dù miêu tả hình dạng có khác nhau, nhưng nơi đâu cũng nhắc đến sự linh nghiệm của ngải. Theo kiến giải của nhiều người, cây này chỉ có rất ít ở vùng sâu núi thẳm. Cây này ăn động vật (gà con hoặc chim rừng), cái khí chất của nó độc lắm. Nhờ cái khí thiêng ấy, muốn hại đối phương phải bào chế và cho người ấy uống. Đối phương sẽ trở nên ốm yếu thần kinh suy kiệt. Nhưng với mục đích hại người thì người chơi bùa ngải cũng không thoát khỏi chuyện ác giả, ác báo.

Ngải tím tóc tiên

Với mong muốn được biết một loại cây mang nhiều huyền bí trong đời sống của người dân tộc thiểu số tôi đã lân la dò hỏi nhiều nơi. Cuối cùng, tôi cũng tìm đến được với lý giải của một "ngải sư" có quen biết với Thiếu tướng Chu Phác tên là Sương Mãn Thiên. Theo lý giải của ông Sương Mãn Thiên thì cây ngải, cỏ ngải là một loại thực vật ngoại biến càn khôn, thường mọc trong những vùng rừng núi, nhiệt đới như thất sơn, Trường Sơn.

Ngải có đến gần 800 loại. Ngải là loài thực vật có củ, nhỏ nhất thì nhỏ hơn củ nghệ một chút như ngải đen, ngải nàng thâm, nàng xoài lớn thì có thể bằng bắp vế người đàn ông lực lưỡng như ngải mãnh hổ, cuồng phong, ngải tượng. Một số loài đã có tên khoa học và đã được công nhận tính năng chữa bệnh hay giúp ích cho cơ thể con người bởi các nhà nghiên cứu khoa học công bố. Nhưng đa phần cây ngải vẫn còn mang nhiều bí ẩn mà tên gọi chỉ được truyền miệng qua kinh nghiệm dân gian hay các ngải sư với nhau.

Theo các "ngải sư" thì loài cây này có tính linh tự nhiên kỳ diệu, ví dụ như một củ ngải khô đã vài năm để trong nhà không chạm đất nhưng khi để vào chậu kêu câu chú mời thần ngải về chứng thì vài tuần nó sẽ tự động mọc mầm sống lại, lên cây trổ hoa như thường. Có những thương gia làm ăn, buôn bán vô tình trồng một vài chậu ngải bún (còn gọi là ngải hẹ) ở trước nhà mục đích chỉ để làm cảnh. Nhiều người thấy từ khi mình trồng cây cảnh ấy tự nhiên đông khách đắt hàng. Chủ nhà cũng không biết là mình đã trồng loại ngải. Và thực tế, trong thế giới cây cảnh hiện nay, có rất nhiều loài cây thuộc họ ngải nhưng người bán, người mua đều không hay biết. Theo các "ngải sư", với những loài cây cảnh "ăn thịt" đều có thể xuất thân từ  những loại ngải khác nhau.

Cây ngải còn ẩn chứa trong nó nhiều điều bí hiểm.

Tuy nhiên, việc trồng cây ngải một cách vô tình cũng chẳng sao. Muốn có được bùa chú từ ngải phải có pháp sư thực hiện. Luyện ngải cách hay nhất là kiếm 7 cái đầu ông táo bỏ hoang nơi chùa, miếu, đình thần đem về trộn lẫn với đất thiên nhiên. Sau đó lấy một miếng chì vẽ khắc chữ bùa cột để dưới đít chậu, trứng gà sống dùng mực đỏ vẽ thêm chữ bùa chủ dùng mà mình muốn luyện cho chậu ngải đó. Chẳng hạn như ngải thương (làm ăn khấm khá), ngải ăn nói ngoại giao, ngải cầu tài,  ngải quan tư tất thắng (ra toà thưa kiện).

Người ta muốn tăng thêm chuyện linh thiêng huyền bí của ngải đã tạo ra nhiều câu chuyện nghe rất hoang đường xung quanh việc luyện ngải. ông Chu Phác kể: "Tôi cũng nghe nói đến chuyện luyện ngải. Khi ngải ra hoa, tối người ta cắm hương theo hình bát quái đỏ rực. Người yếu bóng vía đi qua, nhìn thấy giữa thâm sơn cùng cốc bỗng lập loè ánh hương thì rùng rợn lắm. Tôi cũng được nghe kể, khi luyện ngải, nhiều đàn gà lạc vào hôm sau cũng chỉ còn lại lông và xương".

- Biết chúng tôi muốn đến để tìm hiểu về bùa ngải, cụ Nhã bảo: "Tôi làm nèm giúp cho nhiều người dưới Hà Nội, Hà Tây, Hưng Yên lên đây. Từ bùa yêu, vợ chồng bỏ nhau, bùa giải quyết mâu thuẫn giữa các gia đình... tôi đều làm được hết. Con gái, con trai yêu nhau, định lấy nhau nhưng bị gia đình một bên không ưng thuận đến tôi làm cho cả hai gia đình đều gật đầu".

window.onload = function () {resizeNewsImage("news-image", 500);} Gia đình nào mâu thuẫn, gối chăn không hòa thuận đều tìm đến cụ. Gần 60 năm nay cụ Hà Xuân Nhã, (78 tuổi ở xóm Cá, thị trấn Tân Sơn, Phú Thọ) đã trở thành thầy "phù thủy" chuyên làm nèm (bùa ngải) để giúp cho mọi người yêu thương, gắn bó với nhau. Cụ Nhã bảo, đó là việc làm phúc, làm đức cho mọi người, khả năng đến đâu làm đến đó... Hà hơi vào quần áo Cụ Nhã vẫn còn nhớ đôi vợ chồng Thảo và Ly ở Sơn Tây (Hà Nội). Hai người đã tâm đầu ý hợp nhưng bên gia đình nhà cô bé Ly cương quyết không đồng ý với lý do hai người không hợp tuổi nhau. Hai người tìm đến nhà cụ Nhã vừa mếu vừa khóc. Cụ bảo với Thảo đưa cho cụ chiếc áo của Ly, đồng thời đốt 3 nén nhang, 1 đĩa trầu 3 lá xé thành 6 miếng và 2 quả cau được đặt lên bàn thờ để khấn tổ tiên. Cụ Nhã cho biết, lễ  khấn tổ tiên cần trầu cau, xin phép 2 người vợ lẽ của bố cụ (2 bà là sư phụ của cụ Nhã - PV). Nếu sư phụ đồng ý mới cho làm. Đồng thời cụ gieo quẻ âm dương lên cái đĩa, nếu âm dương mà được làm nèm mới hiệu nghiệm. Cụ Nhã cầm cả hai cái áo của cả hai người trên tay, miệng vừa lẩm bẩm vừa hà hơi lên toàn bộ chiếc áo, vừa đọc "thần chú". Hơn một tháng sau, vợ chồng Thảo lên cảm ơn cụ Nhã ríu rít, vì gia đình cô dâu đã đồng ý ngày tổ chức hôn lễ. Hòa giải đánh nhau là khó nhất Cụ Nhã khăng khăng khẳng định, nèm hòa giải là khó nhất, bởi mình không biết nguyên nhân vì đâu mà họ lại mâu thuẫn như thế. Làm được nhưng để hiệu nghiệm thì chưa cao bằng các loại nèm khác. Và thời gian để đảm bảo hiệu nghiệm cho loại nèm này thường ngắn. Ở xóm Cá có gia đình anh Hà Văn Năm và anh Hà Văn Bình hay mâu thuẫn với nhau. Hai nhà sống sát vách nhau, nhưng rất hay cạnh khóe. Nếu gia đình bên nào có chó sổng xích sang đi vệ sinh, nhà bên kia sẵn sàng vác gậy đuổi đánh. Vợ chồng cụ Nhã Thấy thế cụ Nhã  liền ra tay để giúp cho 2 gia đình được hòa thuận. Cụ  nhờ người đến giếng nước nhà anh Năm múc một chén nước lã, mang về nhà mình đặt lên bàn thờ  làm lễ. Sau đó, cụ nhờ người đó đổ chén nước đó vào giếng nước nhà anh Bình, vào thời điểm nào cũng được miễn là không được gia đình nào biết. Cụ Nhã đặt tên cho chén nước đó là "chén nước thương nhau" để cho hai gia đình giải hòa với nhau. Cụ Nhã bảo, tính khí con người ta cũng xuất phát từ nguồn nước sinh sống mà ra cả. Nếu một bên sống có tình có lý, hòa hợp với bên kia rồi thì tự ắt hai bên sẽ tự hòa giải với nhau. Thế rồi "chén nước nghĩa tình" của cụ Nhã cũng bắt đầu có hiệu nghiệm khi hai gia đình anh Năm và anh Bình từ chỗ không nhìn mặt nhau, chỉ 2 tuần sau đã hỏi han nhau. Không bao giờ làm điều xấu Cụ Nhã bảo: "Tôi  đã học nèm từ năm hơn 20 tuổi. Nay gần 80 tuổi rồi nhưng chưa bao giờ tôi làm điều xấu cả. Trước khi tôi học làm nèm, hai sự phụ của tôi đồng thời là hai người mẹ kế có dặn dò: Tối kỵ làm điều xấu, nếu phạm vào các điều đó dần sẽ tự mất hiệu nghiệm. Khi làm cho mọi người cụ không đỏi hỏi về mặt vật chất, chủ yếu là tấm lòng thành của họ. Người cân cam, gói kẹo đến làm lễ cũng xong. Làm nèm cho rất nhiều người nhưng cụ nhớ mãi một người phụ nữ ở Hà Nội biếu cụ 4 hộp sữa, 2 cân đường và 200.000đ. Cụ Nhã bảo cụ đã chữa cho chồng cô gái khỏi "bệnh" ngoại tình. Đó là lần cụ được "lại quả" nhiều nhất. Hiện chưa có khảo cứu khoa học nào về bùa ngải. Các nhà nghiên cứu cho rằng, những người đi xin bùa thường có ý thức giải quyết những vướng mắc của mình. Bùa chỉ giúp họ củng cố niềm tin để hòa giải với vợ (chồng) hay hàng xóm, hoặc quyết tâm hơn trong công việc mà thôi. Do vậy, nên nhìn nhận bùa ngải dưới góc độ văn hóa dân gian với tư cách là một hiện tượng tồn tại từ rất lâu trong đời sống của bà con dân tộc và loại trừ các quan điểm mê tín, dị đoan.

PNJ ƯU ĐÃI ĐẾN 15% CHO BST TRANG SỨC VALENTINE

Trong thế giới của những thầy pháp thời cổ đại tồn tại nhiều bí kíp kỳ lạ. Bùa ngải là một trong số đó. Ngày nay khoa học đã cho thấy đó là những điều hoang đường, tuy nhiên những câu chuyện đồn đại xung quanh chúng vẫn là những điều đầy hấp dẫn và nhuốm màu huyền bí.

Thuật luyện những giống thực vật đặc biệt và truyền cho chúng những khả năng siêu nhiên để đoán biết tương lai, cải tạo số phận, hay chữa trị bệnh nan y... thời xa xưa khá thịnh hành ở nhiều nước châu Á như Trung Quốc, Ấn Độ và khu vực Đông Nam Á. Người ta gọi đó là luyện ngải và tin rằng ngải giúp con người chế ngự sức mạnh huyền bí.

Những pháp sư cao thủ dành cả cuộc đời mình để luyện "công lực". Họ có thể biểu diễn những kỹ năng kinh dị như nhúng tay vào vạc dầu sôi, hay dùng đinh đâm xuyên qua người... Sau khi đã luyện thành cao thủ, họ sẽ tìm và chăm sóc một số loài thực vật mà theo họ có khả năng đặc biệt để truyền "công lực" sang. Các thầy pháp thuộc diện cao thủ bao giờ cũng là tay chuyên luyện bùa ngải hay độc trùng. Thông qua việc nuôi ngải, luyện độc trùng, các pháp sư khẳng định quyền năng của họ, qua đó đánh giá tài cao thấp.

Theo những câu chuyện lưu truyền, loại ngải quý hiếm nhất là Phù phấn ngải. Đây là một loại thực vật giống hoa lan đất nhưng có bộ rễ lớn hơn, thường mọc trong rừng thẳm. Loại ngải này có một lớp bột mịn phủ trên lá, nếu ai vô ý đụng phải sẽ thấy ngứa ngáy khó chịu, sau đó toàn thân sưng phù, đau đớn trong khoảng 100 ngày sẽ chết nếu không được các vị cao tăng cứu chữa. Loại ngải này rất hiếm, được gọi là "Phù phấn ngải" vì lớp bột rất độc trên lá. Nhưng nếu được tôi luyện đúng cách, nó sẽ trở thành một loại ngải cứu người rất quý.

Những cao tăng muốn tìm được loại ngải này phải vào sâu trong rừng thẳm. Khi tìm được, phải loại bỏ lớp phấn độc bên ngoài một cách rất khéo rồi đem trồng vào chậu đất nung, cho các chất tượng trưng cho Ngũ hành vào (gồm có đất núi, diêm sinh, sắt, gỗ mục, muối biển).

Sau khi nuôi trồng, người ta đặt ngải lên bàn thờ và bắt đầu luyện bằng các quyền phép của bản thân. Khi ngải được luyện xong, trong nó sẽ có 2 phần được gọi là thiên năng (năng lực tự nhiên) và linh phù (năng lực của người luyện). Các tay luyện ngải cao cấp còn nuôi ngải bằng trứng gà, hoặc máu gà. Họ cho rằng làm như vậy ngải sẽ mạnh hơn. Nhưng với những người non tay, cách luyện này có thể gây nguy hại cho chính họ. Phù phấn ngải luyện xong dùng để trị bệnh mất trí, hoảng sợ, thậm chí có thể tìm được người bị mất tích.

Một loại ngải còn quý hiếm hơn và đã bị thất truyền hàng trăm năm là Bạch đại ngải. Người ta cho rằng Bạch đại ngải mọc ở đâu thì các loài thú dữ đều hoảng sợ và không dám sinh sống ở quanh đó. Nếu ai đó trồng loại ngải này mà không biết về tu luyện thì sẽ nguy hại cho bản thân. Trước khi nhổ cây, phải ngâm một bài bùa chú, đại khái: "Nhiệm màu thay, nhiệm màu thay/Bạch đại ngải, Bạch đại ngải...". Nếu loài ngải này mà được một cao tăng luyện thì sẽ có thể giúp con người cải tử hoàn sinh.

Những pháp sư chạy theo vụ lợi cá nhân thường luyện một loại ngải hại người, đó là ngải yêu hay bùa mê, thuốc lú. Đó là thứ ngải để "lừa tình". Ai bị trúng ngải đó là tâm thần mê man, không biết gì về đạo lý, bỏ nhà cửa chạy theo tiếng gọi của ái tình. Những người bị trúng ngải yêu có dáng điệu luôn suy tư, hờ hững với xung quanh.

Loại Mê tâm ngải có tác dụng tương tự. Cây mê tâm lá màu xanh sẫm to bản, hình cái kiếm, hoa màu tím đen có đốm trắng, có mùi hắc rất khó chịu. Người trúng ngải này sẽ mất ăn mất ngủ, tâm thần bất loạn. Những kẻ muốn dùng ngải mê tâm hại người bắt buộc phải biết tên tuổi của nạn nhân thì mới thành công. Những tay nuôi loại ngải này thường bị dân làm ngải coi thường, liệt vào loại mờ ám.

Một loại ngải khác có tên khá kinh dị là Huyết nhân ngải. Nó mọc trong các khu rừng có thú dữ. Muốn tìm được Huyết nhân ngải, phải đợi vào đêm, khi ngải ửng lên màu đỏ như máu mới có thể nhìn thấy và nhổ được vì ban ngày lá cây màu xanh như bình thường. Hoa của loài ngải này nhỏ li ti và có màu đỏ như những giọt máu.

Tương truyền, loài hổ báo sau khi ăn thịt những người tuổi Dần sẽ bỏ lại quả tim của nạn nhân, từ quả tim bỏ lại đó sẽ mọc lên Huyết nhân ngải. Khi nhổ loài ngải này, phải đọc thần chú, luyện để nó hội đủ khí âm dương trong hàng năm trời. Củ của Huyết nhân ngải nếu đem ngậm một lát nhỏ sẽ giúp nhịn đói 1 tuần mà sức lực không suy giảm. Ngải này giúp người dùng có thần giao cách cảm, đoán biết được những sự kiện nghìn trùng xa cách.

Tại Trung Hoa có một loài thực vật rất quý hiếm mọc trong rừng sâu, trên những thân cây gỗ mục. Có những pháp sư cả đời đi tìm không thể thấy, nhưng nếu ai có duyên sẽ gặp được, đó là loại Mai hoa xà vương ngải. Theo những tài liệu về bùa ngải thì loài này có thân mềm mại, lá xanh đốm vàng trông như rồng cuốn. Hoa nở sắc vàng, hồng rực rỡ, có mùi hương vô cùng quyến rũ. Xung quanh cây có nhiều rắn chúa Mai hoa đến ở mới có tên như vậy.

Mai hoa xà vương ngải nếu luyện được thành công, khi ngậm vào miệng sẽ giúp thân thể cứng rắn như thép, dao chém không đứt. Nếu chẳng may ngải chết, người luyện phải làm lễ ma chay rất trang trọng và đem chôn trên vùng núi cao thoáng mát.

Ngày nay khoa học phát triển, không còn đất cho các pháp sư hành nghề luyện ngải nữa. Tuy vậy, những câu chuyện đậm màu huyền bí vẫn là đề tài hấp dẫn những người hiếu kỳ trong lúc "trà dư, tửu hậu". Mặt khác, các nhà Đông y học đang tiếp tục nghiên cứu những loài thực vật rất quý hiếm vốn được dùng làm ngải để dùng cho việc chữa bệnh.

1.Đôi điều về Ngải

Từ xưa đến nay, bùa ngảI vẫn là một đề tài muôn thuở trong lĩnh vực đờI sống tâm linh của con ngườI . Từ phương  Đông sang phương Tây, từ những nước nghèo như các quốc gia ở châu Phi, châu Á cho đến các cường quốc đông tây  như Anh, Pháp, Mỹ, Nhật, Trung Quốc, không một quốc gia nào lạI không có những tín ngưỡng về bùa ngảI cả.

Bùa chú, có không ít tài liệu.viết về lĩnh vực này. Đa số dừng lạI ở việc nghiên cứu bề mặt của vấn đề là chính.

Tuy vậy, những kiến thức trong các tài liệu đăng tảI phần nào giúp ta hiểu được về lĩnh vực bùa phép, chú thuật.

Nhưng, về ngảI nghệ, hầu như đó vẫn là một bí ẩn trong thế giới tâm linh này. Nếu như ở lĩnh vực bùa chú, ngườI ta có thể nhìn vào lá bùa mà đoán được nguồn gốc xuất xứ và công dụng của lá bùa đó đốI vớI cuộc sống. Nhưng ít có vị thầy nào đoán được nguồn gốc xuất thân của cây ngảI, cũng chưa thấu triệt được hết những tính năng giá trị sử dụng của cây ngảI trong cuộc đờI này.

Kiến thức về ngãi của thầy chủ yếu là do ngườI đờI trước để lạI cho đờI sau qua vài câu chú, cách nuôi trồng và tế luyện. MỗI lần truyền lạI cho hậu nhân, các thầy lạI tìm cách bớt lạI chút ít vì sợ trò giỏI hơn thầy. Kết quả bi đát, càng về sau, kiến thức về ngảI càng mai một,dẫn đến thất truyền.

Kẻ bịp bợm hoặc những tay biết chút đỉnh về huyền môn  theo kiểu " hiểu ít, nói nhiều" nhân cơ hội này lập tức trổ tài ba hoa nhằm mục đích khoe khoang kiến thức nhằm đánh bóng cho tên tuổI của mình hoặc để mưu toan lợI dưỡng cho bản thân.

Kết cục, kiến thức huyền môn đã mai một lạI càng tiêu tán nhanh hơn. Còn lạI trên thế gian này một màn sương mờ ảo của một thế giớI hư hư thực thực được tạo ra bởI vọng niệm mơ hồ của con người. NgảI nghệ bỗng trở thành một thứ tà thuật hạI đờI, trở thành một thứ gợI tình độc ác hay là một loạI ma thuật chiêu tài....

Thật đáng buồn thay cho giống loài của ngải...

Hôm nay, nhân lúc rảnh rỗI, buồn ngủ nên gõ chơi vài hàng phi lộ, mở đầu cho một loạt bài viết về ngảI nghệ mà bản thân từng hiểu biết qua. Chỉ mong kiến thức này phần nào vén bớt tấm màn huyền bí của thế giới tâm linh, trả cho họ nhà ngải cái bản lai diện mục của nó và giúp người đọc có cái nhìn khách quan không thiên lệch.

Chốn huyền môn vốn dĩ đầy hư ảo. Không có cái nhìn của trí tuệ soi bước hành trình tất yếu sa vào ma chướng mà không biết....

2.Ngải là gì?

Tôi có đọc qua khái niệm về ngải, chủ yếu trong các bài viết của Sương Mãn Thiên và Huỳnh Liên Tử(*). Nhưng chưa có định nghĩa nào làm tôi thoả mãn. Một người thì định nghĩa quá "đao to búa lớn", một người định nghĩa không chính xác ...

Ngải không phải là loài thực vật "ngoại biến càn khôn". Vì sao vậy? Vạn vật trên thế gian này, kể cả Thần Tiên Ma Quỷ cũng không qua khỏi Càn Khôn. Ngải chỉ là một loài thực vật hấp thụ linh khí của đất trời, nhờ hơi của đất mà sinh củ rễ, nhờ khí của trời mà mọc lá hoa. Làm sao có thể "ngoại biến càn khôn"  cho được?

Ngải cũng không đơn giản "chỉ là một loại dược chất thảo mộc mà các nhà chuyên môn đặc biệt đã tinh luyện gieo trồng, nuôi nấng trong phạm vi thần quyền". Nói như thế, HLT  đã đề cao vai trò của "quyền phép bí thuật" mà người luyện "đã truyền vào cây ngải, hoặc củ ngải". Nếu theo cách giải thích của HLT, không cần thiết là cây ngải, bất cứ một loài thực vật nào ta cũng có thể dùng "quyền phép bí thuật" để "truyền vào". Như vậy, tác giả HLT đã bỏ mất vai trò của cây ngải cùng với tánh linh của nó.

Vậy, giải thích về ngải thế nào cho đúng?

Theo những gì tôi được dạy và được hiểu, ngải là một loài thực vật đa số là thân thảo. Ngải bao giờ cũng có củ. Củ ngải đa dạng khác nhau tuỳ theo họ của nó. Chủ yếu là họ gừng riềng, họ lan chi... còn những loại độc tướng thuộc họ khác không tiện bàn luận ở đây vì xét thấy không phù hợp phổ biến đại trà.

Ngải vốn là loài thực vật có linh tánh sinh hoá không lường. Sư huynh Minh Tịnh của tôi trong một lần trà dư tửu hậu có buột miệng nói, ngải là loài hoá sinh. Tưởng có thể trồng như cây cỏ bình thường, nhưng khi có chuyện là nó rủ nhau đi mất dạng. Đổ chậu đất ra mà rây từng chậu cũng không tìm  thấy một củ nào. Vậy mà khi chuyện đã qua, ngải rủ nhau trở về cả vườn. Ngủ đêm thức dậy bước ra , mấy chậu ngải trống không bỗng mọc chồi xanh mướt.

Lúc đầu tôi không tin tưởng lắm. Nhưng sau này trồng chơi vài chậu cho vui cửa vui nhà, tôi mới biết những lời sư huynh tôi nói là sự thật...

Dựa vào đặc điểm này, nhiều thầy cao tay thường bỏ công trục ngải. Sau khi chuẩn bị chỗ ở sẵn sàng cho ngải, các thầy ra vườn ngồi trục. Cách trục của các thầy cũng đa dạng và khác nhau tuỳ theo môn phái mà mình theo học.

Phương pháp trục ngải có lẽ không tiện viết ra đây vì không phù hợp với vấn đề nghiên cứu. Hy vọng các bạn cũng hiểu và thông qua phần này.

Thầy cao tay và có duyên với ngải, chỉ cần trục một đêm là thành. Còn lại thông thường từ ba đêm đến bảy đêm mới có kết quả. Có những loại ngải quý xuất xứ tận bên Miên cũng theo bài trục của thầy về mọc mầm xanh um trong chậu.

Không trồng, không củ, không cây. Tự nhiên ngải mọc trong vườn , trong chậu đất trống không, nếu không có linh tánh và hoá sanh thì làm sao có thể xuất hiện?

Tánh linh của ngải còn thể hiện qua việc chọn người. Nếu hợp duyên, dù thân cây vàng héo, củ ngải bị dập nát hoặc úng gần hết, sau khi vùi vào chậu vài hôm sẽ xanh tốt trở lại. Ngược lại, dù đang xanh tốt, gặp người không hạp chỉ cần vài hôm là chậu ngải tàn rụi, củ ngải úng nát hoặc biến mất.
(còn tiếp)

1.Ngải Hắc hổ:

Cao độ đầu gối, lá nhỏ hơn bạch hổ, trên lá có đốm màu trắng tạo nên khu vực giữa sống lá tựa như lưỡi cưa. Nhìn sơ qua lá(lá xanh, đốm trắng) vằn vện như da hổ báo rất dễ nhận biết.

2.Ngải Bạch hổ:

Giống nhau ở chỗ sống lá có màu tía.

*Ngải bạch hổ chánh tông:

Hoa trắng là chủ yếu, có sọc tím chạy dài theo sống lá...nhiều công dụng...coi như 1 thứ ngải hội.

Sau này, ngải cũng lai tạp giao thoa nên hoa ngải thay đổi nhiều màu sắc khác nhau.

*Bông cây nga truật tím :

Là 1 trong 12 giống tra truật thuộc họ gừng, có mọc trên đỉnh núi Cấm sơn và Hoàng Liên sơn......về mặt y học đa số làm thuốc chữa bệnh phụ nữ ....hay góp phần làm thuốc ngâm rượu xoa bóp trật đả .....bó gân cơ bong trặc ..... (đọc tiếp...)

Đồng bào Cơtu ở các huyện miền núi Đông Giang, Tây Giang và Nam Giang (tỉnh Quảng Nam) thường lập làng sinh sống ở những vùng núi đá cheo leo, giữa lưng chừng trời. Địa hình hiểm trở và xa xôi ấy đã làm nên một tộc người Cơtu với bao huyền thoại kỳ bí về những độc dược có thể gây chết người chỉ sau vài phút giữa những cuộc giao tranh giữ đất, giữ làng.

Già làng Bh'riu Prăm đang giới thiệu về cách chế tác kịch độc Ch'pơơr

Từ bao đời, người Cơtu sinh sống giữa núi rừng Trường Sơn vẫn thường truyền lại cho nhau về những câu chuyện huyền thoại một thời của cha ông. Ch'pơơr - thứ vũ khí nhỏ bé nhưng lợi hại giúp người Cơtu tồn tại giữa núi rừng, không chỉ chế ngự những loài thú dữ, mà còn giúp những người con Cơtu đánh thắng giặc qua các cuộc chiến tranh chống xâm lược. Những huyền thoại ly kỳ gắn liền với kịch độc Ch'pơơr như "hút hồn" chúng tôi bên ánh lửa bập bùng...

Chế tác bí truyền

Chúng tôi tìm gặp già làng Bh'riu Prăm một ngày đầu xuân khi đặt chân đến huyện vùng cao Đông Giang. Trong góc nhà Gươl ở thôn văn hóa Bhờ Hồông, những câu chuyện về kịch độc Ch'pơơr - một loại kịch độc làm nên huyền thoại của người Cơtu giữa đại ngàn Trường Sơn hùng vỹ đã dần được già làng Bh'riu Prăm hé lộ.

Bên ánh lửa bập bùng, ngôi nhà Gươl càng thêm lung linh, huyền ảo và ấm áp; xua tan những cơn rét đặc thù ở các vùng miền núi. Một ít mật ong rừng được pha với mật nhân sâm mà già làng Bh'riu Prăm mang ra để tiếp những vị khách quý dưới xuôi khiến chúng tôi ấm lòng.

Già làng Bh'riu Prăm (85 tuổi, nguyên Chủ tịch UBND huyện Đông Giang, nguyên ĐBQH khoá VI,VII,VIII) - người được coi như "từ điển sống" về văn hoá của đồng bào Cơtu - rung chòm râu bạc trắng kể cho chúng tôi nghe những câu chuyện làm nên huyền thoại về loại kịch độc bí truyền của người Cơtu. "Loại kịch độc Ch'pơơr là kết tinh của cả một quá trình sáng tạo của tổ tiên người Cơtu. Và chỉ có những người có uy tín, hoặc có tài săn bắn giỏi, được cả buôn làng tin tưởng mới được truyền lại công thức chế tạo. Không phải ai cũng có thể chế biến được kịch độc, thông thường ngoài người Cơtu thì tuyệt đối không ai có thể biết được bí quyết chế tác món kịch dược này" - già Prăm bắt đầu câu chuyện về.

Lấy cho chúng tôi xem một mũi tên được cất giấu trong một chiếc ống tên bằng lồ ô đã lên bóng, già làng Bh'riu Prăm chỉ vào đầu tên chỉ được gắn 1 mẩu sắt nhỏ, tẩm một ít mủ đen đầu mẩu sắt. "Ngó rứa đó, chứ con nai, con sóc đến con cọp, con gấu,... chỉ cần bị chất độc này dính vào thì chắc chắn không thể sống được quá 5 phút" - già Prăm khẳng định.

Những đầu sọ con thú rừng vẫn thường được đồng bào Cơtu giữ gìn như một "chứng tích" còn sót lại cho quá trình săn bắt xa xưa của mình

Trông thì đơn giản, bởi Ch'pơơr mà chúng tôi được xem chỉ là một vết nhựa màu xỉn ở đầu mũi tên, nhưng công thức để chế tác loại kịch độc này là cả một sự sáng tạo kì diệu của người Cơtu. "Ví dụ nhé! Rắn độc cắn bác sĩ dưới xuôi có thể cứu chữa được, chứ cái này (độc Ch'pơơr) dính vào thì không ai chữa được đâu!" - già Prăm xua tay nói.

"Bây giờ số người Cơtu biết làm Ch'pơơr không nhiều đâu, nếu không muốn nói là chỉ có người già mới biết. Phần vì người Cơtu không còn đi săn như xưa nữa, phần vì các cuộc giao tranh, chiến đấu cũng không còn xảy ra" - già làng Bríu Prăm cho biết thêm.

Kịch độc chống thú dữ

Sống ở những vùng non cao, hiểm trở giữa thời thiết khắc nghiệt, từ xa xưa đồng bào Cơtu luôn phải đối mặt với những nguy hiểm do thú dữ tấn công. Chính vì sống giữa mối hiểm hoạ đang đe doạ rình rập mà người Cơtu đã biết chế tác ra những thứ vũ khí lợi hại nhằm duy trì cuộc sống cho buôn làng mình.

"Ngày ấy, thú dữ còn nhiều lắm. Đồng bào ngủ ở nhà Gươl bắt gặp cọp về tận bản; bắt trâu, bắt bò là chuyện không hiếm" - già làng Bh'riu Prăm kể. Kịch độc Ch'pơơr là một trong những giải pháp hữu hiệu chống lại sự tấn công của thú dữ giúp người Cơtu tự vệ và sinh tồn.

Khuya. Vùng cao rét đậm, những màn sương giăng ngang trên đỉnh nhà Gươl một lúc càng nhiều khiến chúng tôi phải ngồi yên một chỗ cho ấm. Già Prăm vẫn đang say sưa kể những câu chuyện về món độc dược bí truyền này. Một lát sau, già cho người gọi thêm một cụ ông nữa để tiếp chuyện. Đốt mạnh những nhánh củi khô cho ánh lửa cháy bùng lên sưởi ấm, già Prăm chỉ tay về phía một cụ ông vừa đến nói: "Đây là anh Bảy (cựu chiến binh Alăng Bảy - PV), một người con Cơtu đã dùng chất độc Ch'pơơr giết hàng chục con hổ, gấu, heo rừng,... bảo vệ buôn làng".

Khi thú dữ không còn về phá làng, đồng bào Cơtu lại thường vui múa hát cồng chiêng trong ngày hội buôn

Rít mạnh điếu thuốc còn đang cháy dở, ông Alăng Bảy nhả khói thuốc liên hồi tạo thành những vòng tròn xoáy trên không trung. Ông cười hào sảng, mắt sáng lên vẻ tự hào: "Năm đó, buôn làng mình sống ở giữa núi, hoang vu lắm nên các loài thú thường hay đến phá làng, bản. Ngày xưa, đồng bào làm gì có súng đạn như bây giờ, chỉ toàn dùng nỏ tẩm độc Ch'pơơr vào mũi tên để chống lại muôn thú dữ".

Rồi ông Bảy trầm tư một hồi và chợt loé sáng mắt lên như nhớ ra một điều gì đó rất tự hào. Già Bảy tiếp: "Một lần, tôi theo người cha đến giữ đồi lúa trên một mái chòi được dựng trên sườn núi gần rẫy. Hôm đó khoảng 5 giờ sáng, chúng tôi phát hiện một đàn heo rừng đến phá rẫy của nhà mình. Cha tôi cầm chiếc dụ (cây giáo của người đàn ông Cơtu) lao đến phóng thẳng vào đàn heo rừng đang ăn lúa khiến một con bị thương ở đùi. Do bị thương nên đàn heo càng hung dữ, chúng tiến đến rượt đuổi cha tôi mà tấn công. Được sự trợ lực của tôi kịp thời nên cha tôi đã thoát nạn.

Khi cha tôi bị thương, đàn heo rừng vẫn ở đó. Cuối cùng chúng tôi phải dùng đến nỏ tẩm độc Ch'pơơr để đối phó. Trận "giao chiến" với lũ heo rừng đó đã cho tôi nhiều bài học quý về phương án đối phó với loài thú dữ".

Về sau, chính ông Alăng Bảy là một trong số những thanh niên, trai bản giữ được "kỷ lục" trong việc dùng nỏ chống thú dữ đến phá buôn làng. Và sau này, những kinh nghiệm quý báu từ việc vận dụng nọc độc Ch'pơơr đã được đồng bào Cơtu áp dụng trong việc đánh giặc ngoại xâm, gìn giữ buôn làng.

Ch'pơơr là một loại cây rừng, thường mọc ở những vùng núi cao dọc các thượng nguồn sông suối, thác ghềnh. Mủ cây Ch'pơơr được người Cơtu chứa trong một chiếc lá, sau một quá trình thêm thắt các nguyên vật liệu, nấu kĩ, phơi sương, lại được cô đặc lại; mất gần 2 ngày mới có thể làm được Ch'pơơr. Loại kịch độc này được dùng để phết lên đầu mũi tên để đi săn là chủ yếu. Tùy vào từng người có thể "thêm thắt" thêm một số chất liệu như nọc rắn, bồ hóng ở bếp hay mủ cây sơn..., nhưng điều quan trọng nhất của Ch'pơơr là một loại mủ lấy từ cuống lá của một loại cây đặc biệt. "Loại cây ấy thường mọc ở đầu nguồn những con thác, rất hiểm trở. Và chỉ có những người được "làm phép" mới có thể lấy được mủ để làm Ch'pơơr" (?!)

Mỗi khi kiếm được "chiến lợi phẩm", các em đưa ngay lên miệng ăn, thậm chí hồn nhiên tranh giành nhau, bất chấp thứ quả đó đã thối ủng, mốc đen...

Khoái chí tận hưởng một quả xoài đã mốc đen vỏ

Ra khỏi khu chợ rẽ lên hướng cửa khẩu quốc tế Lao Bảo - Quảng Trị (cách đó khoảng vài trăm mét), một nhóm các em nhỏ khác đang vui mừng trở về bản với những bao ni lông đựng đầy táo, xoài, cam cũng đã nham nhở thối...

Hầu hết các em là con em bà con Vân Kiều ở bản Ka Tăng, thị trấn Lao Bảo, Hướng Hóa, Quảng Trị.

Những tiểu thương ở khu chợ này cho biết, nhiều em trong số đó đang là học sinh thuộc trường tiểu học số 2 Lao Bảo (điểm trường Ka Tăng). Mỗi ngày ít nhất cũng có hàng chục em đi lại quanh khu vực bán hoa quả này để bới rác tìm trái cây thối ăn.

Tôi hỏi chuyện một vài em, có em Hồ Văn Hương, Hồ Văn Hên, Hồ Văn Hứa, đều đang học lớp 2 trường tiểu học số 2 Lao Bảo; em gái Hồ Thị Loi đang học lớp 1 cũng tại trường này. Hương hồn nhiên: "Thấy mấy bạn đi nhặt quả ăn, vừa không mất tiền lại vừa được ăn nên đi theo. Ở bản em nhiều đứa đi nhặt lắm nên phải đi sớm và nhiều khi phải tranh giành mới có ăn".

Chị Hồ Thị Xa, mẹ Hương, cho biết Hương có đến 5 anh em, em là con thứ 3. Chị có nói Hương đừng đi "mót" trái cây thối nữa nhưng em không nghe nên chị cũng... đành chịu.

Đối nghịch lại với sự hồn nhiên của các em nhỏ là sự thản nhiên của hàng trăm lượt người lớn qua lại mua bán trong khu chợ. Tất cả họ đều thấy nhưng không ai lên tiếng nhắc nhở hay khuyên răn đám trẻ. Cứ như vậy, đám trẻ đó đã ăn trái cây thối ở khu chợ này suốt cả năm trời.

Bới bãi rác...

... bới thùng xốp...

... hay lục tung thùng rác...

... để tìm kiếm và tận hưởng những trái cây đã thối rữa, bị những người bán hàng vứt bỏ

Chia nhau ngay tại "hiện trường"

Tranh giành nhau

"Chiến lợi phẩm" mang về cho gia đình

Nghèo khó và đông con là cảnh chung của những gia đình ở bản Ka Tăng. Đó chính là nguyên nhân khiến các em phải lao ra chợ kiếm hoa quả thối rữa về ăn

Trên lưu vực phía nam cửa lạch sông Gianh, có một làng vạn chài mà đại đa số vốn gốc từ các làng Xuân Hồi, huyện Lệ Thủy và vùng "Hạ Vực Tròn chí Roòn Giang, hói mẹ hói con vọng ư địa phận", di cư đến.

Họ đến đây cùng với con cháu trên những chiếc thuyền câu vừa là phương tiện hành nghề sinh sống, vừa là nhà ở cho gia đình.

Những chiếc "nhà thuyền" tuy bé nhỏ, nhưng cũng đủ:

"Đủ tranh đủ tre
Chỉ thiếu hai hè
Đủ giường đủ chiếu
Chỉ thiếu màn the
Đủ dè đủ gót
Đủ thung đủ che
Đủ bàn thờ, chiếu trải
Chỉ thiếu sậy gụ tủ chè..."

Những vạn chài du canh du cư này tuy phân tán rất rộng nhưng hội tụ cũng rất nhanh. Sự phân tán hay hội tụ của họ tùy theo lịch trình con nước, tùy theo từng nghề nghiệp một ở từng khúc sông, khúc hói nào đó, cũng tùy theo thời tiết mùa vụ. Bời lẽ, mỗi loại cá chực ăn mồi vào một lúc nào đó nhất định trong khoảnh khắc trăng, nước nào đó, mùa hè khác với mùa đông, tháng này ngày nước triều lên xuống khác với tháng trước v.v... Cho nên thời gian nhàn rỗi để gặp nhau không nhất định được. Sự hội tụ hay phân tán của người vạn chài cũng còn tùy thuộc mỗi "lối sống" của mỗi loại cá.

 

 

Và, người vạn chài làm nghề theo đuôi con cá trên sông hói không đủ sức để sắm nhiều thứ chài lưới cho mọi thức cá để cùng nhau hàng loạt câu kéo, cùng nhau hàng loạt vại chài, để rồi cùng nhau nghỉ ngơi một lúc, hội làng với nhau một lục. Mỗi người một cảnh: người nghỉ, kẻ làm. Khi tụ, khi tán là vậy.

Người làm nghề câu, nhất là nghề câu cần, là nghề khó kiếm ăn nhất, nghèo cực nhất, mặc dầu nghề này cần rất ít vốn, chỉ vài cái cần câu, vài cái ống câu, một số lưỡi câu tự tạo thế là đủ vốn xuất nghề. Nhưng không dễ gì câu được nhiều cá, nên đời sống rất khó khăn.

Trong khi đó, với nghề câu vàn, còn gọi là nghề bủa câu thì vàn câu càng dài, móc được nhiều lưỡi câu một lúc và nhiều con cá cắn mồi cùng một lúc, hoặc như kéo lưới cũng vậy, lưới càng dài, càng rộng thì vây được diện rộng nhiều loại, nhiều con, nhiều loại cá sẽ bị mắc lưới một lúc. Nghề chài cũng vậy, chỉ cần nắm được luồng cá bất kỳ, ăn ở đâu, nhử mồi cho chúng tập trung, rồi bất thình lình tung chài ra chụp...

Riêng với nghề câu cần thì phải có cách "mời cá" ăn mồi, phải có cách "gợi thèm" cho cá cắn câu và khó nhất khi cá đã cắn câu rồi mà không "cao tay nghề" cũng mất mồi không được gì. Nó đòi hỏi người câu phải tùy mỗi "đối tượng" mà lựa chọn con mồi, vì một thứ cá có sở thích khác nhau, đến cả thời tiết cũng thay đổi "khẩu vị".
Cho nên, người làm nghề câu cần luôn luôn làm ăn "riêng lẻ", không thể cụm lại để cùng làm cùng hưởng được.

Chúng ta thấy, mỗi thuyền câu, hình như họ sống độc lập, "mỗi người một phương trời, một con thuyền, một mái chèo, một cần câu, một bếp lửa" bập bùng đó đây khắp vùng sông nước... Thế nhưng, đôi khi, trên những bãi vắng cồn hoang, có hàng chục, có khi năm ba chục chiếc "nhà thuyền" tụ họp thành xóm làng, một thứ làng xóm thầm lặng, yên ấm không như các cuộc họp làng trên đất, luôn rầm rộ, ồn ào tiếng trống, tiếng đánh mõ, tiếng người kêu kẻ gọi, tiếng người đi kẻ chạy... Làng chài tự phân, rồi tự nhập...

Ngày xưa, khi chưa có đất định cư, cuộc sống người vạn chài ở phía bờ nam cửa lạch sông Gianh còn "lênh đênh mạn thuyền" nhưng không vì thế mà quên gốc rễ của cha ông, nên cứ đến ngày giỗ tổ khai canh làng Xuân Hồi vào dịp đầu năm, tất cả mọi người đều trở về làng, viếng thăm mồ mả; thắp hương cầu nguyện tổ tiên, nộp tiền công quỹ gia tộc, rồi lại mỗi người một phương trời...

Rõ ràng, con chim kia bay mãi cũng trở về rừng về cội, con cá nọ bơi hoài cũng về nguồn về vịnh! Cho nên người Quảng Bình trước đây, mỗi khi xa nhà, xa quê, làm ăn nơi xứ lạ đất người, hễ nhìn gặp những chiếc thuyền câu trên sông hói, đều thấy buồn, chạnh nhớ đến quê hương xứ sở? Đêm đêm, những ngọn lửa thuyền chài lại gợi nên những kỷ niệm cũ nơi chôn rau cắt rốn, nơi cội nguồn gốc rễ...

Từ những ngọn lửa thuyền chài, người xa quê còn liên tưởng đến ngọn lửa lập lòe trên bãi biển sau những trận bão vừa hạ cơn sóng, ngọn lửa của những người thân đi tìm người bị nạn, đốt lên đây đó, vừa để sưởi đêm lạnh vừa làm tín hiệu cho ai đó, may ra còn ngất ngưởng, trôi nổi giữa trùng dương, biết bờ biết bãi mà cố gắng hướng về...

 

 

Cho đến khi người vạn chài trên sông Gianh được cá voi; vua ban sắc phong thần cá là "Nam Hải Thượng Đẳng Thần" và được ban cấp phần đất hoàng sa bạch thổ của làng Bồ Khê làm nơi định cư, xây đền thờ cá voi, người vạn chài phía nam cửa lạch sông Gianh mới hình thành ra làng xóm, gọi là "ấp Thanh Hà" (nay thuộc xã Thanh Trạch).

Từ đó, người vạn chài nơi đây mới chấm dứt cuộc đời trôi nổi trên sông nước, tránh được tình trạng "sinh nhai ư giang thượng, thác táng ư giang tâm" (làm ăn sinh sống trên mặt sông, chết chôn vào lòng sông).

Sở dĩ có thành ngữ buồn thảm này là do thuở xưa ấy, người vạn chài là dân du canh du cư, trú ngụ rày đây mai đó trên khắp sông nước, làng xóm của họ khi tụ khi tán, không có một nơi định cư cơ bản.

Mặc dầu có láng xóm thôn ấp mới rồi, nhưng theo lệ tục của làng gốc cũ cứ rằm tháng Giêng, vạn chài bờ nam cửa lạch Sông Gianh vẫn "họp làng" như ở làng chính cũ Xuân Hồi, thu gom tiền đóng góp, vào quỹ gia tộc đem về Xuân Hồi, để tỏ rằng, người vạn chài này không bao giờ quên gốc rễ, đinh ninh một dạ "ly hương bất ly tổ" (xa làng mà không rời họ).

Cuộc hội làng này còn bàn đến lễ cúng rằm tháng Ba tới mà người vạn chài ở đây xem như ngày rằm tháng 7 xá tội vong nhân.

Khác với các làng nông nghiệp, ngày rằm tháng 4 chỉ cúng hoa, quả chè xôi, nghĩa là cúng chay theo phép nhà Phật, không sát sinh mà còn phải phóng sinh, ngày rằm tháng 3 người vạn chài Sông Gianh gốc Xuân Hồi lại cúng cả heo, cả xôi, cả cá, phối hợp với cả hoa quả, bánh kẹo.

Đến ngày ấy, tất cả thuyền chài của mọi "hộ nhà thuyền" cùng với thuyền câu biển, đều tập hợp lại, kết thành một mảng bè bằng thuyền khổng lồ, neo đậu giữa dòng sông trước cửa lạch, trên lát ván làm mặt bằng để đặt hương án, bàn thờ cúng tế và cũng để làm nơi hội họp giống như ở chốn "đình trung".

Trong thời gian như vậy, những "hộ thuyền" dùng mui thuyền làm lán trại tạm sống trên bãi sông, họp lại cũng như một "xóm chài", một xóm ấp của làng mạc trong vùng. Đó là tiền thân của làng "Thanh Hà", trước khi được cá voi, trước khi Vua cấp đất, một làng chài vừa có nhà cửa xóm thôn trên "cát vàng đất trắng" (hoàng sa bạch thổ) vừa có "vạn chài" (nhà thuyền) trên dòng Sông Gianh (phía bờ nam).

 

 

Cái đáng ngạc nhiên mà cái cũng bình thường nhất là trong nội dung "ngôi đình thuyền nổi" giữa cửa lạch Sông Gianh này cũng có đủ cờ, đủ quạt, đủ tàn, đủ lọng, đủ chuông, đủ trống, đủ áo mũ cân đai cho các vị chủ tế, bài tế, cùng đủ văn, đủ sớ, đủ lễ, đủ nhạc, chẳng khác gì các lễ hội, các buổi Xuân Thủ Kỳ Yên của các láng xóm trên đất liền.

Lệ làng vạn chài Thanh Hà quy định: Hội làng tháng 3 cúng tế trong hai đêm một ngày.

Đêm đầu và nửa ngày hôm sau là lễ giỗ tổ khai canh được tôn thờ làm thần Thành Hoàng bổn thổ. Chiều ngày đó chuẩn bị vào lễ đám chay tế cô hồn và suốt đêm là lễ siêu độ cô hồn do các bậc tu hành trong các chùa ở Bồ Khê xã được rước mời. Lễ siêu độ, chủ yếu là trong kinh Phật để cầu hồn, sau đó làm lễ phóng sinh, phóng đăng (thả chim, cá, thả đèn)

Cái đẹp và cái riêng biệt của hội làng này là chỉ người của vạn chài tham dự và buổi lễ tổ chức ngay giữa dòng sông, không có người trên đất liền đến nhập hội, nhưng lại rất đông thuyền bè của các làng vạn chài trên lưu vực sông Gianh tham dự, cho nên, nó gần như một buổi họp thuyền cả lưu vực sông Gianh!

 

Người các làng vạn chài cũng như người vạn chài Xuân Hồi đến "hội làng" như vậy là đến để cầu nguyện, để cúng lạy. Cái khác biệt của hội làng trên sông Gianh là chỗ này. Lễ mà không có hội, chứ không phải như các lễ hội khác. Thế nhưng, người ta vẫn đặt cho nó một cái tên là "Hội Làng", với nghĩa thực của nó là "họp làng" nhưng là họp với tính chất vui vẻ, tự nguyện chứ không phải những cuộc họp làng theo ý nghĩa hành chánh.

Cứ tưởng tượng, giữa một vùng trời biển mênh mông, đêm đen đầy sao, sông Gianh bát ngát, bốn bề yên lặng, có một cụm thuyền với bao nhiêu đèn đuốc đủ màu sắc, với tiếng chiêng, tiếng mõ, tiếng kèn, tiếng trống, đồng vọng, ngân vang, hòa tan vào không trung sông nước, sẽ gợi lên cho con người biết bao suy ngẫm...

 

 

Và từ giữa dòng sông, trên mặt biển bao la, những chiếc đèn phóng đăng bập bềnh nhấp nhô le lói, như những con đom đóm trong bầu trời, càng làm cho những người chung quanh hiện đang ngắm cảnh, không khỏi nhớ đến những linh hồn người "tử nạn" từ ngoài cõi trùng dương qua các trận bão bất ngờ...

Xót tình đồng nghiệp "sinh ư giang thượng, thác táng ư giang tâm", người đi dự hội làng trên Sông Gianh không cầu mong sự vui chơi hội hè mà chỉ mong gửi chút lòng mình vào những lời cầu nguyện, vào những "cây đèn, cây hương, tờ vàng mã" trôi nổi trên dòng nước đi ra biển Đông vô tận...

Và cũng vì vậy mà tình quê, tình bà con họ tộc làng xóm cứ vương vấn, đeo đẳng lấy tâm hồn con người, qua âm thanh của tiếng chuông, tiếng mõ trong khoảng vắng đêm trường mà họ gặp khắp nơi trong cuộc sống đó đây!

Có lẽ chẳng nơi nào trên thế giới cúng âm hồn mà quy mô tổ chức lại có tính cách toàn dân trong một thành phố như ở Huế trong ngày lễ cúng âm hồn 23 tháng 5 âm lịch. Đây là một hình thức cúng tế mà đơn vị tổ chức nghi lễ vừa có tính chất đơn lẻ trong từng gia đình, lại vừa có tính chất cộng đồng trong từng đoàn thể, tổ chức, tập thể những người cùng chung một ngành nghề, cùng ở trong một thôn, xóm, phường.

Tại sao toàn dân Huế lại tổ chức cúng âm hồn trọng thể như vậy, và lý do nào tập tục cúng lễ này lại còn giữ được qua bao nhiêu biến động của cuộc sống. Chúng ta hãy giở lại trang sử cũ của đất nước.Ngày 1-8-1883, Pháp nã đại bác vào Thuận An. Tối 20 tháng 8, Thuận An thất thủ; đột phá khẩu vào kinh thành đã mở. Triều đình hoang mang lo sợ, chỉ có Tôn Thất Thuyết cương quyết lập trường đánh Pháp. Cuộc chiến đấu tự vệ mà ông và các đồng sự ráo riết chuẩn bị từ lâu đã đến lúc phải bùng nổ. Đêm 04-7-1885, Tôn Thất Thuyết chỉ huy cuộc vũ trang chống Pháp. Đánh vào sào huyệt giặc ở Mang Cá và khu Tòa Khâm bên sông Hương. Quân ta chiến đấu rất gan dạ. Tôn Thất thuyết bố trí cuộc tấn công rất chu đáo, nhưng vì khí giới kém nên bị thua trận. Địch chiếm thành và đốt phá, hãm hiếp, giết chóc cướp bóc không từ một ai. Một cuộc chạy loạn hết sức đau thương và bi thảm xảy ra. Hầu như không có gia đình nào lại không có người bỏ mạng trong biến cố này. Chịu ảnh hưởng nặng nề nhất là số dân chúng ở trong thành. Ngày 23 tháng 5 âm lịch (5-7-1885) từ đó trở về sau đã biến thành ngày giỗ lớn, ngày "quẩy cơm chung" hằng năm của cả thành phố Huế. Họ cúng cho tất cả những người tử nạn: quân sĩ, dân chúng, quan lại, thợ thầy, do nhiều nguyên do: hoặc bị dày đạp, chen lấn nhau mà chết, hoặc bị đạn Pháp, hoặc bị ngã xuống thành khi tìm cách leo ra khỏi thành, hoặc sỉa chân rơi xuống hồ ao dày đặc trong thành, nhất là hồ Tịnh Tâm v.v... trong khoảng từ 2 giờ đến 4 giờ sáng ngày 23 tháng 5 năm Ất Dậu.

 

 

Ngày chính cử hành nghi lễ là ngày 23 tháng 5. Nhưng đối với các tư gia thì có thể tùy theo từng gia đình mà tổ chức từ 23 tháng 5 đến 30 tháng 5.

Với các tổ chức tập thể và thôn phường trong thành phố, ngày cúng lễ cũng không quy định một cách cứng rắn. Nhưng thông thường ngày chính lễ vẫn là ngày 23 tháng 5. Những tổ chức cúng âm hồn ngày 23 tháng 5 là do nhân dân tự động kết hóp tổ chức ở các thôn, xóm, phường, xã ở trong tỉnh, các người cùng nghề nghiệp, chung sinh hoạt như tiểu thương các chợ lớn, nhỏ, các khuôn hội, chùa chiền, các tổ chức từ thiện. Hầu như toàn thể gia đình và tổ chức tập thể ở Huế đều nao nức cúng âm hồn do xuất phát từ lòng cảm thương những người bị chết trong biến cố một cách bi thương và oan uổng, hồn bơ vơ vất vưởng, không có ai cúng cấp cho nên cúng âm hồn có ý nghĩa cao đẹp là công cho "thập loại chúng sinh" chứ không hẳn cúng cho thân nhân trong gia đình mình. Tính nhân bản rộng lớn vả đẹp đẽ là ở chỗ đó

Từ ngày 23 tháng 5, nếu là một đu khách mới đến Huế lần đầu, người ta sẽ ngạc nhiên khi thấy vô số rạp được dựng lên để cúng âm hồn trong thành phố. Nhạc cúng lễ vang động khắp nơi, hương trầm nghi ngút tỏa cả đêm lẫn ngày. Ban đêm các thời cúng của từng gia đình được đặt trước mặt nhà, hương đèn được đặt sẵn. Lễ vật cúng ít nhiều tùy gia cảnh nhưng tối thiểu phải có chè, cháo, gạo muối, bông ba hoa quả, hương, nhang trầm, hột nổ, áo binh, giấy ngũ sắc cau trầu rượu. Đặc biệt trong lễ cúng 23 tháng năm này, từ gia đình cho đến tập thể, phải nhớ có một bình lớn nước hoặc một thùng nước chè đầy và một đống lửa đốt bên cạnh bàn thờ cúng. Người cúng tin rằng các âm hồn sẽ đến uống nước và sưởi ấm bên đống lửa, vì nhiều người trong biến cố đã chết khát, và chết lạnh lẽo dưới ao, hồ, sông suối trong rạng ngày 23 tháng 5.

 

 

Đó là lòng thương người chết vất vưởng dọc đường, dọc sá nên bàn cúng phải đặt trước sân (nếu là người thân và chết ở trong nhà thì mới bày bàn cúng ở bàn thờ). Rõ ràng tập tục cúng âm hồn này thể hiện một tấm lòng nhân hậu bao la của người cư dân xứ Huế.

Nghi thức cúng âm hồn trang trọng nhất được tổ chức tại các am miếu trong thành phố Huế. Miếu âm hồn được thành lập lâu năm nhất là ngôi miếu ở góc đường Mai Thúc Loan và Lê Thánh Tôn hiện tại, nằm ở phía đông nội thành, cách cửa Đông Ba chừng 300 mét, ngôi miếu này được xây dựng vào năm 1895, sau biến cố thất thủ kinh đô mười năm, trải qua các cuộc đổi thay, nay vẫn còn.

Tiến trình nghi lễ cúng tại miếu âm hồn hằng năm như sau:

- Ngày 22 tháng 5, dựng rạp ngoài trời, trang hoàng khu vực cúng tế ở miếu và bàn cúng lễ ở ngoài trời. Có năm lại thiết lập đài chiến sĩ trận vong trước miếu.

- Sáng 23 tháng 5, khoảng 7 giờ sáng làm lễ khai kinh, tụng kinh.

- Trưa 23 tháng 5, cúng ngọ theo nghi thức tôn giáo.

- Chiều 23 tháng 5, lúc 14 giờ làm lễ tế cúng âm hồn theo nghi thức tế lễ của Khổng giáo. Quan trọng nhất là ông chủ tế và ông xướng lễ. Tại đài chiến sĩ trận vong thì làm lễ truy điệu.

Các người đảm nhiệm việc cúng lễ y phục chỉnh tề theo quy định. Phường bát âm được mời đến để cử nhạc trong buổi lễ.

Buổi lễ kéo dài suốt cả buổi chiều. Phần chính trong buổi lễ là đọc văn tế.

Qua nhiều bản văn tế sưu tầm được, chúng ta thấy người viết văn đã truyền một niềm xúc động vô biên cho người dự lễ:

"Lô nhô trẻ dìu già, ông dắt cháu, chân còn đi đầu gục lìa vai.

Lao nhỏ con khóc mẹ, vợ kêu chồng, tiếng chưa ngớt xương đã chất đống.

Oan uổng quá mấy ông trên võng, thình lình sét đánh, sống chẳng trọn đời.

Tội tình thay lũ trẻ trong nôi, cắt cớ sao sa, chết đờ trắng bụng.

Thương mấy cụ khiêng sơn nón đấu, nặng nợ cơm vua áo chúa, được da ngựa bọc thây mới sướng, tức vì sao "tử bất thành danh"

Tủi mấy cô áo chít quai trơn, vui niềm tài tử giai nhân, nỡ vũng bùn chôn ngọc cho cam, uổng cái sổ "sanh nhi vô dụng".

Trước một trận mưa đen mịt tối, tất thảy người mà tự thảy quỷ, một vùng chôn kẻ cực người sang. Sau ba hồi trống dục loa dồn, biết phận là biết đâu duyên, ba thước lấp anh hay chú vụng".

Người gây ra thảm cảnh đó là quân đội xâm lược Pháp:

"Ai ngờ vận trời năm Ất Dậu, tiết tháng năm còn dưới tuần trăng.

Ghê thay luồng sóng ở Tây phương, quân đội Pháp kéo lên bắn tóe.

Trận khói lửa đưa người chín suối, mất xác mất thây.

Nào sang hèn rồi kiếp ba sinh, hết hồn hết vía"

Trước thảm cảnh đó, cầu mong cho các hồn chóng siêu thoát, xin tinh linh các đấng phò trì cho Tổ quốc trường tồn. Đó là ý nghĩa mà bài văn tế muốn truyền đạt:

"Nào hồn đông hồn tây, hồn nam hồn bắc, chẳng đâu không gọi hồn về.

Hỡi cô phu, cô phụ, cô tử, cô thần, may hãy còn mình, mình cúng

Cúng cha anh chú bác, thím mợ cô dì ta cả thảy, đau đoàn sau cùng đau đoàn trước, tình nhất sinh nhất tử sơ khác gì thân.

- Này hương hoa vàng giấy, xôi rượu muối trà, chút gọi rằng nếm lấy hơi, xin nếm lấy lòng, nghĩa đồng chủng đồng bào, thác xem như sống.

Hỡi tinh linh các đấng, phòng trì cho Tổ quốc trường tồn

Này quốc ngữ đôi hàng, ao ước những chí thành năng động. Thương ôi! Xin hưởng"

Buổi tối là lễ đăng đàn chẩn tế do các nhà sư đảm nhiệm. Chủ lễ là một vị hòa thượng, tuổi cao đức trọng, đứng dọc hai bên là sáu vị kinh sư. Ý nghĩa của lễ đăng đàn này là cầu nguyện cho các hương linh được siêu thoát.

Sau cuộc lễ là hình thức phóng sinh: chim, lươn, cá v.v...

Trong lễ "đăng đàn chẩn tế", vị hòa thượng chủ lễ thỉnh thoảng lấy tay vốc từng nắm xôi và đồng tiền kẽm đặt sẵn trong một cái khay lớn vất ra sân. Đám trẻ con chen chúc nhau lượm các đồng tiền trên lấy đây đeo cổ để trừ yêu ma quỷ quái.

 

 

Sau kỳ lễ tế, vào ngày 12 tháng 6 âm lịch có tục đi chạp mộ tập thể những người tử nạn trong ngày thất thủ kinh đô (địa điểm gần lăng cụ Kinh Tế, trên đường vào chùa Trà Am, có hai đám mộ tập thể chôn người tử nạn trong biến cố 23/5) tại núi Ngự Bình (những người này được vùi sơ sải, đến khi dọn tử thi trong thành nội, người ta nhận thấy khu vực có nhiều tử thi nhất là vùng sát với miếu âm hồn hiện tại. Có lẽ con đường dẫn đến cửa Chính Đông là con đường dân chúng ào ào chạy loạn, quân Pháp vào thành cũng theo cửa Chính Đông nên sự sát hại thật thảm khốc. Khi đào mộ cải táng, người ta thấy có mũ mang, bài ngà quan lại lân xác ngựa).

Tập tục cúng âm hồn bắt đầu những năm từ sau biến cố, kéo dài cho đến bây giờ, không năm nào gián đoạn, dù hơn trăm năm qua, Huế đã trải qua bao biến cố, chịu bao mất mát đau thương. Tuy nhiên, quy mô và hình thức cúng tế tùy theo từng giai đoạn lịch sử mà có sự chuyển đổi.

Dưới thời đại quân chủ, vào ngày tế lễ, bà Từ Cung cho lính gánh lễ vật ra cúng tại miếu. Giờ hành lễ, quan lại các bộ trong Thành Nội cũng đến hành lễ. Năm nào phẩm vật và tiền bạc cúng phong phú thì ban tổ chức cho hạ bò, lợn để cúng tế.

Sau lễ tế, bài vè "Thất thủ kinh đô" được Lão Mới, một nghệ nhân lão thành, kể vài đoạn gợi nhớ lại cảnh hãi hùng chạy loạn năm 1885 (gồm 80 câu, từ 391 đến câu 470). (Vè "Thất thủ kinh đô" do Lê Văn Hoàng sưu tầm, bản thảo do Lão Mới kể)

Trong những năm cách mạng thành công, tập tục cúng âm hồn vẫn được duy trì. Trong những năm này, kết hợp cúng âm hồn với sự cứu giúp những người nghèo khó đang còn sống, Ban tổ chức quy góp tiền mua vải cắt cho người nghèo, tỏ tình đùm bọc người đồng loại "lá lành đùm lá rách" thật đầy ý nghĩa nhân văn.

Tập tục cúng âm hồn là một mỹ tục thắm đượm tình nhân đạo, nghĩa đồng bào, đồng chủng, nó có đầy đủ ý nghĩa của một lễ hội dân gian mang màu sắc dân tộc đậm nét, tiêu biểu cho một vùng đất văn vật.

Lèn Vịnh là tên gọi từ xa xưa một hòn núi ở xã Quảng Tiên, huyện Quảng Trạch. Từ thuở khai thiên lập địa, Lèn Vịnh mọc lên giữa làng Tiên Lệ như một tấm bình phong lớn cao sừng sững. Những khi mây xuống thấp tưởng như chạm đến đỉnh trời. Nơi đó trở thành chốn thâm nghiêm và đầy sự uy linh. Hàng năm cứ vào dịp sau giỗ Tổ Vua Hùng 10-3 một tháng, đúng ngày 8-4 thì nhân dân làng Tiên Lệ lại cùng nhau tổ chức lễ hội đền Phù Đổng Thiên Vương.

Người làng Tiên Lệ kể lại rằng: Trước đây rất lâu người Tiên Lệ đời sống rất khổ cực. Cảnh mất mùa đói kém luôn luôn xảy ra. Quanh năm chỉ lấy nghề rừng rú làm nguồn chính cho cuộc sống. Từ người già đến trẻ con ngày ngày lên rừng hái các loại trái cây như thị, mít nài, hạt muồng, hạt sót, hạt dẻ... chạy về Trung Thôn, Biểu Lệ bán buôn ở phiên chợ Sải hoặc xuống tận Minh Lệ dự phiên chợ Mới, xa hơn thì phiên chợ Ba Đồn rồi mua gạo mua khoai đem về cho gia đình đắp đổi qua ngày. Không hiểu nhờ trời phật phù hộ thế nào mà liên tiếp mấy năm tự nhiên làng Tiên Lệ được mùa to, trồng trọt cây gì cũng cho thu hoạch khá, từ đó đời sống hết cảnh hắt hiu.

Một cụ già cao niên nhất trong làng nhân một buổi hội đình, cụ đem chuyện giấc mơ cụ gặp được con Thần, con Thánh về hộ sức cho làng kể lại để mọi người nghe. Cụ kể rằng: Vị Thần về giúp làng đầu đội mũ kim ô ngồi trên con ngựa sắt, tay cầm roi sắt rượt đuổi bọn giặc lân bang từ phương Nam đến quậy phá. Sau khi đuổi được giặc chạy xa rồi thì vị Thần quay về trên đường đi ngang qua vùng Tiên Lệ thấy cảnh đẹp sinh tình nên đã ghé lại cùng binh sĩ nghỉ sức một đêm. Khi biết dân Tiên Lệ còn nhiều khổ cực, vị thần xin Nhà Trời ở lại dạy dân cày cấy, trồng trọt. Một thời gian sau khi mọi công việc cấy hái người dân đã được thuần thục thì một mình Thần cưỡi lên mình ngựa bỏ lại binh lính rồi bay ra phía bắc đến đậu xuống vùng Nghĩa Lĩnh. Nhưng Thần cũng ở đấy chỉ một thời gian rồi lại bay tít lên trời không quay trở lại.

Sau khi nghe ông cụ kể lại giấc mơ đẹp, vị Tiên chỉ làng liền bàn với chức sắc trong làng một kế hoạch rồi cử một đoàn đinh tráng hai mươi người khoẻ mạnh khuân theo gạo, nếp, lợn, bò trồng nuôi trên đất Tiên Lệ đi bộ gần một tháng ra tận Đền Hùng xin làm lễ tế. Sau lại đến đền thờ Thánh Gióng tổ chức lễ tạ ơn và xin đất, xin lập lư hương rước về làng thờ. Chỉ một thời gian rất ngắn huy động người có công, người có của, làng xây lên ngay giữa Lèn Vịnh một ngôi đền to đẹp nhất vùng và rất trang nghiêm. Đền xây xong làng tổ chức hội đền kéo dài ba ngày đêm đèn đuốc thắp sáng trưng cả một góc núi. Người mọi vùng nườm nượp kéo về cầu yên, cầu bổn mạng. Nhìn bức phong chính giữa đền tạc hình Phù Đổng Thiên Vương ngồi trên ngựa sắt tay cầm roi sắt hai bên có hai vị tướng hộ tống ngước mắt nhìn Thần bay lên trời làm cho người người đến đây đều tỏ lòng kính cẩn.

Từ đó cứ hàng năm đến ngày tế lễ dân hai giáp: Giáp Đông và Giáp Đoài được chức sắc làng phân công trực tiếp làm cỗ cúng thi. Các loại xôi, các loại bánh phải lấy hạt gạo, hạt nếp tự làm ra trên đồng làng mà chế biến mâm cỗ cúng. Để có các loại xôi bánh tốt, khi mùa lúa chín sắp gặt làng bắt những thanh niên ra ruộng chọn những bông tốt nhiều hạt chắc lảy đem về cột chùm phơi riêng rồi cất lên sàn nhà cả bồng chẹn. Khi nào sắp lễ mới đem bồng chẹn xuống đạp ra lấy hạt lúa xay giã thành gạo. Khi thành gạo rồi, làng tuyển các cô gái giỏi giang một lần nữa chọn ra những hạt gạo cật, trắng nguyên vẹn không vỡ mới đem đồ xôi. Sau khi nếp ngâm vớt ra rồi, cách hông cũng rất công kỹ. Khi hông xôi phải trải qua ba bước, bước một hông hạt nếp đều hơi thì đổ ra nong quây mỏng cho nguội, khi hết hơi thì cho đổ vào hông lần hai lại làm như lần một, rồi lại hông tiếp lần ba xôi mới đạt yêu cầu. Khi xôi được rồi thì một nửa cho đơm vào mâm, còn một nửa bỏ vào cối giã, đầu chày giã phải bọc bằng lụa mo cau. Cứ một lần giã có ba thanh niên cầm chày nện nhíp ba, đến khi nào mệt thì thay kíp. Khi nếp đã nhuyễn thành bánh rồi thì thôi giã, lấy tiếp một người khoẻ dùng tay vắt cả nhả bánh đã nhuyễn ném mạnh vào lòng cối, ném cho đến khi nào bánh không dính cối mới đạt yêu cầu. Bánh đạt yêu cầu phải có ba tiêu chuẩn trắng, dẻo, mượt. Đó là nhìn bằng mắt còn sau khi cúng xong bưng mâm bánh xuống đem ra cho các chức sắc chứng giám bằng cách một người cầm con dao thật bén cắt đôi chiếc bánh ra. Mâm giáp nào mặt bánh lì không có những lỗ hơi rỗng phía trong mới là thắng cuộc và giáp đó được nhận phần thưởng của làng. Có những năm, tháng tư trời đại hạn, lúa đồng khô kiệt nước, cây cối rũ héo, thì lễ tế đền thờ Phù Đổng Thiên Vương còn kết hợp với lễ cầu đảo để cầu mưa xuống. Lễ thường kéo dài ba bốn ngày. Nhiều năm cứ sau lễ cầu đảo là trời đổ mưa xuống ầm ầm thể hiện sự linh nghiệm, làm cho dân làng vui sướng và lại càng tin vào sự thiêng liêng của đền thờ.

Ngày trước, Tiên Lệ thượng xã nhập bảy xã lại gọi là Lệ Trạch. Đó là: Quảng Trung, Quảng Tân, Quảng Sơn, Quảng Thuỷ, Quảng Minh, Quảng Hoà. Việc cúng lễ hàng năm thường là hai giáp Đông, Đoài Tiên Lệ và ba mươi sáu phường ở vùng Tuyên Hoá đảm trách.

Đền thờ Phù Đổng Thiên Vương Lèn Vịnh là một di tích hiếm thấy ở Quảng Bình. Việc ngày trước các hương quan làng Tiên Lệ ra tận đền thờ Thánh Gióng làm lễ tạ và xin đất lập lư hương cho đền thờ làng là chứng tỏ cộng đồng dân cư nơi đây có mối quan hệ với các bộ tộc người Việt từ rất sớm. Cách thức hông xôi và cách thức làm bánh dày cúng lễ cũng mang dấu tích các món ẩm thực quen thuộc của người Việt lâu đời. Giấc mơ của lão làng với những chi tiết thánh thần dạy dân trồng trọt cũng là điều chứng tỏ người dân nơi đây đã biết sớm gieo trồng lúa nước. Hình ảnh vị Thần cưỡi ngựa sắt, tay cầm roi sắt cũng chứng tỏ phương thức canh tác của người Tiên Lệ đã từ rất sớm hoà nhập với cộng đồng người Việt cổ để được phát triển cùng tiến trình lịch sử chung cả nước. Dù sống gần núi nhưng là nhóm người tiếp cận sớm với văn minh phù hợp với nhận định chung: ''Người Việt Quảng Bình chiếm khoảng 98% dân số toàn tỉnh. Họ sinh sống trên hầu khắp các địa bàn của tỉnh, từ đồng bằng ven sông biển đến vùng gò đồi trung du. Từ vùng thị xã, thị trấn đến các vùng núi cao... Dân cư các làng xã Quảng Bình có nguồn từ nhiều địa phương khác nhau ở phía Bắc di cư đến lập nghiệp. Các lớp dân cư của làng cũng diễn ra hết sức phức tạp trong suốt chiều dài lịch sử dân tộc, kể từ nửa thế kỷ XI cho đến nửa đầu thế kỷ XIX".

Mỗi vùng quê Quảng Bình đều có lễ hội của vùng quê mình mà lễ hội đền Phù Đổng Thiên Vương ở Lèn Vịnh Tiên Lệ từ lâu nay chưa hề được nhắc tới trong sách vở nào đang cần sự quan tâm của các nhà nghiên cứu trong và ngoài tỉnh.

Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp trước đây, Lèn Vịnh là nơi vùng Việt Minh và du kích hoạt động, nơi bảo toàn lực lượng kháng chiến. Giặc Pháp đã bao phen tổ chức những trận càn quét và về đóng đồn Tiên Lệ để phong toả vùng du kích cũng như để ngăn lực lượng Việt Minh tràn về. Nhưng rồi chúng buộc phải rút lui sớm vì luôn bị lực lượng kháng chiến từ Lèn Vịnh đêm ngày quấy rối và đốt cháy đồn.

Đền Thờ Phù Đổng Thiên Vương nơi Lèn Vịnh từ đó bị hư hại và đến nay không còn vẹn nguyên, chỉ lưu lại các khuôn nền cũng như các bậc cấp lên xuống đền mà thôi. Những bậc cao niên của làng Tiên Lệ khi nhắc đến đền thờ Phù Đổng Thiên Vương thường tấm tắc và vô cùng nuối tiếc một di tích lịch sử văn hoá hiếm của quê làng chỉ còn trong chuyện kể.

Hội đình Phú Lễ

mục Văn hóa - Du lịch

Địa chỉ

Ngày: 20/04/2011 - 21/04/2011

Thời gian: 07:00 am - 09:00 pm

Ấp Phú Khương xã Phú Lễ Huyện Ba Tri, Bến Tre

Xem đường đi »

Giới thiệu Hội đình Phú Lễ

/Lukhach24H.com - Mạng quảng bá du lịch Việt nam./

Đình Phú Lễ ở ấp Phú Khương, xã Phú Lễ, huyện Ba Tri, tỉnh Bến Tre, thờ Thành hoàng Bổn Cảnh. Đình được xây dựng vào năm Minh Mạng thứ 7 (1826) trên cơ sở ngôi đình bằng gỗ lá, được sắc phong vào năm Tự Đức thứ 5(1851). Thềm và móng được cấu trúc bằng đá xanh, bên trên xây gạch. Đình gồm tất cả 10 gian: 6 gian chính dính liền với mái và 4 gian phụ bố trí theo lối chữ "Đinh". Đình chính gồm võ ca, viên đường, thính đường, chánh đường và hậu đường. Cột đình bằng gỗ lim, đường kính 40cm, mái lợp ngói vảy cá.

Do chiến tranh và thời gian, các công trình kiến trúc và các hiện vật bài trí bên trong (hương án, cuốn thư, hoành phi, bình phong, bao lam, đồ lễ bộ...) đã bị xuống cấp và hư hỏng nhiều. Tuy nhiên, những phần cơ bản về kiến trúc vẫn còn nguyên, không bị bom đạn tàn phá, đặc biệt những tác phẩm nghệ thuật điêu khắc gỗ sơn son, thếp vàng còn lưu giữ được đến hôm nay, đã nói lên rằng đình Phú Lễ là đình có quy mô lớn và đẹp nhất của các làng quê ven biển Bến Tre. Nét đẹp của đình một phần còn do cảnh quan thiên nhiên bên ngoài. Khuôn viên của đình khá rộng, trải ra trên khu đất giồng khô ráo, với hàng trăm cây cổ thụ toả bóng.

Đình Phú Lễ được Bộ Văn hoá - Thông tin ra quyết định công nhận là di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia ngày 7-1-1993.

Hàng năm, lễ hội tại Đình Phú Lễ diễn ra hai lần: lễ Kỳ Yên vào ngày 18 đến 19-3 âm lịch để cầu cho mưa thuận, gió hoà và lễ cầu Bông vào ngày 9 đến 10-11 âm lịch cầu cho mùa màng tươi tốt. Lễ hội có rước sắc thần, lễ tế Thành Hoàng, người đã có công khai khẩn giúp dân trồng trọt. Đêm hội có hát bội và ca nhạc tài tử.

Từ rất xa xưa, tất cả các bản làng người Thái đều tổ chức lễ hội Xăng Khan, có thể nói đây là ngày hội có quy mô và ý nghĩa cộng đồng lớn nhất của đồng bào. Mỗi địa phương có thể gọi tên hội khác nhau, đồng bào Thái ở Nghệ An và Thanh Hóa gọi lễ hội này là Xăng Khan, một số nơi khác gọi là Kin chiêng boóc mạy, Hội Chá Chiêng... Nhưng dù gọi thế nào đi chăng nữa, mục đích và ý nghĩa của nó vẫn là ngày tạ ơn các ông mo đối với tổ tiên và những người thầy đã dạy cách bốc thuốc chữa bệnh cứu vớt chúng sinh.

Không phải ai cũng được tổ chức lễ hội Xăng Khan, mà chỉ những ông mo đã thành tài có uy tín cứu sống nhiều người qua cơn bệnh hiểm nguy, làm được nhiều việc tốt cho bản giúp được nhiều việc hay cho mường mới được tổ chức lễ hội. Cứ 3 hoặc 5 năm một lần vào khoảng tháng 11 Âm lịch, khi bắp ngô trên nương đã gùi hết về nhà, lúa ngoài đồng đã gánh hết về bản, hoặc tháng 2, tháng 3 Âm lịch của năm sau là tháng tốt, tháng lành, ở nhiều bản Thái mở hội Xăng Khan để chào mừng xuân mới và mong sức khỏe. Thời gian mở hội từ 2 đến 3 ngày. Ba ngày trước ngày lễ hội, tại nhà ông mo chủ, gái trai tấp nập, tiếng giã gạo tiếng khua luống ngân vang khắp núi rừng báo hiệu cho thần rừng, thần núi, thần sông, thần suối biết làng mình mở hội. Sáng rực lung linh giữa gian nhà rộng là một cây hoa lớn (co boóc mạy) cao khoảng 4m nhiều mầu sắc xanh, đỏ, tím, vàng.

 

 

Những bông hoa được gọt đẽo rất cầu kỳ công phu, từ những cây bấc thân mềm, cành hoa rút từ lõi xốp cây sắn hoặc ruột cây tang trong rừng, xâu qua que tăm nhỏ tạo thành những cánh hoa rực rỡ, xen kẽ những cánh hoa là hình hài các côn trùng, động vật như: ve sầu, chim, cá, ếch, nhái, thuồng luồng, các vật dụng như: cày, bừa, cuốc, muổng, thuyền, bè... những con giống này đều được tết bằng lạt giang cây hoa (co boóc mạy) là trung tâm của buổi lễ, thể hiện cảm quan thẩm mỹ của từng địa phương, phản ánh vũ trụ quan tộc người.

 

Xăng khan là ngày vui của họ hàng của bản mường, là dịp của gái trai gặp gỡ, là ngày để dân bản trả ơn thầy mo đã chữa khỏi bệnh cho mình. Không phải chỉ những người trong bản mà cả du khách thập phương, già có, trẻ có kéo về dự hội. Sau lễ cúng, dân làng múa hát xung quanh cây hoa, càng về khuya không khí hội càng nhộn nhịp với những trò diễn độc đáo hài ước đầy ắp tiếng cười, nhộn nhịp hơn là múa tập thể. Tất cả những người đến dự hội từ già đến trẻ đều vào cuộc múa, múa hết mình hoà lẫn trong âm vang nhộn nhịp của tiếng chiêng, trống, tiếng khua luống, tiếp dập của ống nửa (tẳng bù), tượng trưng cho sấm, mưa cho sự phồn thực với mong ước của một mùa màng tươi tốt.

 

 

Hái hoa (Kếp boóc) là phần cuối của lễ hội Xăng Khan, chủ nhà là người trực tiếp hái hoa đem tặng cho mọi người, mỗi bông hoa là một phần thưởng tượng trưng cho bổng lộc và sự may mắn trong cuộc sống. Bằng lời hát chia tay thắm thiết hẹn kỳ hội sau gặp lại, và lúc này trời cũng vừa sáng, mọi người trở về tiếp tục với công việc hàng ngày của mình.

Lễ hội Xăng Khan là một lễ hội tín ngưỡng dân gian độc đáo của người Thái, góp phần thỏa mãn nhu cầu hưởng thụ văn hóa, nhất là văn hóa tâm linh của đồng bào các dân tộc thiểu số nói chung và người Thái nói riêng. Tuy nhiên những năm gần đây, nhiều bản làng Thái không còn lễ hội Xăng Khan nữa, nguyên nhân thì nhiều nhưng quan trọng nhất vẫn là con người và cách ứng xử của con người đối với lễ hội.

Lễ hội Nam Trì là lễ hội tế thần trước kia và Thành Hoàng sau này của làng Nam Trì xã Đặng Lễ huyện Ân Thi tỉnh Hưng Yên. Từ thế kỷ thứ 2 trước Công nguyên, Nam Trì có đền sau này là đình thờ ba vị Thành Hoàng gọi là Bảo (tức Bảo Công - tể tướng Lữ Gia), Lang (tức Lang Công - tướng Nguyễn Danh Lang), Biền (tức Thiên tử Cao Biền, một vị thánh trong hai vị là thánh địa lý nổi tiếng ở Việt Nam và Trung Quốc: Cao Biền và Tả Ao).

Nguồn gốc lễ hội Theo sách Ngọc phả Thần tích, do Hàm lâm Đông các Đại học sĩ Nguyễn Bính soạn năm 1572 niên hiệu Hồng Phúc nguyên đời Lê Anh Tông, thì trang Nam Trì (tên chữ là ao phía Nam, ao Vua, Lễ hội Nam Trì của triều Nguyễn...) có từ thời Hùng Vương, thuộc bộ Giao Chỉ. Đến thời thứ Hùng Vương 18, Triệu Đà đảo phá Loa Thành, chiếm vùng núi Ngũ Lĩnh, chiếm nước Âu Lạc, sát nhập với Bách Việt, lập ra nước Nam Việt thì trang Nam Trì thuộc huyện Thiên Thi lộ Khoái Châu xứ Sơn Nam quận Giao Chỉ. Sau là xã Nam Trì, tổng Thổ Hoàng phủ Khoái Châu... Nam Trì ở thế đất Phượng Hoàng Hàm thư (Chim Phượng Hoàng ngậm thư), nơi có tam giang giao hội (Kim Ngưu, Nguyệt Đức), thuỷ tụ khê lưu, chảy vòng chín khúc; trang Nam Trì có bốn khu, sau sát nhập lại thành hai khu là Bảo Tàng và Ngọc Khê. Thời nhà Triệu, Nam Trì có tướng Lang Công (tức Nguyễn Danh Lang hoặc Nguyễn Danh Lương) là tướng ba đời vua nhà Triệu (Văn Vương, Minh Vương, Ai Vương), kết nghĩa anh em với Bảo Công (tức Tể tướng Lữ Gia). Thời vua Triệu Văn Vương, Lang Công giữ chức Điển quân sau làm Đốc lĩnh châu Ái, châu Hoan. Đến đời Triệu Ai Vương, vua nghe gian thần tư thông nhà Tây Hán, Lang Công bị giáng chức làm Huyện lệnh Thiên Thi; Bảo Công bị giáng chức làm Huyện lệnh Phong Châu. Khi về Thiên Thi nhận chức thì Lang Công chết. Do có công và do Bảo Công trình nên Ai Vương vẫn phong cho Lang Công làm thần và cho dân Nam Trì lập đền thờ. Đến khi Bảo Công chết, dân đã thờ cùng với Lang Công tại đền.

Lễ hội Nam Trì gắn liền với huyện thoại về Cao Vương Thiên tử - Thánh địa lý Cao Biền - đánh thắng giặc Nam Chiếu, xây dựng hành cung, kết nghĩa anh em với hai vị thần trong đền, cưới hai cô con gái sinh đôi họ Phạm ở đây là Lữ Lương, và giúp dân Nam Trì sửa miếu, lập đền. Huyền thoại kể rằng: Thời Đường Hiến Tông Lý Thuần, niên hiệu Hàm Thông, có Cao Nguyên là con trai của tướng chỉ huy cấm quân (bảo vệ triều đình) Nam Bình Quận vương Cao Văn Sùng, người gốc Bột Hải (Mãn Châu) sau về U Châu kết hôn với con gái họ Thuý. Năm 41 tuổi, bà họ Thuý nằm chiêm bao thấy rồng vàng phủ bụng mà có mang nhằm ngày 4 tháng Giêng (4/1) năm Giáp Thìn (821) thì đẻ ra Biền. Lúc trở dạ đẻ Biền, buồng đẻ sáng rực hào quang, mùi hương ngào ngạt, thinh không có đám mây ngũ sắc trong ba hôm liền. Biền có tên tự là Thiên Lý, 15 tuổi được vào hầu nội điện. Năm 31 tuổi làm Tướng quốc nhà Đường. Biền là người độ lượng hơn người, thông minh, mưu lược, trí dũng hơn người, anh hùng cái thế lại rất giỏi địa lý, phong thuỷ, có tài hô thần tróc quỉ; địa thế hàng trăm nước đều thâu tóm trong bàn tay, long hổ thế đất đều phải phục tùng. Tương truyền do có công lớn nên được nhà vua trọng thưởng nhưng Biền không lấy gì chỉ xin kho bút lông. Trong kho có một cây bút thần, Biền tìm được mang ra vẽ chim diêm, chim hộc để bay lên không trung đi xem địa lý, phong thuỷ khắp nơi.

 

Trong thời gian làm Tiết độ sứ Đô hộ An Nam, Cao Biền thấy các nơi có thế đất quí đều cho dựng hành cung để làm nơi nghỉ ngơi và thưởng ngoạn. Khi Cao Vương được dẫn quân từ biển Đông Hải vào Giao Châu đánh giặc Nam Chiếu, đi qua Nam Trì và đóng quân ở miếu thờ hai vị Lang Công, Bảo Công. Thấy đền ở thế đất rất quí Phượng Hoàng Hàm thư tại địa phận khu Bảo Tàng (nay thuộc làng Nam Trì) cho là rất linh thiêng nên tế lễ, cầu rằng: "Nay ta cầm quân đi đánh giặc Nam Chiếu hai vị thần có anh linh thì âm phù thắng giặc. Sau khi thành công hẳn được bảo phong cúng tế, hương hoả muôn đời". Đêm ấy Cao Vương chiêm bao thấy hai vị tướng mặc long bào, giáp ngọc long lanh, đội mũ trăm sao. Một vị cưỡi ngưạ trắng, cao hơn bảy thước tay cầm siêu đao vàng, một vị cưỡi hổ vàng tay cầm búa việt. Cao Vương hỏi: "Danh tướng ở đâu đến đây?" Một vị xưng: "Ta vốn là Trung Thiên Bảo Quốc", vị kia xưng: "Ta vốn là Trung lang Tế thế, đều là đại thần của nhà Triệu hồi xưa, nay thấy Ngài đem quân đi đánh giặc, chúng ta xin tòng chinh, âm phù cho quân thắng giặc". Thần vừa dứt lời thì Cao Vương tỉnh dậy. Hôm sau bèn truyền cho dân làng, phụ lão Nam Trì: "Ta vâng lệnh Hoàng đế Đại Đường làm Tiết trấn An Nam, giặc Nam Chiếu dám dấy binh xâm phạm, vì thế ta tiến quân qua đây. Ngắm thấy địa thế nơi đây có thế đất rât quí. Miếu Thần làng này dựng trên thế đất Phượng hoàng Hàm thư. Nhân dân nhất định giàu có, phát công hầu khanh tướng". Đồng thời cho dựng hành cung ở khu Ngọc Khê.

Tại trang Nam Trì có người tên là Phạm Tố, vợ là Trần Thị Phương ở Ngọc Khê. Năm bà 21 tuổi nằm mộng vào chơi chùa Hương Tích gặp Phật Bà Quan Âm hiện lên cho hai cành thoa vàng, nhằm rằm tháng hai (15/2) năm Bính Thìn đẻ ra cái bọc có hai cô con gái như Hằng Nga giáng thế, miệng cười trăm hoa, mắt sáng long lanh tựa hai hạt ngọc. Khi đẻ hai nàng tố nữ, có con công ngũ sắc múa lượn trước sân nhà và có hương thơm toả ra thơm nức. Đến khi được hai tuổi đặt tên Lữ Lương và Lự Lương. Hai chị em họ Phạm lớn lên thì nữ công gia chánh, công dung ngôn hạnh hơn người. Năm hai nàng 21 tuổi thì Cao Vương cho dựng hành cung Ngọc Khê, hai chị em ra xem. Nhác trông thấy hai chị em có vẻ mặt yêu kiều lộng lẫy, không phải hạng tầm thường nên Cao Vương cho mang 100 nén vàng đến mời ông bà Phạm Tố đến xin kết duyên trăm năm với hai nàng và để hai nàng ngự ở hành cung Ngọc Khê. Sau đó Cao Vương mang đại binh đi giao chiến với giặc Nam Chiếu. Vào trận, trời đột nhiên tối sầm, sấm sét nổi lên dữ dội, hai vị thần Bảo, Lang hiện về, hộ vệ cho đại binh của Cao Vương đánh tan quân Nam Chiếu.

Dẹp yên được giặc, ngày 10/3 Cao Vương trở lại hành cung Ngọc Khê, miếu thờ hai vị thần. Dân làng cung kính chào mừng, Cao Vương lại truyền rằng: "Ta với hai vị Thượng đẳng Linh thần tại đây như có nhân duyên từ trước. Vừa qua giặc Nam Chiếu xâm phạm An Nam, làm cho nhân dân lầm than khổ cực, ta mang quân đi tiễu trừ giặc cướp. Qua nơi đây biết chắc là Thần linh rất thiêng. Quả nhiên đêm về, hai vị Thượng đẳng Linh thần hiện lên xin tòng chinh, âm phù cho quân ta thắng giặc. Ta với hai vị Thần tuy âm dương cách biệt nhưng chung một huyết khí bẩm sinh. Tuy rằng Nam Bắc hai phương nhưng đều chung một Trời một Đất nên từ nay trở đi ta cùng hai vị Thần kết nghĩa anh em và muốn hai vị Thần được hưởng cúng tế vạn năm, tiếng thơm lưu truyền bất hủ". Xong, ban cho dân làng vàng bạc để làm công quĩ và rước hai bà về Tĩnh Hải phủ vương.Cao Vương trở lại Bắc quốc và hoá ngày 10/8 năm Quý Tỵ. Dân Nam Trì đã thờ cùng hai vị Lang Công, Bảo Công. Còn hai vị phu nhân thì về quê dựng chùa xuất gia, đi tu và bỏ tiền ra mua ruộng đất làm tự điền (ruộng của chùa) để sống. Đến ngày 15/11 hai bà làm lễ Phật rồi hoá. Dân làng an táng hai phu nhân ở phía tây hành cung và lập miếu thờ tại khu Bảo Tàng (nay thuộc làng Nam Trì).

 

Có sách chép là một thời gian về Bắc quốc, Cao Vương lại quay về Nam Trì để hoá hai vị phu nhân. Theo Thần tích một ngôi đền ở làng Vạn Bảo (Vạn Phúc) thị xã Hà Đông thì bà Lã Thị Nga là phu nhân của Cao Vương từ đất lụa Hàng Châu (Trung Quốc) sang (có sách lại nói là quê ở đây) dạy dân nghề dệt lụa nên được tôn là "Tổ nghề dệt lụa Hà Đông". Khi Cao Vương hoá thì bà cũng nhảy xuống sông tự tử, dân làng lập đền thờ, sau tôn làm Thành Hoàng. Bên cạnh đền Bảo, Lang, Biền là miếu thờ Công chúa Hùng vương - Lâu Lương (phu nhân của tể tướng Lữ Gia) cùng hai vị phu nhân của Cao Biền. Ở làng Ngọc Khê (nay là Đới Khê) còn có phủ thờ cả ba phu nhân của Cao Biền. Thời Lê - Trịnh, Thánh địa lý Tả Ao - Vũ Đức Huyền về ở Nam Trì và huyện Thiên Thi một thời gian, giúp dân làng Nam Trì lập lại làng và cho chuyển chùa, đền thờ các vị Thần về phía Tây Nam làng, nhìn ra hồ lớn hướng Tây (nay gọi là ao đình). Khu vực Hưng Yên còn lưu truyền trong dân gian câu ngạn ngữ "nhất Thi nhì Hới" nói về vi�